استراتژي آمريكا براي استفاد از رسانهها
خبرگزاري فارس گزارش داد: وزارت امور خارجه و آژانس توسعه بينالملل آمريكا (يواسايد) براي حمايت از اصول و برنامه هاي ديپلماسي عمومي اين كشور با شركاي بسياري در خارج از حكومت و مرزهاي آمريكا، همكاري ميكند.
كاروليجن ون نورت، يكي از كارشناسان دپارتمان ديپلماسي عمومي، مطبوعات و فرهنگ هلند، در گزارشي جامع به تعريف ديپلماسي عمومي و مؤلفههاي متعدد آن پرداخته و نقش آن را در دستگاه سياست خارجي بررسي كرده است. ون نورت در اين گزارش با تأكيد بر اقدامات آمريكا در عرصه ديپلماسي عمومي2، اين پديده را معرفي و نقش آن را در دستگاه سياست خارجي آمريكا تبيين ميكند.
* ديپلماسي عمومي2، عرصه جديد فعاليت دستگاه سياست خارجي آمريكا
آنچه در اين گزارش ميخوانيم تحليل و بررسي است كه از ديپلماسي عمومي 2 براي سفارت هلند و كنسولگريهاي متعدد آن در آمريكا صورت گرفته است. با توجه به روند فزاينده استفاده از رسانههاي جديد، در ميان شهروندان و همچنين در ميان دستگاههاي حكومتي، ميتوان گفت ارتباط با رسانههاي اجتماعي تأثير گذاري ديپلماسي عمومي را نيز قوت بخشيده است. ديپلماسي عمومي 2، همه اقداماتي را در بر ميگيرد كه به حضور يك حكومت در رسانههاي اجتماعي، مانند فيسبوك، توييتر و وبلاگهاي مختلف، منجر ميشود. سفارت هلند در واشنگتن ديسي و دفتر كنسولگري اين كشور در سانفرانسيسكو، ديجيتال سازي امكانات وتكيه بر رسانههاي اجتماعي را در سال 2010 را در اولويت كاري خود قرار داد. با توجه به توسعه و كاربرد رو به رشد استراتژي رسانههاي اجتماعي در دپارتمان ديپلماسي عمومي، مطبوعات و فرهنگ، پژوهشي كوتاه را در مورد ديپلماسي عمومي 2 صورت داد. اين نگارش به بررسي ساختار، سازمان، اهداف، مخاطبين، نظام نظارتي و تكامل تأثير گذاري اقدامات مختلف در عرصه وب2 را بررسي ميكند. رسانههاي اجتماعي سبب پيوند خوردن اقدامات ارتباطاتي باز و بسته ميشوند.
اين گزارش اساساً روي تجربيات و اقدامات آمريكا و هلند در عرصه ديپلماسي عمومي تمركز ميكند. ديپلماسي عمومي 2 در واقع مسيري جديد را پيش روي دستگاه سياست خارجي باز ميكند تا از طريق آن به صورت مستقيم با مخاطبين خارجي ارتباط برقرار كند. ارتباطات افقي كليد اصلي اعمال مؤثر ديپلماسي عمومي 2 است.
* اكنون زمان آن رسيده است اتكا بر "قدرت سخت " را كنار گذارده و استراتژيهاي حاصل از "قدرت نرم " را به كار گيريم
هدف اين گزارش آن است كه ديپلماسي عمومي در قرن بيست و يكم را بازپردازي كند. بحرانهاي اقتصادي سخت در سال 2008 همه جهان را تحت تأثير قرار داد و دستگاه سياست خارجي نيز از آسيبهاي آن بي نصيب نبود. همزمان با كاهش بودجه سراسري دولت، براي كاستن از هزينههاي اقدامات ديپلماسي عمومي نيز تلاش شد. اين بدان معناست كه ميبايست با هزينهاي كمتر نتايجي بهتر حاصل نمود. هنگامي كه از برقراري ارتباط با مخاطب خارجي از طريق خدمات رسانههاي اجتماعي سخن به ميان ميآيد، ديپلماسي پا به عرصه ميگذارد. رسانههاي اجتماعي ذاتاً خواهان آشكاري و شفافيت هستند، كه اين با اقدامات ارتباطاتي سنتي بسته و مخفي ديپلماتيك، در تناقض است. از اين رو لازم است ديپلماسي عمومي را بازپردازي نمود.
