بازپس گیری پایگاههای طرطوس و حمیمیم توسط دولت سوریه از روسیه؛ نفوذ مسکو کاهش یافت
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «میدل ایست آی» در مقاله نوشته است: «سوریه و روسیه به یک یادداشت تفاهم برای کاهش حضور نظامی مسکو در سواحل مدیترانه سوریه دست یافتهاند که به ۱۸ ماه مذاکره درباره آینده پایگاه هوایی حمیمیم و تأسیسات دریایی طرطوس پایان میدهد.
وزارت امور خارجه سوریه این توافق را اعلام کرد و آن را حاصل «یک سال و نیم مذاکره و گفتوگوهای فشرده به رهبری این وزارتخانه» توصیف نمود.
بر اساس مفاد این توافق و به نقل از نکات کلیدی یادداشت منتشرشده توسط خبرگزاری دولتی سانا، دولت سوریه مدیریت تأسیسات غیرنظامی را در هر دو پایگاه، از جمله فرودگاه حمیمیم و اسکله چهارم تجاری طرطوس، بر عهده خواهد گرفت و به تدریج آنها را در اختیار مدیریت شهری قرار خواهد داد.
تأسیسات نظامی نیز به «مراکز آموزش و صلاحیتسنجی مشترک» تبدیل خواهند شد، که این کار با هدف حفظ منافع هر دو کشور انجام میشود. به گفته وزارت خارجه سوریه، انتظار میرود این انتقال ظرف سه ماه تکمیل شود.
وزارت خارجه سوریه افزود که ترتیبات جدید نشاندهنده «سازماندهی مجدد حضور روسیه» در امتداد سواحل سوریه است.
«این اقدام نشاندهنده مهمترین تحول از زمان آغاز مذاکرات در حدود یک سال و نیم پیش است و راه را برای فاز جدیدی در روابط سوریه و روسیه هموار میسازد.»
وزیر امور خارجه سوریه، اسعد حسن الشیبانی، به همراه هیئت همراه، روز یکشنبه از فرودگاه بینالمللی لاذقیه و بندر طرطوس بازدید کردند تا تأسیسات مشمول این یادداشت را که مقامات آن را «تاریخی» توصیف کردهاند، بازرسی نمایند.
این توافق جدیدترین نشانه از تغییر روابط سوریه با روسیه از زمان سقوط دولت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ است.
روسیه یکی از مهمترین حامیان بینالمللی اسد بود. مداخله نظامی روسیه در سوریه در سال ۲۰۱۵ به تغییر چشمگیر میدان نبرد به نفع دولت او کمک کرد، در حالی که طرطوس و حمیمیم به مرکز حضور نظامی مسکو در این کشور تبدیل شدند.
روسیه تا روز یکشنبه پاسخی عمومی به این توافق نداده بود.
طرطوس تأسیسات اصلی دریایی روسیه در مدیترانه و تنها پایگاه دریایی فرامرزی این کشور در خارج از اتحاد جماهیر شوروی سابق بوده است. این تأسیسات به مسکو امکان میداده است تا نیروهای دریایی خود را دوباره تجهیز کرده و قدرت نظامی خود را در سراسر منطقه به نمایش بگذارد.
حمیمیم نیز پس از مداخله روسیه در سال ۲۰۱۵، به مرکز اصلی عملیات هوایی روسیه در سوریه تبدیل شد.
این دو تأسیسات با هم، جایگاه استراتژیک نظامی روسیه را در مدیترانه فراهم کرده و از عملیات گستردهتر این کشور در خاورمیانه پشتیبانی میکردند.
ترتیب جدید به این معناست که مسکو دیگر این پایگاهها را به همان شیوه دوران اسد اداره نخواهد کرد، اما به طور کامل از آنها خارج نخواهد شد.
دمشق از این توافق برای تأکید بر حاکمیت خود بر تمامی داراییهای موجود در خاک سوریه استفاده میکند و آن را به عنوان پیامی مبنی بر اینکه «حاکمیت ملی آن قابل مذاکره نیست» قالببندی میکند، چنانکه عبیده هیتو، خبرنگار الجزیره در دمشق، گزارش داده است.
رئیسجمهور سوریه، احمد الشرع، از زمان به دست گرفتن قدرت، دو بار برای گفتوگو درباره سرنوشت این پایگاهها به طور مستقیم با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به مسکو سفر کرده است.
این تلاشهای دیپلماتیک در حالی صورت میگیرد که دولت او به دنبال دریافت تسهیلات تحریمی از واشنگتن و برقراری روابط نزدیکتر با پاریس است.
این توافق همچنین در زمانی حاصل میشود که دمشق به دنبال بازتعریف نقش گستردهتر خط ساحلی مدیترانه خود است.
در ژوئیه ۲۰۲۵، دمشق قراردادی ۳۰ ساله به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار برای واگذاری بندر تجاری اصلی طرطوس به شرکت «دیپی ورلد» (DP World) دبی امضا کرد. سلطان احمد بن سلیم، مدیرعامل این شرکت، طرطوس را «مرکزی اساسی برای تجارت و صادرات» توصیف نمود.
طرطوس یکی از دروازههای اصلی سوریه به بازارهای بینالمللی است و از زمان سقوط اسد به کانون توجه سرمایهگذاری خارجی تبدیل شده است.
پیش از آن، در ماه مه ۲۰۲۵، دمشق قرارداد خود را با شرکت کشتیرانی فرانسوی «سیامای سیجیام» (CMA CGM) برای اداره ترمینال کانتینری لاذقیه دوباره مذاکره کرد و بر سر یک امتیاز ۳۰ ساله جدید به توافق رسید که شامل سرمایهگذاری ۲۶۵ میلیون دلاری و یک اسکله جدید آبعمیق است.
