توسعه دانشگاههاي تكجنسيتي؛ اولويت وزارت علوم
دفتر آموزشهاي آزاد وزارت علوم از توسعه مراكز آموزش عالي تكجنسيتي خبر داده كه براساس آن 7 تقاضا براي تاسيس اينگونه دانشگاهها در انتظار دريافت مجوز است، اين درحالي است كه برخي دانشجويان از توسعه اين دانشگاهها ابراز نگراني ميكنند و ديواركشيهاي جنسيتي را در فضاي دانشگاهي مناسب نميدانند.
غلامعلي نادري، مديركل دفتر آموزشهاي آزاد وزارت علوم ديروز از ارائه درخواست تاسيس 7 موسسه تكجنسيتي ديگر خبر داده كه اين موسسات در حال گزينش هيات امنا هستند و امسال به يكي از آنها مجوز فعاليت داده ميشود.
وي همچنين با بيان اين كه 2 موسسه از اين 7موسسه درخواستكننده، متقاضي دانشگاههاي پسرانه در استانهاي قم و اصفهان هستند، افزود: مجموعا 302 تقاضاي جديد موسسه غيرانتفاعي ارائه شده است و 35 درخواست مجوز اصولي در موسسات غيرانتفاعي وجود دارد كه پس از نهاييشدن طرح آمايش سرزمين به اين درخواستها پاسخ داده ميشود.
روند توسعه دانشگاههاي تكجنسيتي در سالهاي اخير به بروز نگرانيهايي در برخي دانشجويان و كارشناسان آموزش عالي منجر شده است، چرا كه بهزعم آنان، اين حركت ميتواند به افت كيفيت علمي دانشگاهها، نبود ارتباط منطقي بين دانشجويان، شبهمدرسه شدن فضاي كلاسها و ضعف تربيت اجتماعي دانشجويان در فضاي واقعي جامعه و كاهش همكاري گروهي دختران و پسران دانشجو بينجامد.
گفتوگو با برخي دانشجويان نشان ميدهد كه بسياري از آنان از دانشگاهها انتظار دارند كه فضاي روحي و رواني لازم را براي داشتن يك ارتباط منطقي و سالم با جنس مخالف را فراهم كنند، يكي از دانشجويان مهندسي برق در دانشگاه آزاد در اين باره ميگويد: هر چند پيشرفت علمي يك محيط آموزشي ربطي به دخترانه يا پسرانه بودن آن ندارد، اما آنچه در ذهن ما به كليشه تبديل شده، اين است كه فضاي دانشگاه بايد مختلط باشد، چون كلاسهاي تكجنسيتي مخصوص مدارس است.
يكي ديگر از دانشجويان در مقطع كارشناسي ارشد نيز ميگويد: متاسفانه برخي از فضاي مختلط دانشگاهها برداشت درستي ندارند و دانشجويان را متهم ميكنند كه با اصرار بر مختلط بودن كلاسها قصد شيطنت دارند در حالي كه من در دوره كارشناسي در دانشگاهي درس خواندم كه تمام كلاسهاي ما از پسران جدا بود و من در دوره ارشد براي اولين بار كلاسهاي مختلط را تجربه كردم، اگر يكي از كاركردهاي دانشگاه را ايجاد زمينه براي ورود فرد متخصص به دانشگاه بدانيم، در كنار مهارتآموزي، دانشگاهها بايد از نظر رواني فرد را براي ورود به بازار كار آماده كنند، از آنجا كه در اين بازار ، جداسازي جنسيتي بيمعني است ؛ به نظر من در دانشگاه نيز اين جدايي معني ندارد.
اما فارغ از اين پيشداوريها عدهاي نيز تفكيك جنسيتي كلاسهاي دانشگاهي و حتي تاسيس دانشگاههاي تكجنسيتي را مفيد ميدانند، يكي از دانشجويان كارشناسي از تجربه خود در اين باره ميگويد: خانواده من با توجه به ملاحظات مذهبي موافق تحصيل من در دانشگاه نبودند، به همين دليل من دانشگاه الزهرا(س) را انتخاب كردم، در حال حاضر هم به خاطر دخترانه بودن دانشگاه خيلي راحتتر در فضاي دانشگاه درس ميخوانيم و اين فضا در كلاسهاي عملي بسيار راحتتر است.
دانشگاه تكجنسيتي، چرا؟
آيا وزارت علوم در برابر ديدگاههاي مختلف، سياست را بر افزايش دانشگاههاي دخترانه و پسرانه قرار داده است؟ آيا در آينده شاهد رشد بيشتر اينگونه دانشگاهها خواهيم بود؟
وزارت علوم سعي كرده از بار اين دغدغهها بكاهد، زماني كه چندي پيش كامران دانشجو، وزير علوم اعلام كرد: وقتي در جامعه تقاضا و نياز براي دانشگاههاي تكجنسيتي وجود داشته باشد، چه اشكالي دارد كه دانشگاههاي بيشتري مانند دانشگاه الزهرا(س)، حضرت معصومه(س)، امام صادق(ع) و امام حسين(ع) كه عملكرد خوبي هم ارائهدادهاند، داشته باشيم.
