مختار در شبکه سوم سیما هم همه را کیش و مات کرد!

سرویس فرهنگی ـ شاید هیچ کس در باورش نمی ‌گنجید که فریبرز عرب نیا پس از سال ها با حضور در یک برنامه زنده، حرف‌هایی را بزند که حرف دل بسیاری از دلسوزان فرهنگ و هنر این کشور است؛ اما مجال گفتنش نیست و یا اینکه می‌دانند گفتنش دردی را هم دوا نمی‌کند.

به گزارش «تابناک»، برنامه این جمعه شب گذشته «هفت» هرچند با حضور فریبرز عرب‌نیا و سخنان صریح و بی پرده او جان تازه‌ای در برنامه‌های سیما دمید؛ اما نباید فراموش کرد که عرب‌نیا آمادگی بیان جزییات بیشتری را هم داشت اگر کسی یارای پاسخگویی داشته باشد.
سخن اصلی عرب‌نیا در این برنامه، وجود یک بیماری بلند مدت در بدنه فرهنگی کشور است که سال هاست، چون ویروسی مسری همه سیستم را آلوده کرده و کسی به فکر درمان آن نیست و مدیران تنها فکر میز و دوران مدیریت زودگذر خود هستند.

وی در این برنامه، با انتقاد شدید از علی‌معلم، محمدرضا شریفی‌نیا، محمدرضا گلزار و همچنین برخی بازیگران طنز تلویزیونی، به خوبی نشان داد که به دوران بلوغ بازیگری خود و همچنین رشد فکری و فرهنگی کامل رسیده است و خود را به بنگاه‌های زودبازده سینمایی برای تأمین آینده و حاشیه امن خود، در قبال بیان واقعیت نمی‌فروشد.

او با صراحت تمام گفت: مدیریت فرهنگی در کشور ما فاسد است؛ نه به معنای فحشا بلکه به معنای راکد بودن و گندیده شدن و دوری از علم روز و بهره از پتانسیل های موجود.

بنا بر این گزارش، عرب‌نيا در این برنامه با تشريح چهارچوبي كه براي يك بازيگر كامل مدنظرش است، بيان كرد: علاوه بر فيزيك بدني، اندام و چهره مناسب كه هر بازيگر بايد از آن برخوردار باشد، هوش، قدرت روحي و جسمي، خلوص، صداقت و وفاي به عهد، پايمردي، قدرت ريسك، سلامت جسم، آزادي خواهي و عشق به رهايي، نو جويي و ميل به آموختن و اصالت، خلاقيت، بلند پروازي و به كم قانع نشدن در عين واقع‌بيني، از خود گذشتگي و ايثار، اخلاق و شرف و منش انساني، عدالت طلبي و اعتدال، حقيقت طلبي، شناخت خود و خدا و در نظر داشتن مداوم مرگ براي يك بازيگر لازم است.
وي ادامه داد: دومين مسأله‌اي كه يك بازيگر بايد به آن توجه داشته باشد، حقوق بازيگر است كه بايد از سوی جامعه، مسئولين و خود او رعايت شود. يكي ديگر از مسائل تكاليف بازيگر است كه نسبت به خود، مردم و مقام بازيگر تعريف مي‌شود. همچنين ارتباط بازيگر با حيطه‌هاي گوناگون و همچنين هدف يك بازيگر از كار خود مسائلي است كه بايد به آن توجه شود؛ برای نمونه در بحث حقوق و تكاليف متأسفانه، از سوي مسئولين تنها به بحث درخواست تكاليف توجه مي‌شود و در نقطه مقابل آن بحث‌هاي در نظر گرفتن حقوق بازيگر توجه چنداني نمي‌شود.

بازيگر سريال «مختارنامه» در تشريح اعتدال و حقيقت طلبي خاطرنشان كرد: درباره عدالت طلبي و اعتدال كه يكي از ويژگي‌هاي يك بازيگر كامل است، بعضي از مسائلي كه مطرح مي‌شود، با معيارهاي جهاني در تضاد است. در نظر من، اعتدال يعني بازيگر بتواند در همه زمينه‌ها از افراط و تفريط بپرهیزد. حقيقت طلبي نيز به نظر من آن است كه بازيگر وقتي مي‌تواند جايگاه خودش را درك كند كه در همه زمينه‌ها به دنبال فهم وجود خودش در دنيا باشد.

وي درباره ستاره‌سازی در سینما گفت: در سال‌هاي اخير در همه سطوح از قهرمان پروري و قهرمان سازي دوري كرده‌ايم. وقتي سيستم كوتوله سازي و كوتوله پروري را جايگزين قهرمان سازي و قهرمان پروري مي‌كنيم، نتيجه آن به راه افتادن سيل فيلم‌هايي است كه اكنون روي پرده ديده مي‌شود.

