روایت فولاد مبارکه در توسعه صادرات غیرنفتی
به گزارش تابناک به نقل از در منظومه فکری و دکترین اقتصادی رهبر معظم انقلاب اسلامی، واژه «تولید» هرگز به یک فرآیند ساده فیزیکی، مهندسی یا معاملاتی محدود نبوده است. ایشان اقتصاد را گلوگاه استقلال سیاسی و میدان اصلی کارزار تمدنی ایران با جبهه استکبار میدانستند. در این چارچوب نظری، تولید ملی نه صرفاً ابزاری برای تأمین نیازهای روزمره، بلکه سنگری دفاعی و محرک اصلی بازدارندگی اقتصادی کشور تعریف میشود.
رهبر معظم انقلاب با پیوند زدن مفاهیم اصیل اسلامی با واقعیتهای ژئوپلیتیک معاصر، اصطلاح استراتژیک «تولید به مثابه جهاد» را تبیین کردند. بر اساس مبانی فقهی و سیاسی ایشان، جهاد هرگونه تلاشی است که مستقیماً در جهت خنثیسازی تحرک، حمله و نقشههای دشمن طراحی و اجرا شود. از آنجا که راهبرد اصلی تحریمکنندگان بر قطع شریانهای ارزی، مهار درآمدهای نفتی و به زانو درآوردن زنجیرههای تأمین صنعتی متمرکز بوده است، هر گامی در جهت خودکفایی، صادرات غیرنفتی و ارتقای فناوری در داخل کشور، مصداق بارز «جهاد فیسبیلالله» تلقی میشود.
در این دکترین، سه محور اساسی به عنوان ستونهای خیمه استقلال اقتصادی برجسته است:
عبور از اقتصاد تکمحصولی و نفتی: با جایگزین کردن درآمدهای حاصل از صادرات غیرنفتی و محصولات با ارزش افزوده بالا.
بومیسازی و دانشبنیانسازی صنایع بزرگ: با تکیه بر نبوغ جوانان و متخصصان داخلی به جای وابستگی انفعالی به شرکتهای خارجی.
توازن راهبردی میان بازار داخل و خارج: تأمین پایدار نیازهای صنایع پاییندستی کشور همزمان با تصاحب بازارهای هدف بینالمللی جهت ارزآوری.
*فولاد مبارکه؛ پرچمدار خط مقدم جنگ اقتصادی
گروه فولاد مبارکه به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه و شمال آفریقا، در سال ۱۴۰۴ فراتر از یک بنگاه اقتصادی، به عنوان نماد عینی تحقق این دکترین در مقیاس ملی و بینالمللی ظاهر شد. کارنامه عملیاتی این گروه صنعتی در سال ۱۴۰۴ اثبات کرد که راهبردهای تبیینشده توسط رهبری، قابلیت پیادهسازی کامل در تراز جهانی را دارند.
۱. جهش تولید و جایگاه جهانی
دستیابی گروه فولاد مبارکه به رکورد بیسابقه تولید ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد در سال ۱۴۰۴، آن هم در شرایط ناترازیهای شدید انرژی (برق و گاز) و تحریمهای همهجانبه بینالمللی، یک پیروزی بزرگ فنی و مدیریتی است. این حجم از تولید موجب شد تا ایران جایگاه خود را در جغرافیای متالورژی جهان تثبیت کند و گروه فولاد مبارکه به رتبه ۴۳ در میان بزرگترین فولادسازان جهان دست یابد. این رتبه جهانی نشان داد که تحریمها نه تنها نتوانستهاند این صنعت را منزوی کنند، بلکه پویایی و خودباوری ملی، مسیر صعود در رنکینگ بینالمللی را هموار ساخته است.
