چرا حال اینترنت این روزها خراب تر از همیشه است؟
به گزارش تابناک ، تختلالهای این روزها را باید در ادامهی سال پر حادثه ۱۴۰۴ دید، سالی که دو جنگ بزرگ بر کشورمان تحمیل شد و اینترنت با محدودیت شدیدی مواجه شد.. طبق ثبت Cloudflare Radar، در ۱۸ دی ۱۴۰۴ ترافیک ایران عملاً به صفر رسید و ۸۷ روز، ادامه یافت
گزارش ها نشان میدهد اوج ترافیک در اردیبهشت سال جاری فقط به ۴۰ درصد بیشینهی ثبتشده در سال گذشته رسیده بود. اختلالهای تازه در شبکهای رخ میدهد که هنوز به وضع پیش از جنگ برنگشته است.
بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در نشست خبری ۲۳ شهریور گفت فیبر ایران–قطر و ایران–عمان در جنگ قطع شد، تنها یک فیبر در خلیج فارس باقی مانده بود و آن هم یک جمعه قطع شد. رسانهها آن را کمی متفاوت بازتاب دادهاند. یک گزارش مینویسد فیبر ایران–قطر کاملاً قطع و یکی از فیبرهای ایران–عمان آسیبدیده است.
مشکل فقط قطع شدن نیست، تعمیر هم ممکن نیست. اکبری توضیح داده که اجازهی تعمیر این کابلها داده نمیشود؛ شرکتهای خارجی تعمیرشان نمیکنند و شرکتهای ایرانی هم حق تعمیر ندارند. گزارشهای بینالمللی هم همین را میگویند: هم تنگهی هرمز و هم دریای سرخ برای کشتیهای تعمیر کابل عملاً «منطقهی ممنوع» شده و ناوگان تعمیر عملیات را بیزمان متوقف کرده است.
پروژههای تازه هم معطل ماندهاند. اکبری گفته چهار تا پنج پروژهی فیبر دریایی در خلیج فارس بهدلیل جنگ متوقف شده. بلومبرگ هم نوشته کشتی حامل بخشی از یک کابل ۲۸ هزار مایلی در اوایل مارس در میانهی نصب متوقف و به عربستان بازگردانده شد. [مدیرعامل شرکت زیرساخت: یک ترابیتبرثانیه از ترافیک ایران از مسیر اینترنت ماهوارهای خارج میشود
لینک قطر برای بازیهایی مهم بود که سرورشان در قطر، عمان و امارات است. اکبری گفته برای مشکل گیمرها ظرفیت خوبی از طریق قطر ساخته بودند که فیبرش قطع شد و فعلاً امکان تعمیرش نیست.
حالا بخشی از اینترنت کشور از اروپا تأمین میشود، که بهگفتهی او حداقل تأخیر ایران–اروپا بهدلیل فاصله حدود ۸۰ میلیثانیه است. داشبوردهای پایش شبکه هم تأخیر برخی مسیرهای اروپایی را معمولاً بین ۹۰ تا ۱۲۰ میلیثانیه نشان میدهند. مسئولان دنبال راه جایگزیناند: فعالسازی مسیرهای جایگزین از عمان و مذاکره برای انتقال سرورهای بازی به نقاط نزدیکتر. [معاون وزیر ارتباطات: فیلترینگ سیاست شکستخورده است
این وضع در ایران سابقه دارد. سال ۲۰۲۰ هم فیبر دریایی خلیج فارس قطع شد، پینگ بازیها بالا رفت و با تعمیر کابل به حالت عادی برگشت. تفاوت امسال این است که تعمیرش فعلاً ممکن نیست.
اکبری گفته هماکنون ۹۰ درصد ترافیک بینالملل دیماه را دارند. او افزوده ترافیک بینالملل پیش از دیماه ۵۰ درصد بیشتر از امروز بود و این افت ۱۰ درصدی به معنای کاهش ترافیک شبکه نیست؛ بخشی از ترافیک در جنگ از مسیرهای قانونی خارج شد و برنگشت.
