انتقاد عادل فردوسي‌پور به وضعيت گزارشگران

در ابتداي اين نشست دكتر شهرام مدرس خياباني به ارايه مقاله‌اي تحت عنوان «آسيب‌شناسي زبان در گزارش‌هاي فوتبال سيما» پرداخت.

به گزارش ايسنا، وي در اين گزارش، 15 دقيقه‌ي پاياني 12 گزارش زنده فوتبال يك سال اخير كه توسط چهار تن از گزارشگران برتر سيما ارايه شده بود را بررسي كرد و در پايان به منظور كاهش ناهنجاري‌هاي زباني راهكارهايي پينشهاد داد كه عبارتند از يك‌دستي و دقت در تلفظ واژه‌ها، پرهيز از وقفه‌هاي طولاني، دقت در كاربرد عناصر زبرزنجيري، توجه به متن مسابقه، دوري جستن از اظهارنظرهاي شخصي، دقت در كاربرد واژه‌ها و عبارت‌ها و آشنايي با بازيكنان دو تيم پيش از آغاز مسابقه.

***

به گزارش ايسنا، در ادامه‌ي اين نشست موسي اسوار ـ رييس شوراي عالي ويرايش ـ با بررسي رويكرد اين شورا به مقوله ورزش پرداخت و گفت: وقتي پشت تريبون عمومي رسانه‌ قرار مي‌گيريم بايد سعي كنيم يكسري ساختارها را رعايت كنيم؛ درحال حاضر زمان، زمان ادبيات شفاهي است و مسامحات زباني جزو ذات رسانه است.

اسوار در ادامه به ذكر ملاحظاتي در خصوص مقاله آسيب‌شناسي زبان در گزارش‌هاي فوتبال سيما پرداخت و مثال‌هايي درباره راهيابي زبان مخصوص گزارشگران به زبان مردم عادي ذكر كرد و گفت: براي نخستين‌ بار واژه‌هايي مثل «را» بعد از فعل و حرف اضافي «از» براي باختن و واژه «بردن به» جاي «بردن از» در گزارش‌هاي ورزشي عنوان شد و به زبان عاميانه مردم نيز راه پيدا كرد.

وي در ادامه تأكيد كرد: بايد اجازه دهيم زبان را خود مردم انتخاب كنند، نه اينكه از تريبون عمومي يك اصطلاح را وارد زبان كنيم و بعد بگوييم اين زبان عمومي مردم است.

***

در بخش ديگري از نشست «آسيب‌شناسي زبان در گزارش‌هاي فوتبال سيما» حسين ذكايي ـ دبير شوراي هماهنگي ورزش صداوسيما ـ گفت: با توجه به اينكه من سال‌هاي بسياري در برنامه‌سازي ورزشي فعاليت كرده‌ام، بايد بگويم بد نيست در پژوهش‌هايي كه به گزارش‌هاي فوتبال مي‌پردازند، مسايلي را نيز كه گزارشگران با آن مواجه هستند، عنوان كنند.

وي افزود: در حوزه‌ي تلفظ واژه‌ها سعي كرده‌ايم قبل از رويدادهاي مهمي مثل جام جهاني و جام ملت‌ها نشست‌هاي فوري با گزارشگران داشته باشيم تا به هماهنگي‌هايي برسيم هرچند اين هماهنگي‌ها كامل نبوده است. در مواردي مثل توجه به متن مسابقه نيز هميشه اين مسأله را به گزارشگرها تأكيد كرده‌ايم؛ هرچند گاهي گزارشگرها به سمت حاشيه مي‌روند.

ذكايي در ادامه به ذكر مثالي در اين زمينه پرداخت و يادآور شد: حتي اساتيدي كه سال‌ها يك درس را ارايه كرده‌اند، بدون اشكال نيستند. در يك گزارش 90 دقيقه‌اي فوتبال، مسايلي مثل اينكه گزارشگر قبل از گزارش چه‌قدر وقت داشته يا اينكه چه زماني به او اطلاع داده‌ايم تا براي گزارش آماده شود، مسايل مهمي هستند كه حتما بايد در چنين گزارش‌هايي لحاظ شوند.

