استقراض، پاشنه آشیل مدیریت سالاری/ تیشهای که ریشه سازمان تامین اجتماعی را زد
بررسی کارنامه مصطفی سالاری در دو دوره مدیریت سازمان تأمین اجتماعی نشان میدهد تصمیمهایی که در دور نخست مدیریت او، بهویژه در سال پایانی دولت روحانی، برای بخشی از بازنشستگان نشانه حمایت از حقوق آنان تلقی شد، در دوره دوم به یکی از عوامل تشدیدکننده بحران نقدینگی و کسری منابع سازمان تبدیل شده است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ زمانی که مصطفی سالاری در میانه سال ۱۴۰۳، با تصمیم احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای دومینبار به مدیرعاملی سازمان تأمین اجتماعی منصوب شد، بخشی از کارکنان سازمان از این انتخاب استقبال کردند. دلیل این استقبال، ارزیابی مثبت آنان از عملکرد سالاری در دوره نخست مدیریت بر سازمان بود؛ دورهای که همسانسازی حقوق بازنشستگان و افزایش برخی تعهدات حمایتی، تصویری مثبت از او در میان بازنشستگان ایجاد کرد.
با این حال، منتقدان معتقدند بخش مهمی از این تصمیمها بدون پیشبینی منابع پایدار اجرا شد. در سال ۱۳۹۹، سازمان تأمین اجتماعی در فاصلهای کوتاه دو مرحله همسانسازی حقوق بازنشستگان را اجرا کرد. بر اساس اطلاعات مطرحشده، این تصمیم هزینه پرداخت ماهانه حقوق و مستمری را از حدود ۶ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان به نزدیک ۱۹ هزار میلیارد تومان افزایش داد؛ افزایشی که به گفته منتقدان، پشتوانه مالی مشخصی نداشت و سازمان را به سمت استقراض گسترده سوق داد.
موضوع فقط به همسانسازی محدود نماند. در سال پایانی دولت روحانی، کمکهزینه ارتز و پروتز نیز ۸ تا ۱۰ برابر و کمکهزینه بیمه تکمیلی بازنشستگان نیز حدود هفت برابر افزایش یافت. این در حالی بود که مدیران پیش از سالاری، از جمله مرحوم نوربخش و محمدحسن زدا، به دلیل نبود منابع پایدار از اجرای چنین طرحهایی خودداری کرده بودند.
تفاوت میان این دو رویکرد، در واقع به یک مسئله بنیادی در حکمرانی صندوقهای بیمهای بازمیگردد: آیا افزایش تعهدات باید پیش از تأمین منابع اجرا شود یا پس از آن؟ مدیران پیشین بر این باور بودند که هرگونه افزایش مزایا، بدون تعیین محل تأمین مالی، میتواند تعادل منابع و مصارف سازمان را بر هم بزند. منتقدان عملکرد سالاری نیز میگویند اجرای تصمیمهای پرهزینه در سال پایانی دولت، اگرچه در کوتاهمدت رضایت ذینفعان را به همراه دارد، در بلندمدت سازمان را با بدهی، استقراض و کسری انباشته مواجه میکند و عملاً بار مالی آن به دولت بعد منتقل میشود.
آغاز دوباره استقراض
سالاری در دوره دوم مدیریت خود نیز، بهجای اصلاح ساختار منابع و مصارف، از همان ماههای نخست به استقراض از بانک برای پرداخت حقوق بازنشستگان و مستمریبگیران روی آورد. بر اساس دادههای مطرحشده، سازمان در نخستین ماه مدیریت او حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان استقراض کرد.