عرب نيا افزود: يكي ديگر از ايرادات مسئولان، مشكل نداشتن قدرت ‌اهم و فی‌الاهم است. به گمان من دستگاه مديريت فرهنگي از جمله مديريت سينمايي بايد به كلي تغيير كند. رهبر معظم انقلاب در سخنان اخيرشان، عالي‌ترين دغدغه نظام اسلامي را عدالت معرفي كردند و فرمودند، هرچند كارهاي مناسبي در اين سي سال انجام شده، مطلقا اين كارها راضي كننده نيست و ديگر آزمون و خطا كافي است. چرا ايشان از واژه «مطلقا راضي كننده نيست» استفاده مي‌كنند؟

وي با بيان اينكه عدالت مفهومي نسبي نيست، تصريح كرد: به نظر من، اين جملات ايشان از نسبي نبودن عدالت سرچشمه مي‌گيرد. اين جملات بسيار مهم است و در مقطعي بسيار حساس، گفته شده و به مديران به ویژه مديران فرهنگي هشدارهايي مي‌دهد كه ايشان از چنين وضعيتي راضي نيستند.

عرب‌نیا اصلي‌ترين آفت در سينماي ايران را نوع نگاه به بحث خودي و غير خودي دانست و خاطرنشان كرد: در هر دوره دوستان براي خود تصميماتي گرفته‌اند و توجيهاتي را مطرح كرده‌اند. در دوره‌هاي مديريتي بيش از آنكه توجه به نخبگان مطرح باشد نزديكان، آشنايان و كساني كه با قواعد آشنا بودند و با اين تعاريف آشنا بودند، وارد ميدان شدند و عملا ديديم كه عمدتا اين افراد كار خود را بلد نبودند.

وي با اشاره به اينكه نمي توان الگوهاي بازيگري در غرب را در سينماي ايران به كار گرفت، عنوان كرد: متأسفانه، ما متوجه نيستيم كه سيستم غرب با سيستم سينمايي ما زمين تا آسمان فرق مي‌كند. نمي توان الگوهاي غرب را براي سينماي ايران به كار بگيريم. ما در همين برنامه «هفت»، كسي را در پوشش تهيه‌كنندگي، مقام روزنامه‌داري و مجله داري و خيلي از عرصه هاي ديگر داشتيم كه با جسارت مي گويد كه ما بازيگر جهاني نداريم. در اين بين هم از «تام كروز» نام برده مي‌شود. اين درست است، اما مگر بازيگر جهاني از جمله همين تام كروز، چمدانش را دست مي‌گيرد و تنهايي جهاني مي شود؟‌ يا به واسطه حضور در يك فيلم جهاني با معيارهاي جهاني امكان بروز پيدا مي كند؟! يا به واسطه يك تهيه‌كننده با سواد جهاني امكان بروز پيدا مي‌كند؟! بله ما سينما، تهيه‌كننده، فيلم جهاني نداريم.

وی در عین حال گفت: عمود خیمه فرهنگ در این کشور به تک و توک مردانی وابسته است که تنها جور همه را می‌کشند، نزدیک 10 درصد از كارگردانان و 5 درصد از تهيه‌كنندگان هستند كه تمام سختي حفظ استانداردهاي سينما، سينماي شريف و تمام ظلم و جور مقابله با مسئوليني كه متوجه خطير بودن شرايط نيستند را به دوش مي‌كشند.
عرب نيا با انتقاد از يكي از مهمانان شب‌هاي گذشته برنامه هفت كه پيرامون مسائل بازيگري و ورود بازيگران به سينماي ايران سخن مي‌گفت، بيان كرد:‌ وقتي چنين شرايطي پيش مي‌آيد مي‌بينيم كه فردي به اين برنامه آمده و مي‌گويد كه همه بازيگراني كه من به سينما وارد كردم بر پایه قواعد و ضوابط بوده‌اند. اين سخنان روبه روي دوربين‌هاي تلويزيوني و در برابر مردمي انجام مي‌شود كه مي‌دانند او دروغ مي‌گويد. بسياري مي‌دانند كه ايشان شمار بسیاري از بازيگران را با دريافت پول از خيابان به سينما آورده است.

وي همچنين گفت: چرا ما كارگرداني داريم كه به دليل اختلاس بيش از يك دهه در زندان بوده و وقتي از زندان بيرون مي‌آيد، به او مجوز كارگرداني مي‌دهيم؟! اما كارگردانان جواني داريم كه فيلمنامه‌هايشان رد مي‌شود. كارگرداناني هستند كه آثار درخشاني ساخته‌اند اما متأسفانه كارهايشان مجوز نمي‌گيرد.

ادامه سخنان عرب‌نیا که نفس بسیاری از مخاطبان و مسئولان را در سینه حبس کرده‌ بود، به هفته بعد موکول شد؛ برنامه‌ای که مشتاقان بسیاری منتظرند تا ببینند بازخورد سخنان او در این جمعه شب چه بوده و آیا عرب‌نیا همین طور بی واهمه و صریح، باقی حرف‌هایش را می‌زند و تلویزیون نیز به او این اجازه را می‌دهد؟ باید منتظر ماند.