وي با بيان اين كه متاسفانه تا سخن از اسلامي شدن دانشگاهها ميشود، عدهاي به فضاسازي منفي ميپردازند، افزوده است: اين افراد مباحثي نظير تاسيس دانشگاههاي تكجنسيتي يا بحث تفكيك جنسيتي در دانشگاهها را مطرح ميكنند، در حالي كه اسلامي كردن دانشگاهها صرفا به معناي ساخت مسجد و نمازخانه در دانشگاه، برگزاري دعاي كميل يا جداسازي جنسيتي در كلاسهاي درس نخواهد بود، بلكه دانش و علوم بايد اسلامي شود.
وزير علوم طرح اينگونه مسائل را براي انحراف اهداف اصلي شعار «دانشگاه اسلامي»خوانده و تصريح ميكند: اين حق خانوادهها و ملت شريف ايران اسلامي است كه انتخاب كنند فرزندانشان در كدام دانشگاه و در چه فضايي تربيت شوند.
ترغيب دانشگاههاي غيرانتفاعي به تكجنسيتي شدن
دانشجو همچنين در پاسخ به اين سوال كه آيا پژوهشي درخصوص تاثير تكجنسيتي بودن دانشگاهها بر ارتقاي كيفيت آموزشي دانشجويان انجام شده است، ميافزايد: اين مساله اساسا مطرح نيست و تاثير اين كار بر روند مسائل آموزشي دانشجويان اهميت چنداني ندارد، بلكه حضور دانشجويان در اين دانشگاهها يا حتي جدا نشستن دانشجويان در كلاسهاي درس، ميتواند در مسائل فرهنگي، اعتقادي، شرعي و حلال و حرامها تاثيرگذار باشد.
به گفته وزير علوم، وزارت علوم به دنبال ترغيب دانشگاههاي غيرانتفاعي به سمت راهاندازي دانشگاههاي پسرانه يا دخترانه است، البته براي ايجاد دانشگاههاي دولتي تكجنسيتي نيز مانعي وجود ندارد و فكر نميكنيم افزايش دانشگاههاي تكجنسيتي اشكالي به وجود آورد.
وزير علوم ميگويد: وزارت علوم برنامهاي براي تفكيك جنسيتي دانشگاههاي موجود ندارد و نميخواهيم اين دانشگاهها را تكجنسيتي كنيم.
به هر حال وزير علوم ميزان استقبال از دانشگاههاي تكجنسيتي را ملاك توسعه آنها دانسته كه گويا بنا بر اقرار دفتر آموزشهاي اين وزارتخانه تا به حال استقبال از اين فضا بد نبوده است. چرا كه تاكنون تقاضاي تاسيس دانشگاه دخترانه در بيش از 8 استان و درخواست راهاندازي دانشگاه پسرانه در 2 استان به اين دفتر رسيده است و بيشتر در شهرهاي مذهبي خواستار اين جداسازي هستند. سال گذشته نيز دانشگاههاي دخترانه ابرار و رفاه به طور رسمي آغاز به كار كرد.
دانشگاه تكجنسيتي و اصرار دولت؟
سعدالله نصيري، نماينده مجلس در گفتوگو با ايلنا، با تاييد فضايي كه وزارت علوم براي ايجاد دانشگاههاي تكجنسيتي ايجاد كرده است، ميگويد: تفكيك جنسيتي در دانشگاهها نه در مجلس و نه در شوراي عالي انقلاب فرهنگي مطرح نشده است و طرحي نيز در اين مورد از وزارت علوم ارائه نميشود، اكثر بحثها درباره تفكيك جنسيتي در دانشگاهها تنها در حد حرف است.
نصيري با اشاره به اين كه بانوان در چند سال اخير درصد بالايي از قشر دانشجو را تشكيل ميدهند، ميافزايد: اكنون انعكاس بينالمللي اين مساله در فضاهاي فرهنگي دنيا امتياز خوبي براي كشور ما محسوب ميشود، اجراي چنين كاري چه در داخل به لحاظ علمي و چه در خارج به لحاظ فضاي فرهنگي به ما آسيب خواهد زد.
سيروس برنابلداچي، نماينده مجلس نيز پيش از اين بااشاره به گفته كامران دانشجو وزير علوم، مبني بر احداث دانشگاه تكجنسيتي براي پاسخگويي بخشي از نياز جامعه، به فارس گفته است: چنين تجربياتي در درازمدت در ايران جواب نميدهد.
به گفته وي تجربه كشورهاي پيشرفته اعم از كشورهاي اسلامي و غيراسلامي نشان داده است مساله جنسيت بخصوص در فضاي دانشگاهي، موضوع كاملا حل شده و كماهميتي است.
برنا بلداچي با بيان اين كه در حال حاضر به اندازه كافي مساله مهمتر در حوزههاي مختلف وجود دارد كه بايد حل شود، تصريح ميكند: طرح مساله دانشگاه تكجنسيتي از جانب وزير علوم و تحقيقات و فناوري ايجاد مساله جديدي براي كشور است كه با توجه به تجربههاي تكرار شده از كارايي لازم برخوردار نيست.
به هرحال توسعه اين دانشگاهها در شهرهاي مذهبي جزو برنامههاي وزارت علوم است، اما پيش از سرمايهگذاري كلان بر اين طرح، ضرورت انجام پژوهشهاي كيفي و پيامدسنجي توسعه اين دانشگاهها كاملا احساس ميشود.