این مسئله، یکی از محورهای مهمی است که نیازمند بررسی نهادهای نظارتی و هیئت امنای سازمان تأمین اجتماعی است. پرسش اصلی این است که چرا سازمان در دوره مدیریت میرهاشم موسوی، از ابتدای سال ۱۴۰۲ برای پرداخت حقوق بازنشستگان و مستمریبگیران استقراض نکرد، اما در دوره دوم مدیریت سالاری، استقراض به نخستین و سادهترین راهحل برای تأمین نقدینگی تبدیل شد؟
البته پاسخ به این پرسش نباید صرفاً به عملکرد یک مدیر محدود شود. سازمان تأمین اجتماعی سالهاست با ناترازی منابع و مصارف، مطالبات وصولنشده، تعهدات تحمیلشده و ضعف در تأمین مالی پایدار مواجه است. با این حال، انتخاب مسیر استقراض، بدون ارائه برنامه روشن برای بازپرداخت و اصلاح ساختار مالی، میتواند بحران را از یک مشکل نقدینگی به بحران دائمی بدهی تبدیل کند.
برخی اقتصاددانان، استقراض بانکی گسترده برای تأمین هزینههای جاری را مصداق خلق پول میدانند و معتقدند هر ۱۰ هزار میلیارد تومان افزایش پایه پولی یا نقدینگی، میتواند آثار تورمی به همراه داشته باشد. البته میزان دقیق اثرگذاری این استقراض بر تورم، به شیوه تأمین مالی، وضعیت ترازنامه بانکها و شرایط کلی اقتصاد بستگی دارد و باید در یک بررسی مستقل و شفاف مشخص شود.
میراث مالی دوره دوم
با تشدید فشارهای اقتصادی و وقوع جنگ ۱۲ روزه و سپس جنگ ۴۰ روزه، شرایط اضطراری بهعنوان یکی از دلایل ادامه استقراض مطرح شد. با این حال، شرایط بحرانی نمیتواند جایگزین پاسخگویی درباره روندی شود که پیش از آن نیز آغاز شده بود. بحران ممکن است نیاز به تأمین مالی فوری را افزایش دهد، اما توضیح نمیدهد چرا سازمان از ابتدا فاقد برنامهای برای کاهش وابستگی به منابع بانکی بوده است.
اکنون، بر اساس اطلاعات ارائهشده، سازمان تأمین اجتماعی پس از پایان مدیریت سالاری با حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان کسری ماهانه برای پرداخت حقوق بازنشستگان و مستمریبگیران مواجه است. افزون بر این، نزدیک به ۳۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات بیمه تکمیلی بازنشستگان پرداخت نشده و داروخانهها نیز حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان از سازمان طلب دارند. این ارقام، جدا از مطالبات مراکز درمانی طرف قرارداد با سازمان است.
بنابراین، مسئله اصلی صرفاً رفتوآمد مدیران نیست؛ پرسش مهمتر، سازوکار تصمیمگیری در سازمانی بیننسلی است که منابع آن متعلق به میلیونها بیمهشده و بازنشسته است. تصمیمهای کوتاهمدت و فاقد پشتوانه، ممکن است در مقطعی محبوبیت ایجاد کند، اما هزینه واقعی آن بعدها در قالب استقراض، تأخیر در پرداخت مطالبات، افزایش بدهی و کاهش قدرت مالی سازمان آشکار میشود.
اکنون ضروری است نهادهای نظارتی، هیئت امنا و مدیران جدید سازمان بهطور شفاف توضیح دهند که افزایش تعهدات در سال ۱۳۹۹ بر چه مبنای مالی انجام شد، استقراضهای دوره دوم مدیریت سالاری در چه مسیری هزینه شده و برای حذف وابستگی سازمان به منابع بانکی چه برنامهای وجود دارد. بدون چنین پاسخی، هر مدیر جدیدی نیز ممکن است همان مسیر را ادامه دهد؛ مسیری که در نهایتگی را فرسوده میکند.
