طرح تحول، خط بطلاني بر اتهام پوپوليستي بودن دولت نهم است

شرايط كشور به ويژه شرايط اقتصادي و اجتماعي به گونه‌اي بود كه يك بازنگري در روش‌هاي موجود اقتصادي و اجتماعي ايجاب مي‌كند كه اين ضرورت برخاسته از شرايط داخلي و جهاني بوده است.
هدف دوم، به نتيجه رسيدن مطالعات آسيب‌شناسي اقتصاد ايران بود، هدف كارگروه‌ها هم شناخت آسيب‌هاي اقتصادي و آسيب‌شناسي اقتصاد ايران بود و نهايتا پس از گذشت اين يك سال و نيم، اين نتايج به دست آمد كه بنا بر اين نتايج، طرح تحول اقتصادي آماده شد.

هدف سوم، ريشه در شعارها و اهداف دولت نهم داشت. از آنجا كه توسعه عدالت اجتماعي از ابتدا از اهداف دولت نهم بوده كه يكي از مصاديق اين مهم، اقتصادي است كه ابعاد مختلف مباني عدالت‌جويانه داشته باشد. دولت تحولات را در هفت محور زير تدوين كرد.

1. اصلاح نظام مالياتي
2. اصلاح نظام گمركي
3. اصلاح نظام بانكي
4. اصلاح نظام بهره‌وري
5. اصلاح نظام توزيع
6. اصلاح نظام ارزش‌گذاري پول ملي
7. هدفمند كردن يارانه‌ها

اما در مورد فرايند طرح تحول بايد گفت كه ابتدا چهارچوب كلي طرح تحول طراحي شده است كه همان بخش عملياتي طرح است. مثلا در بخش يارانه‌ها گفتيم كه كدام يارانه‌ها بايد بماند، كدام يارانه‌ها بايد نقدي پرداخت شود، كدام يارانه‌ها بايد به يك فعاليت جديدي اختصاص پيدا كند.
در طرح تحول بانك‌ها به دو دسته سرمايه‌گذار و قرض‌الحسنه تقسيم مي‌شوند، يك سري تنها به امور خدمت‌رساني و يا قرض‌الحسنه و گروه ديگر براي سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي توليدي و زيربنايي متمركز مي‌شوند.

تابناك: بانك‌هايي كه قرض‌الحسنه مي‌شوند يا سرمايه‌گذار، مشخص شده‌اند؟
تمدن: بله، مشخص شده است ولي به علت جلوگيري از مشكلات احتمالي، از گفتن نام آنها معذورم.

تابناك: آيا اين همان طرح ادغام بانك‌ها نيست؟
تمدن: بنا بر قانون سياست‌هاي اصل 44 قانون اساسي چند بانك بايد به بخش خصوصي واگذار شود و در عين حال بانك‌هاي دولتي باقي‌مانده به همان دو دسته قرض‌الحسنه و سرمايه‌گذاري تقسيم مي‌شوند كه ممكن است در اين بين نيز برخي از بانك‌ها با هم ادغام مي‌شوند.

 

به نظر من طرح تحول خواسته ملت ايران است. مردم كشور ما نبايد حسرت يك كشور ديگر همچون تركيه و مالزي را بخورند كه چرا درآمد سرانه آنها چندين برابر درآمد سرانه شهروندان ايراني است هر دولتي چه دولت نهم باشد چه دولت دهم كه بخواهد طرح تحول اقتصادي را اجرا كند، بايد از او حمايت كرد.

تابناك: در زمان تبليغات انتخابات رياست‌جمهوري اخير،برخي كانديداها از جمله آقاي كروبي اعلام كردند مبلغي را به هر ايراني پرداخت مي‌كنند، آيا اين طرح هدفمند كردن دولت نهم، همان طرح‌هاي ارايه‌شده در زمان انتخابات نيست؟

تمدن: در طرحي كه آقاي كروبي اعلام كرده بود، به هر ايراني پنجاه هزار تومان مي‌دهد، از حذف كل يا بخشي از يارانه‌ها صحبتي نشده بود بلكه پولي بود كه به صورت تأمين اجتماعي در اختيار مردم قرار مي‌گرفت در صورتي كه در طرح تحول منابع مالي پرداخت‌هاي نقدي، از حذف برخي يارانه‌ها از جمله يارانه‌هاي انرژي و سوخت تأمين مي‌شود.

تابناك: تاكنون گمانه‌زني‌هاي زيادي در مورد حجم پرداخت‌هاي نقدي كه دولت در صدد است پرداخت كند، انجام شده، اگر ممكن است برآورد دولت درباره اين حجم پرداخت‌ها را بيان كنيد.
تمدن: طيف كالاهايي كه به آنها يارانه تعلق مي‌گيرد به قدري زياد است كه در حال حاضر نمي‌توان به طور دقيق اعلام كرد كه به هر فرد، چه مبلغي پرداخت خواهد شد.

تابناك: هزينه ريالي كل يارانه‌هايي كه قرار است دولت به صورت نقدي پرداخت كند، چقدر است؟
تمدن: اين‌كه گفته مي‌شد در طرح تحول قرار است نود هزار ميليارد تومان به صورت نقدي پرداخت شود، اصلا درست نيست بخشي از اين نود هزار ميليارد تومان در بودجه است و بخشي از آن، مابه‌التفاوت قيمت‌هاست كه به صورت دفتري محاسبه مي‌شود.

به طور خلاصه اين‌كه مي‌گويند حجم پرداخت نقدي يارانه نود هزار ميليارد تومان است، غلط است اين‌كه مي‌گويند طرح تحول، تورم‌زاست، غلط است و يا اين‌كه مي‌گويند قيمت اجناس نجومي‌ مي‌شود، درست نيست و بنده اميدوار بودم به جاي اين آمارها و سيگنال‌هاي غلط، تمام كارشناسان و مسئولان به حمايت از اين طرح مي‌شتافتند.

تابناك: نظام يارانه در كنار حمايت از مصرف‌كنند يك هدف ديگر هم دارد و آن هم حمايت از توليدكننده و تشويق توليدكنندگان به سرمايه‌گذاري در مناطق توسعه نيافته است.
تمدن: به هيچ وجه يارانه‌هاي بخش‌هاي توليدي، كشاورزي حذف نمي‌شود و يكي از يارانه‌هايي كه باقي مي‌ماند يارانه، بخش تسهيلات مسكن و تسهيلاتي است كه به توليدكنندگان پرداخت مي‌شود.

تابناك: سه سال است كه از عمر دولت نهم مي‌گذرد، مطرح كردن طرح پرداخت نقدي يارانه‌ها در سال آخر دوره خويش شايعه سياسي بودن آن را افزايش داده است آيا بهتر نبود دولت در دوره بعدي خود كه همزمان با آغاز برنامه پنجم توسعه است در قالب اين طرح، اهداف خود را پيگيري مي‌كرد؟

تمدن: برعكس مطرح كردن طرح تحول در آخرين سال دولت نشانه صداقت دولت است. اين دولت را به تصميم شتازده و پوپوليستي متهم مي‌كردند اما همانطور كه اشاره كرديد سه سال از عمر اين دولت مي‌گذرد يك سال اول كه صرف تثبيت دولت و شناخت كلي هيأت شده است و يك سال و نيم است كه دولت در حال مطالعه علمي طرح تحول اقتصادي است و از اين رو داراي يك پشتوانه قوي علمي است.

 

متن کامل را در ستون «گفتگو» بخوانيد.