بودجههاي دفاعي در سراسر دنيا به ميزان بسيار زياد و بيسابقهاي افزايش يافته است. اكنون زمان آن رسيده است كه روشهاي تحميلي "قدرت سخت " را كنار گذارده و به منظور رويارويي با مشكلاتي كه عرصه جهاني با آن روبهروست، استراتژيهاي حاصل از "قدرت نرم " را به كار گيريم. ارتباطات افقي كليد تأثير گذاري و موفقيت سياستهاي خارجي در قرن بيست و يكم است. رسانههاي اجتماعي جديدترين شيوه اعمال ديپلماسي عمومي هستند كه در وزارتخانههاي خارجي كشورهاي بسياري مورد توجه قرار گرفتهاند. تمام نهادهايي كه متصدي امور ديپلماسي عمومي هستند ميبايست توسعه تكنولوژي در عرصه رسانههاي اجتماعي را به خوبي درك كرده و از طريق اين رسانهها، ارتباط خود را چه در داخل و چه در خارج، با مردم ديگر كشورها گسترش دهند. استفاده از رسانههاي جديد براي تأمين اهداف ديپلماسي عمومي، ديپلماسي عمومي 2 خوانده ميشود. به منظور درك نقش و عملكرد ديپلماسي عمومي 2 در اين گزارش به بررسي اين مسئله ميپردازيم:
"چگونه يك دستگاه سياست خارجي اقدامات ديپلماسي عمومي 2 خود را با توجه به ساختار، اهداف، اقدامات ارتباطاتي، مخاطبين، سيستم نظارتي و تكاملي خود، سازماندهي ميكند؟ "
* دورههاي مختلف رشد و نمو اينترنت، وب1، وب2 و وب3
اينترنت از زماني كه پا به عرصه وجود نهاد، تغيير و تحولات بسياري به خود ديد و به شدت گسترش يافته است. داريل كاپلند دورههاي مختلف اين پديده را چنين توضيح ميدهد: "از آغاز به كار اينترنت در اوايل دهه 1990، روند پيشروي آن از وب1، كه ميتوان از آن با عنوان وجه خواندني/نوشتاري/پخش ياد كرد، به سوي وب2 به سرعت طي شد. وب2 را كه اكنون بر فضاي اينترنتي غالب شد با خصيصه تعامل و تبادل ميشناسند. ميتوان گفت اين روزها نيز در آغاز دور جديدي هستيم كه ميتوان آن را وب3 ناميد، كه طيف گستردهاي از امكانات مربوط به عواطف و احساسات را در بر ميگيرد (از طريق تكنولوژيهاي لمسي)؛ شبيه سازي تجربيات زندگي واقعي و ايجاد جهانهاي موازي و مجازي.
در حالي كه وب3 هنوز در مراحل آغازين خود قرار دارد، ديپلماسي در عرصه فعاليتهاي وب2 خود را نشان داده است. ادعاي من در اين نگارش آن است كه: ديپلماسي عمومي 2، چنانچه ارتباط با مخاطبين خارجي را در دستور كار خود قرار دهد، نقش بلامنازعي در دستگاه سياست خارجي ايفا خواهد كرد. صحت و اعتبار كلمات كليدي اين تغيير و تحول خواهند بودند.
* واژگان كليدي ديپلماسي عمومي2
ديپلماسي عمومي2؛ فرايندي است كه در آن حكومتها (ديپلماسي عمومي) يا شهروندان (ديپلماسي شهروندي) با به كارگيري رسانههاي جديد (رسانههاي اجتماعي) تلاش در درك، برقراري ارتباط و تأثير گذاري بر مردم ديگر كشورها دارند؛ تا از اين طريق فضايي مطلوب براي ايجاد امنيت ملي فراهم آيد و تأمين اهداف سياسي، فرهنگي و اقتصادي، تسهيل گردد.
ديپلماسي ديجيتال و سياستمداري در قرن بيست و يكم؛ اين دو عبارت برگرفته از اولين سند چهارسالانه "توسعه و ديپلماسي " وزارت امور خارجه است. در اين سند كه در سال جاري تنظيم و منتشر شد، عبارت ديجيتال ديپلماسي به كار گرفته شده و هدف از آن حمايت از آزادي اينترنت و جريان آزاد اطلاعات اعلام شده است. مهمترين اهداف و برنامههاي اين سند به قرار زيرند:
* حمايت از آزادي بيان و جريان آزاد اطلاعات در قرن 21؛ جريان آزاد اطلاعات و ايدهها از طريق رسانهاي ديجيتال يكي از منافع ملي و جهاني ما ميباشد؛ اين مقوله براي رشد اقتصادي، روابط ديپلماتيك آمريكا، ايجاد جوامع دموكراتيك پايدار و رويارويي با چالشهاي جهاني در سالها و دهههاي آتي، لازم و ضروري است.
* وزارت امور خارجه و آژانس توسعه بينالملل آمريكا (يواسايد) براي حمايت از اصول مذكور، با شركاي بسياري در خارج از حكومت و مرزهاي آمريكا، همكاري ميكند.
- وزارت امور خارجه و يواسايد برنامههاي زير را در دستور كار دارند:
1ـ هيئت دموكراسي، حقوق بشر و كار كه به زودي با راهاندازي مجموعهاي از اقدامات حمايتي كمك ميكند كاربران ارتباطات همراه، به راحتي و با امنيت بيشتر از اين امكانات بهره ببرند؛ دسترسي ايشان را به محتواي سانسور نشده اينترنتي افزايش ميدهد و به سازمانها كمك ميكند از اطلاعات و سيستمهاي ارتباطاتي خود صيانت كنند.
2ـ يواسايد با همكاري نهادهاي خصوصي و دولتي برنامههاي جديدي را آغاز كرده است تا گروههاي جامعه مدني و سازمانهاي غير دولتي را در گام اول آموزش داده و در ادامه از ايشان حمايت كنند تا به راحتي از تكنولوژيهاي جديد رسانهاي بهره ببرند.
3ـ برنامه همكاري خاورميانه، كه با اجراي چند پروژه شبيه سازي ميكوشد با استفاده از رسانههاي جديد به مردم كمك كند همكاريهاي مدني خود را افزايش دهند؛ از اين رو جوامع مدني خاورميانه و شمال آفريقا را بيش از پيش توانمند ميسازد.
4ـ وزرات امور خارجه در سال جاري ميكوشد همكاري خود را با صنايع، بخش دانشگاهي و سازمانهاي غير دولتي افزايش دهد تا از اين طريق به كار گيري تكنولوژيهاي ارتباطاتي افزايش يافته و دستور كار سياست خارجي آمريكا بهتر از گذشته، اجرا شود.