ذكايي در پاسخ به پرسش يكي از حضار درباره‌ي معيارهاي انتخاب گزارشگر بازي‌هاي خاص، گفت: معيارهايي به صورت نانوشته وجود دارند؛ اين گزارشگرها به صورت آمار و ارقامي كه از بازي‌هاي قبلي در اختيار داريم مشخص مي‌شود. همچنين چينش خاصي در ذهن متولي برنامه است كه با هماهنگي با مديران بالاتر در نظر گرفته مي‌شود.

***

به گزارش خبرنگار ايسنا، عادل فردوسي‌پور نيز در اين نشست در سخنان كوتاهي به بررسي وضعيت گزارشگران در سيما پرداخت و گفت: گزارشگران مشكلات كاري زيادي دارند و با كمترين دستمزد كار مي‌كنند.

وي درباره‌ي نقدهايي كه به زبان گزارش‌هاي فوتبال سيما وارد شده بود، گفت: هفت يا هشت سال پيش جلساتي برگزار مي‌شد و در آنها به ما مي‌گفتند، مثلا به جاي واژه «كاپيتان» از واژه «مهيار» استفاده كنيم.

فردوسي‌پور در ادامه تأكيد كرد: بعضي كارها عبث است. يكسري كلمات در زبان گزارش‌هاي فوتبال سيما جا افتاده است، شايد اين كلمات غلط مصطلح باشد ولي استفاده از غلط مصطلح، بهتر از واژگاني است كه براي شنونده عجيب و غريب به نظر بيايد. به هرحال واژه‌هايي مثل كاپيتان، كرنر و ضربه ايستگاهي در زبان فارسي جا افتاده است.

اين گزارشگر فوتبال و تهيه‌كننده برنامه «نود» در ادامه خاطرنشان كرد: در يك دوره‌اي همه گزارشگران شروع كردند به اينكه در مورد بازيگران داخل زمين اطلاعات بدهند ولي افرادي مثل من و مزدك ميرزايي ديديم كه اين كار براي مدتي شايد در هفت‌ سال پيش جالب بود ولي درحال حاضر كه همه اينترنت دارند و حتي يك نوجوان مي‌تواند از طريق اينترنت به اطلاعاتي در مورد بازيكنان دست پيدا كند، نمي‌توان درباره‌ي هر 22 بازيكن داخل زمين اطلاعات داد.

***

به گزارش ايسنا، در بخش ديگري از اين نشست، مزدك ميرزايي گفت: 10 سال پيش كه گزارشگراني مثل جواد خياباني و عادل فردوسي‌پور وارد اين عرصه شدند، ميزگردهايي گذاشته مي‌شد كه در آنها اشكالات زباني هر فرد را به او يادآور مي‌شدند و كارنامه كاري‌اش را در طي هفته در اختيارش قرار مي‌دادند. اين كار دو يا سه سال ادامه پيدا كرد، اما مشخص نشد كه كار خوبي بوده يا نه؛ اين كار قطع شده و درحال حاضر نيز همان مطالب را از طرق ديگر به ما گوشزد مي‌كنند.

*** حاشيه

ـ عادل فردوسي پور ، جواد خياباني مزدك ميرزايي، پيمان يوسفي، بهرام شفيع و جهانگير كوثري از گزارشگران دعوت شده به اين نشست بودند كه تنها مزدك ميرزايي و عادل فردوسي‌پور در آن شركت داشتند.

ـ حسين آقازماني (مدير گروه ورزش شبكه سه) نيز قرار بود در اين نشست شركت كند كه حسين ذكايي به عنوان نماينده او در نشست آسيب‌شناسي گزارش‌هاي فوتبال سيما شركت كرد.

ـ عادل فردوسي پور و مزدك ميرزايي با تاخيري يك ساعته به مراسم رسيدند و فردوسي‌پور نيز نشست را پيش از پايان ترك كرد.

ـ انتقاد عادل فردوسي‌پور به وضعيت گزارشگران در سيما و دستمزدهاي پايين آنها از نكات جالب توجه اين نشست بود.

ـ نشست آسيب‌شناسي گزارش‌هاي فوتبال سيما نخستين جلسه از سلسله نشست‌هاي آسيب‌شناسي زبان در برنامه‌هاي صدا و سيما بود.

ـ گزارشگران حاضر در اين نشست به مطالب عنوان شده تحت عنوان ايرادات زباني گزارشگران انتقاداتي وارد و عنوان كردند كه اين مسائل جزو  اصطلاحات رايج هستند و بايد از آنها چشم‌پوشي كرد.