۲. بازوان ارزی کشور؛ ثبت صادرات ۱.۱ میلیارد دلاری
بزرگترین ضربه به استراتژی تحریمهای ارزی دشمن، از طریق عملکرد تجاری فولاد مبارکه وارد شد. این گروه با کسب عنوان «نخستین صادرکننده غیرنفتی کشور» و ثبت رکورد صادراتی به ارزش بیش از ۱.۱ میلیارد دلار در سال ۱۴۰۴، بخش عمدهای از نیازهای ارزی بانک مرکزی و چرخه اقتصادی کشور را تأمین کرد. صادرات ۱.۱ میلیارد دلاری فولاد مبارکه نشان داد که فولاد خام و محصولات نوردشده ایرانی با کیفیتی رقابتی در بازارهای جهانی خریدار دارند و این مجموعه عملاً بار سنگینی از بودجه غیرنفتی کشور را بر دوش کشیده است.
۳. توازن بینظیر؛ تأمین نیاز داخلی همگام با رکورد تاریخی صادرات
یکی از نقاط عطف عملکرد فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴، مدیریت هوشمندانه زنجیره تقاضا بود. این مجموعه با عرضه مداوم و شفاف در بورس کالا و تأمین پایدار نیاز صنایع پاییندستی (خودروسازی، لوازم خانگی، لولهسازی و ساختمان)، مانع از بروز تنش در بازار داخلی شد. همزمان با این مأموریت ملی، با ثبت رکورد تاریخی ۱۸۲۷ هزار تن (۱.۸۲ میلیون تن) صادرات فیزیکی محصولات، توانست توازن بینظیری میان تعهدات داخلی و اقتدار بینالمللی خود ایجاد کند.
*تحلیل ابعاد مدیریتی و ساختاری موفقیت فولاد مبارکه
موفقیتهای پیدرپی فولاد مبارکه بر اساس سه پایه اساسی و علمی استوار است که مستقیماً با مطالبات رهبری همپوشانی دارند:
الف) مدیریت تعالیمحور و مشتریمدار
دستیابی به تندیس زرین جایزه ملی تعالی سازمانی و کسب عنوان سازمان سرآمد، گویای آن است که بهبود مستمر در تمام سطوح این هلدینگ نهادینه شده است. فولاد مبارکه با قرار دادن مشتری در کانون ارزشآفرینی و پایش مداوم نیازهای بازارهای صادراتی و داخلی، از یک تولیدکننده سنتی به یک سازمان خدمتمحور و ارزشآفرین ارتقا یافته است.
ب) دانشبنیانسازی زنجیره ارزش و تکیه بر سرمایه انسانی
رهبر انقلاب بارها بر جبران عقبماندگیهای فناوری صنایع بزرگ از طریق همکاری با دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان داخلی تأکید کردند. فولاد مبارکه با بومیسازی قطعات حساس، به کارگیری فناوریهای نوین نورد و ورقهای خاص (مانند ورقهای اسیدشویی و قلعاندود تخصصی)، و با تکیه بر نبوغ و غیرت سرمایه انسانی خود، نیاز به کارشناسان خارجی را به طور کامل قطع کرد. رتبه ۴۳ جهان بدون این جهاد علمی و تکیه بر جوانان متخصص میسر نمیشد.
*چشمانداز آینده؛ از سوگ تا سربلندی
تشییع باشکوه و تاریخی رهبر انقلاب، عهدی دوباره میان ارکان نظام و فعالان عرصه تولید برای ادامه مسیر استقلال کشور ایجاد کرد. کارنامه درخشان فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ با تولید ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد و صادرات ۱.۱ میلیارد دلاری، سندی محکم بر این واقعیت است که اندیشههای اقتصادی رهبری، کدهایی واقعی برای اداره علمی و مقتدرانه کشور هستند.
فولاد مبارکه امروز صرفاً یک کارخانه صنعتی تولید ورقهای فلزی نیست؛ این مجموعه خط مقدم جبهه خودکفایی، موتور پیشران صنایع معدنی و قلب تپنده ارزآوری غیرنفتی ایران است. مسیر آینده این هلدینگ، با هدفگذاریهای تهاجمیتر و توسعه ظرفیتهای جدید فناوری، نویدبخش آن است که صنعت ایران با عبور از گردنههای تحریم، در مسیر ساخت تمدن نوین اقتصادی گام برمیدارد. پایبندی به این الگو، ضامن بقا، رشد و اقتدار ابدی جمهوری اسلامی ایران در پهنه اقتصاد جهانی خواهد بود.
