قطر و جاه‌طلبی جدید در بازار جهانی LNG / پشت پرده سفارش کشتی‌های غول‌پیکر!
به گزارش خبرنگار تابناک، قطر در حال ساخت یک ناوگان عظیم کشتی برای تسلط بیشتر بر بازار جهانی گاز مایع است؛ ناوگانی که قرار است در کنار توسعه میدان گازی شمال، ظرفیت صادرات این کشور را در سال‌های آینده چند برابر کند.
قطر در تازه‌ترین گام، نخستین فروند از سه کشتی جدید LNG با ظرفیت ۱۷۴ هزار مترمکعب را وارد ناوگان خود کرد؛ بخشی از برنامه‌ای که قرار است قطر را صاحب یکی از بزرگ‌ترین ناوگان‌های حمل LNG جهان کند. قرارداد این سه کشتی ۱۵ساله است اما ماجرا به همین سه فروند ختم نمی‌شود چراکه قطر سفارش ساخت ۱۲۸ کشتی LNG را نهایی کرده و پشت این سفارش عظیم، یک هدف روشن قرار دارد که وقتی تولید گاز آنها جهش می‌کند، هیچ حلقه‌ای در زنجیره صادرات نباید کم بیاورد.
قطر در حال ساخت ناوگان غول‌پیکر
کشتی «ثعلیب» نخستین فروند از سه کشتی جدیدی است که شرکت کشتیرانی مالزیایی «ام‌آی‌اس‌سی» برای شرکت انرژی قطر ساخته است. این کشتی در کارخانه صنایع سنگین سامسونگ کره‌جنوبی ساخته شده و ظرفیت حمل ۱۷۴ هزار مترمکعب LNG را دارد. قرارداد دو کشتی دیگر نیز منعقد شده و هر سه فروند بر اساس قرارداد اجاره زمانی ۱۵ساله، از سال ۲۰۲۶ در اختیار قطر قرار می‌گیرند اما عدد اصلی جای دیگری است: ۱۲۸ کشتی!
بیشتر بدانیم:
قطر هم گیر افتاد/ توقف LNG جهان پشت چراغ قرمز هرمز!
شرکت انرژی قطر سفارش ساخت ۱۰۴ کشتی متعارف با ظرفیت ۱۷۴ هزار مترمکعب و ۲۴ کشتی غول‌پیکر با ظرفیت حدود ۲۷۱ هزار مترمکعب را نهایی کرده؛ این یعنی قطر فقط یک ناوگان جدید نمی‌سازد؛ در حال طراحی یک ظرفیت عظیم دریایی برای دهه آینده است چون تولید LNG قطر هم قرار است جهش کند. ظرفیت فعلی حدود ۷۷ میلیون تن در سال است و توسعه میدان گازی شمال، این رقم را تا پایان دهه به حدود ۱۴۲ میلیون تن در سال خواهد رساند. قطری‌ها نمی‌خواهند روزی که شیر تولید باز شد، ناوگان حمل کم بیاورد.
نقشه جدید قطری‌ها
قطر پشت خرید کشتی‌ها یک محاسبه اقتصادی ساده دارد؛ اگر ظرفیت تولید LNG را بالا ببرد اما ظرفیت حمل متناسب با آن رشد نکند، بخشی از ظرفیت صادراتی کشور عملاً روی زمین می‌ماند. به همین دلیل، دوحه هم‌زمان چند جبهه را پیش می‌برد؛ توسعه میدان گازی شمال، افزایش ظرفیت مایع‌سازی، انعقاد قراردادهای فروش بلندمدت و حالا توسعه یکی از بزرگ‌ترین ناوگان‌های حمل LNG جهان. قراردادهای ۱۵ساله نیز تصادفی نیستند. قطر با قراردادهای بلندمدت، بخشی از ظرفیت حمل خود را برای سال‌های آینده قفل می‌کند و کمتر در معرض نوسانات بازار اجاره کشتی قرار می‌گیرد. در دوره‌هایی که تقاضای جهانی برای LNG بالا می‌رود، هزینه اجاره کشتی‌های LNG نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.
