موزه ملی افغانستان؛ حافظ هویت هزارساله این کشور

به گزارش تابناک، در حالی که جهان روز دوشنبه روز جهانی موزه را گرامی میدارد، این نهاد فرهنگی مهم که در حاشیه غربی کابل قرار دارد، با وجود دههها درگیری، تحولات سیاسی و شرایط نامطمئن همچنان پذیرای بازدیدکنندگان است.
امروز این موزه بیش از ۶۰ هزار اثر تاریخی را در خود جای داده است؛ مجموعهای گسترده از دورههای مختلف شامل امپراتوری کوشان، میراث یونانی-بودایی، عصر برنز، امپراتوری هخامنشی، جهان هلنیستی، دوره یونانی-باختری و سلسلههای اسلامی.
این موزه با نگهداری آثاری مانند نسخههای خطی تذهیبشده با طلا و لاجورد و دیگر اسناد تاریخی، روایتی از تمدنهای غنی این سرزمین ارائه میدهد و توجه بازدیدکنندگان داخلی و خارجی را جلب میکند.
به گفته یحیی محبزاده، مدیر بخش مرمت موزه، در سال گذشته این مجموعه میزبان ۲۱ هزار بازدیدکننده بوده که حدود ۶۷۵۰ نفر از آنان اتباع خارجی بودهاند. او تأکید کرده است که این آمار نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته است.

محب زاده همچنین گفته است که این نهاد برنامههای آموزشی و آگاهیبخشی منظمی را در زمینه حفاظت، نگهداری و مرمت آثار فرهنگی و تاریخی اجرا میکند.
برای بسیاری از افغانها، بازدید از موزه تنها یک تجربه گردشگری نیست، بلکه ارتباطی شخصی با ریشهها و تاریخ خودشان محسوب میشود. تمیم قاریزاده، یکی از بازدیدکنندگان جوان، یک روز کامل را در سالنهای موزه گذراند و با دقت آثار تاریخی را بررسی کرد و نوشتههای توضیحی را برای درک بهتر گذشته مطالعه کرد.
او گفته است که بازدید از موزه ملی از مدتها پیش یکی از آرزوهایش بوده و دیگر جوانان را نیز تشویق میکند تا با مراجعه به این مکان، ارتباط عمیقتری با تاریخ و میراث خود برقرار کنند.
مایل آقا کریمی، سرپرست بخش سکهشناسی موزه، بیش از ۲۰ سال از عمر خود را صرف حفاظت و نگهداری از این آثار کرده است.
او در مصاحبه با خبرگزاری شینهوا تاکید کرد که ارزش و حفاظت از میراث فرهنگی معادل حفظ هویت ملی یک کشور است و نگهداری از آثار تاریخی به معنای حفاظت از هویت و گذشته یک ملت است.
تیم متخصص موزه تلاش میکند آثار آسیبدیده ناشی از دههها درگیری، بیثباتی سیاسی و کمتوجهی را مرمت و احیا کند. کریمی تأکید کرده است که بخش مرمت به طور مستمر در حال حفاظت و بازسازی آثار تاریخی است.

در همین حال، مقامهای افغانستان تلاشهای خود را برای جلوگیری از قاچاق و غارت آثار تاریخی افزایش دادهاند. در سال گذشته، پلیس این کشور موفق شده است از خروج ۱۴۲ اثر تاریخی و فرهنگی جلوگیری کند.
بر اساس آمار رسمی، در پنج سال گذشته بیش از ۵۲۹۰ اثر فرهنگی به موزه منتقل شده و بیش از ۳۴۳۰ اثر نیز تحت مرمت و بازسازی قرار گرفته است.
در شرایطی که میراث فرهنگی در بسیاری از نقاط جهان در معرض تهدید است، موزه ملی افغانستان نه فقط به عنوان یک مخزن تاریخی، بلکه به عنوان نمادی از تابآوری، هویت و امید شناخته میشود که قدرت تاریخ مشترک بشری را یادآوری میکند.



