لايحه برنامه پنجم بدون ضمانت اجرايي

مهرداد لاهوتي نماينده لنگرود در مجلس شورای اسلامی در یادداشتی که در روزنامه مردمسالاری به بررسی ابعاد برنامه پنجم توسعه پرداخته است.

طرح لايحه اي که توسط کميسيون ها بررسي شد بعد از بررسي در کميسيون تلفيق با تغيير عمده اي در الزام آور بودن مواجه شد به طوري که در80 درصد از بند هاي برنامه لفظ «دولت مکلف است» به «دولت مجاز است» تغيير يافت. «وقتي مي گوييم دولت مجاز است دولت به راحتي مي تواند از انجام دادن قانون فرار کند اما اگر بگوييم دولت مکلف است، حداقل دولت موظف خواهد بود که به مجلس پاسخگو باشد».

دولت وظيفه هايي دارد. سند چشم انداز را کسي غير از خود ما تهيه نکرده و يک موضوع تحميل شده از خارج نبوده، بلکه ايده خود ما بوده است، بنابراين اين اجتناب از پاسخگويي توجيهي ندارد. از طرفي بسياري از مصوبات کميسيون عمران در جريان بررسي برنامه توسعه در صحن مجلس مطرح نشد. البته دليل اين اتفاق اين بود که کميسيون عمران الحاقيه ها به مواد را تعيين نکرده بود، به همين دليل کليه مصوبات کميسيون در پيوست 8 برنامه چاپ شد و در صحن مطرح نشد.
اگرچه برنامه چهارم توسعه با وجود کميت هاي مشخص و ذکر «مکلف» بودن دولت اجرايي نشد و وزير راه مي گويد که دليل محقق نشدن برنامه کمبود منابع بوده است; اما ايشان براي تامين منابع بايد به سمت تامين منابع از بخش خصوصي  برود.

 

شاهد مثال اين مهم آزادراه تهران- شمال است که 2400 ميليارد ريال برآورد مالي طرح بود و اصلا قرار نبود که با منابع دولتي ساخته شود اما دولت باز هم منتظرمنابع است. در حال حاضر 90 درصد از حمل و نقل ما از طريق جاده اي صورت مي گيرد که طبق آمار سالانه 27 هزار نفر در جاده هاي کشور جان خود را از دست مي دهند. اين آمار يک فاجعه است چون ما سالانه داريم 1/5 برابر ميزان کشته اي که در 8 سال جنگ داده ايم کشته مي دهيم.

 

از طرفي مقام معظم رهبري نيز تاکيد ويژه اي بر بخش ريلي داشته است که اما در کجاي برنامه پنجم مشخص شده است که تا پايان برنامه پنجم توسعه بايد چه ميزان مشخصي ريل ساخته شود؟ اين در حالي است که در برنامه چهارم توسعه هدف ها مشخص بود و گفته شده بود که تا پايان برنامه بايد چه ميزان ريل ساخته شود. موضوعي که دولت بايد مد نظر قرار دهد اين است که هدف از ارائه آمار کاستي هاي برنامه چهارم، ارزيابي مشخص کردن عدم اجرايي شدن تکاليف برنامه  و به معني زير سوال بردن دولت نيست بلکه از اين طريق ضعف ها مشخص مي شود تا براي آنها راه حل مشخص شود و اين امکاني است که در برنامه پنجم از مجلس گرفته شده است.