بیشتر بدانیم:
ایران همچنان تماشاگر بازار LNG
قطر نمی‌خواهد برای انتقال گاز خود در آینده دست به جیب شود و منتظر کشتی بماند. از سوی دیگر، کشتی‌های جدید بخشی از ناوگان قدیمی را نیز جایگزین خواهند کرد، بنابراین برنامه قطر تولید بیشتر؛ کشتی بیشتر؛ کنترل بیشتر بر صادرات را در برنامه‌های خود گنجانده است. دوحه در حال ساخت یک زنجیره یکپارچه از میدان گازی تا مشتری نهایی است.
تنگه هرمز و معادله امنیت!
قطر هر چقدر کشتی بسازد و هر چقدر LNG تولید کند، بخش مهمی از صادراتش همچنان باید از تنگه هرمز عبور کند. اینجاست که معادله امنیت وارد بازی می‌شود. در ماه‌های اخیر، عبور کشتی‌های حامل LNG قطر از هرمز با ریسک‌های امنیتی جدی همراه بوده، اما صادرات متوقف نشده و بر اساس داده‌های منتشر شده در ابتدای اکتبر، سپتامبر ۱۹ محموله LNG از هرمز عبور کرد که ۱۳ محموله متعلق به قطر بود. این ارقام یک پیام روشن دارد: قطر حاضر نیست به‌سادگی بازارهای صادراتی خود را از دست بدهد.
البته سفارش سه کشتی جدید MISC را نمی‌توان واکنش مستقیم به بحران فعلی در تنگه هرمز دانست؛ قرارداد این کشتی‌ها پیش از بحران امضا شده بود اما تحولات اخیر یک واقعیت را عریان‌تر کرد؛ برای قطر، امنیت صادرات LNG بخشی از امنیت انرژی این کشور است. ممکن است دوحه بزرگ‌ترین کشتی‌ها را داشته باشد اما اگر مسیر دریایی ناامن باشد، ظرفیت تولید و ناوگان عظیم نیز نمی‌تواند به‌تنهایی تضمین‌کننده صادرات باشد.
جنگ واقعی در بازار LNG
قطر فقط دنبال کشتی بزرگ‌تر نیست؛ دنبال کشتی کارآمدتر است. «ثعلیب» و کشتی‌های هم‌کلاس آن به موتورهای دوگانه‌سوز، سامانه بازمایع‌سازی گاز تبخیرشده و فناوری‌هایی برای کاهش مصرف سوخت و مقاومت بدنه مجهز شده‌اند. هدف قطر LNG بیشتر، اتلاف کمتر و هزینه پایین‌تر است. این موضوع در بازاری که رقابت میان قطر، آمریکا و استرالیا برای تصاحب سهم بیشتر از بازار جهانی LNG شدیدتر شده، اهمیت زیادی دارد.
بیشتر بدانیم:
تنگه هرمز و دو اتفاق متضاد در بازار LNG
قطر از سوی دیگر، تنها به منابع داخلی خود تکیه نکرده است. پروژه گلدن‌پس در آمریکا، با مشارکت اکسون‌موبیل، نشان می‌دهد دوحه می‌خواهد حضور خود را در نقاط مختلف زنجیره جهانی LNG گسترش دهد، چراکه رقابت آینده فقط بر سر کل زنجیره است؛ چه کسی گاز را تولید می‌کند، چه کسی آن را LNG می‌کند، چه کسی کشتی دارد، چه کسی مسیر حمل را کنترل می‌کند و چه کسی در نهایت محموله را به مشتری می‌رساند. قطر دقیقاً روی همین زنجیره سرمایه‌گذاری کرده است.
با این تفاسیر می‌توان گفت که سفارش ۱۲۸ کشتی برای دوحه فقط یک سفارش کشتیرانی نیست بلکه اعلام یک جاه‌طلبی بزرگ در بازار جهانی LNG است. کشتی‌های ۱۷۴ هزار مترمکعبی تازه‌وارد، تنها بخشی از این نقشه‌اند؛ نقشه‌ای که هدف نهایی آن حفظ جایگاه قطر در رأس بازار جهانی LNG است.