به این منتقدان بگویید به جای انتقاد به سالاری برای افزایش ها و همسان سازی حقوق بازنشستگان و دیگر افزایش ها که در واقع وظیفه هر مسئول با ایمانی باید باشد باید گفت چرا یقه دولت رانمیگیرید که دستش تا آرنج در جیب بازنشستگان و بیمه شده های تامین اجتماعی است چرا یقه مدیران بی کفایت و بی لیاقت شرکت های شستا را نمیگیرید که فقط تمام هم و غمشان فقط پاداشهای نجومی خودشان است و همه را به ضرر و زیان کشیده اند و........... چرا مسئولینی که گند میزنند را محاکمه نمیکنید،چراسالاری مواخذه نمیشود؟ 
| 
شما هنوز نمیدونید تامین اجتماعی صندوق بازنشستگیه اینجا یقه دولت رو گرفتن بیفایدست فقط یقه سالاری که اگر دوروز بیشتر مونده بود سازمانو ورشکسته کرده بود سالاری که خبره کار بود این از آب درآمد وای بحال تامین اجتمایی با این رئیس بی تجربه وجوانش ببینید این چکار میخواد بکنه.خداکنه که لااقل این شخص سازمان واز فلاکت مالی نجات بده. باسلام.۱-تصمیم همسان سازی و تبدیل آن به قانون را سازمان تصویب کرد یا دولت و مجلس تحت فشار به سازمان تحمیل کردند.۲-علت ایجاد بنای تصمیم سازی ناشی از تورم را چه ارگانی به سازمان تحمیل کرد
۳- بانی ایجاد تورم که ناشی از افزایش قیمت ارز بوده و....چه نهادی بجز دولت بوده
۴- بدهکار اصلی به سازمان غیر از دولت چه ارگانی است
۵- چه نهادی مطالبات سازمان را که از محل کسورات دستمزد ماهیانه پرسنل تحت پوشش سازمان هستند را پرداخت نکرده.
۶-چرا سازمان باید از بانکها قرض کند در حالیکه خود طلبکار دولت است .
۷-خلاصه مشکل مدیران سازمان نیستند .بلکه دولت است که مطالبات سازمان را پرداخت نمیکند.
چند روز پیش نوشته بودید حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران تامین اجتماعی 29 پرداخت میکنند ولی حقوق ماه پیش را نریخته بودند برایش. و اینکه ماههای قبلی هم تا اخرین ساعت اخرین روز پرداخت نمی کردند. امروز هم انگار اگر درباره اش در حیاط خانه امان سخن نمی گفتم که انگار کسی شنید و بعد من به یکی پیامک نمیدادم تلفنی پرداخت نمی کردند برایشان. ی من یک بازنشسته هستمعملکرد آقای سالای ، باید همه جانبه سنجیده شود و اینکه طرح های همسان سازی و ... را اجرا کرده نبایستی از نقاط ضعفش نام برد ، چرا که بازنشستگان محترم با همین وضع موجود هم برای معیشتشان مشکل دارند
مشکل تامین اجتماعی از دست درازی دولتها به اموال تامین اجتماعی و فساد متنوع و رنگارنگ مدیران شرکتهای زیر مجموعه اش دانست
ماه پیش که تقریبا حقوقشان نریختند و به زور امروز در شهریور پرداختند. و همچنین مبلغ افزایش حقوقشان مربوط به فروردین و اردیبهشت ماهها است که نپرداختند. یک مدیرخوب با حمایتها دولتی میتپاند منابع درآمد سازمان را متحول کند و خودکفایی ایجاد کند کارشناس محترم طوری صحبت می کندانگارهیچ تورمی در کشور نبوده است افزایش هاصرفا جهت ایجاد مشکل بوده است آیاباهمین افزایشها مشکل معیشت بازنشستگان حل شده است وقتی در زمان احمدی نژاد مرتضوی میشه مدیر تامین اجتماعی تیشه به ریشه زده شد | نظارت مرده است چرا که پیرمردهای بالای 70 سن که یک دهه قبل بازنشست شده اند و همچنین بچه هایی که تازه فارغ التحصیل شده اند و حتی یک روز سابقه کار اجرایی ندارند می شوند عضو هیات مدیره شرکت های زیرمجموعه سازمان و شرکت های شستا و شرکت بیمه ایران