بهگفتهی او یک ترابیتبرثانیه، یعنی سهم اینتزنت ماهوارهای، ۱۰ درصد پهنای باند کل کشور است. از همینجا برآورد میشود ظرفیت ورودی حدود ۱۰ ترابیتبرثانیه باشد. اکبری گفته از نظر ظرفیت پهنای باند بینالملل مشکلی ندارند و ظرفیتها از مسیرهای جایگزین احیا شده است.
- تأخیر شبکهی موبایل تا شبکهی زیرساخت در ساعات غیرپیک حدود ۳۵ و در ساعات اوج بهطور میانگین ۹۵ میلیثانیه است.
- بیش از ۷ میلیون پورت ADSL وجود دارد که کیفیت لینکشان در بهترین حالت ۱۶ مگابیت است اینها ارقام رسمیاند و گزارش مستقلی برای تأییدشان در دست نیست.
اختلالهای اخیر: مسیر روسیه و افتهای منطقهای
روز جمعه ۳ مهر، اکبری اعلام کرد بخشی از مسیرهای بینالملل عبوری از روسیه از صبح دچار اختلال شده و بر کیفیت اینترنت برخی کاربران اثر گذاشته است. او گفت این اختلال در شبکهی برخی اپراتورهای روسیه هم گزارش شده. به گزارش تابناک، اختلال تا ساعت ۲۱:۵۱ همان روز برطرف اعلام شد. شامگاه شنبه ۴ مهر هم دوباره گزارشهایی از افت کیفیت در برخی مسیرهای داخلی و بینالمللی منتشر شد، بیآنکه نهادهای رسمی علت را اعلام کنند.
دادههای مستقل تصویر دقیقتری میدهند. در ۳ مهر، سامانهی «کاورد» اختلال در مسیرهای میان خوشههای تهران و مشهد و برخی مسیرهای خارجی را ثبت کرد و «پارتیالی» با استناد به دادههای IODA اختلال تأییدشده در مازندران و مرکزی را گزارش داد. همان گزارش تأکید دارد این دادهها برای نتیجهگیری دربارهی اختلال سراسری یا منشأ مشترک کافی نیست
مسیرهای زمینی هم ساده نیستند. شفقنا به نقل از سیتنا و دادههای GeoCables مینویسد اتصال ایران ترکیبی از مسیرهای زمینی و دریایی است که از شمال و غرب تا خلیج فارس و دریای عمان امتداد دارد. وقتی مسیرهای جنوبی از کار افتاده، فشار روی مسیرهای شمالی و غربی، از جمله مسیر روسیه، بیشتر میشود و هر مشکلی در آنها زودتر به کاربر میرسد.
ترافیک وقتی به مسیر دیگری منتقل میشود، مسافت و تعداد شبکههای میانی بیشتر میشود. یک گزارش میگوید اختلال در یک مسیر لزوماً به معنای قطع کامل اینترنت نیست، اما اثرش میتواند کندی باز شدن صفحات، افزایش زمان پاسخ یا قطعووصل سرویسهای وابسته به سرور خارجی باشد. به همین دلیل ممکن است کاربر یک اپراتور یا منطقه مشکل داشته باشد و دیگری نه.
اکبری گفته پایش ۲۴ ساعتهی آنها نشان میدهد نزدیک به ۳۱ درصد دامنهها بهدلیل تحریم و آلودگی دستگاهها به روی کاربران ایرانی بسته است، که بیشترش بهخاطر تحریم است.
او تأیید کرده فیلترینگ بر کیفیت اینترنت اثر میگذارد، اما سهمش از عوامل مؤثر کمتر از سایر عوامل است.ترافیک ۵G در ایران بهگفتهی او «تقریباً نزدیک به صفر» است.
آیندهی این لینکها به شرایط منطقه بستگی دارد. اکبری امیدوار است با بازگشت شرایط به حالت عادی، پروژههای فیبر دریایی با جدیت پیگیری شود. تا آن زمان اینترنت بینالملل ایران بیشتر به مسیرهای شمالی، غربی و اینترنت ماهوارهای تکیه دارد.
نظر شما چیست ؟ تجربه شما چگونه است ؟ آیا این روزها با اختلال عجیب اینترنت مواجه شده اید؟
