نشانههای جنگ با ایران از همیشه جدیتر شده است
به گزارش تابناک به نقل از خبرفوری؛ به گفته منابعی که این هفته با آکسیوس گفتوگو کردهاند، درگیری احتمالی نه یک حمله محدود، بلکه عملیاتی چند هفتهای و شبیه به یک جنگ تمامعیار خواهد بود؛ سناریویی کاملاً متفاوت از حملات هدفمند تابستان گذشته.
به ادعای نشریه نیوزویک این افشاگری، در کنار شتاب گرفتن آرایش نظامی آمریکا در منطقه، امتناع ایران از عقبنشینی از «خطوط قرمز» تعیینشده توسط دونالد ترامپ در مذاکرات روز سهشنبه، تصاویر ماهوارهای از تقویت تأسیسات کلیدی ایران، افزایش فشارهای داخلی در این کشور و اقدامی کمسابقه از سوی تهران در تنگه هرمز، همگی نشانههایی هستند که از نزدیک شدن جنگ حکایت دارند.
۱. نمایش قدرت در خاورمیانه
ابعاد و سرعت استقرار نظامی آمریکا چشمگیر است. ترامپ دستور اعزام ناو جرالد فورد بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، به خاورمیانه را صادر کرده است؛ ناوی که به ناو آبراهام لینکلن و چندین ناوشکن موشکانداز که از پیش در منطقه حضور داشتند، ملحق خواهد شد.
آمریکا همچنین شمار بیشتری از هواپیماها و تجهیزات دریایی را به منطقه منتقل کرده و نیروهای آمریکایی اخیراً یک پهپاد ایرانی را که به ناو لینکلن نزدیک شده بود، سرنگون کردند. این اقدامات فراتر از بازدارندگی معمول است و زیرساخت لازم برای حملات هوایی و دریایی پایدار را فراهم میکند؛ دقیقاً همان چیزی که برای یک کارزار طولانی علیه تأسیسات هستهای و موشکی ایران لازم است.
۲. برنامهریزی برای «کارزاری عظیم و چند هفتهای»
گزارشهای غیررسمی به آکسیوس از طرح یک «کارزار عظیم و چند هفتهای» خبر میدهد، نه صرفاً حملات دقیق و محدود مانند حملاتی که ترامپ تابستان گذشته علیه تأسیسات هستهای ایران انجام داد.
آنطور که نیوزویک نوشته چنین ادبیاتی افکار عمومی آمریکا را برای یک درگیری طولانی آماده میکند و در عین حال پیامی صریح به ایران میفرستد که واشنگتن در تهدیدهای خود جدی است؛ پیامی که میتواند احتمال تشدید تنش را نیز افزایش دهد.
۳. برخورد مذاکرات با خطوط قرمز
دو طرف در مذاکرات همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارند. گفتوگوهای غیرمستقیم در ژنو، با میانجیگری عمان، پیشرفت محدودی داشته است. معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، گفت این گفتوگوها «از برخی جهات خوب پیش رفت»، اما تأکید کرد ترامپ «خطوط قرمزی» تعیین کرده که ایران هنوز حاضر نیست آنها را بپذیرد یا دربارهشان وارد گفتوگوی جدی شود.
مهمترین نقاط اختلاف، غنیسازی اورانیوم و برنامه موشکی ایران است. تهران اصرار دارد حق غنیسازی در خاک خود را دارد و در برابر فشارها برای کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد مقاومت میکند.
۴. تقویت تأسیسات کلیدی ایران
تصاویر ماهوارهای تازه که روز چهارشنبه توسط رویترز منتشر شد، نشان میدهد ایران بهطور بیسروصدا در حال تعمیر و تقویت تأسیسات مهم خود است؛ نشانهای از آمادگی برای درگیری، حتی در حالی که دیپلماسی ادامه دارد.
تحلیلگران با بررسی تصاویر شرکت پلانت لبس و دیگر منابع مشاهده کردهاند که سقفها و سازههای پوششی جدیدی بر فراز ساختمانهای آسیبدیده در سایتهای هستهای مهمی مانند نطنز و اصفهان ساخته شده است. نیوزویک ادعا کرده هدف احتمالی این اقدامات، پنهانسازی بررسی میزان سالم ماندن تجهیزات ارزشمند یا اورانیوم غنیشده پس از حملات سال گذشته است. (ادعایی که با روایتهایی رسمی ایران تفاوت دارد و بیشتر به بهانههای واهی شبیه جنگ عراق شبیه است)
همچنین نیوزویک مدعی شده ورودی برخی تونلها تقویت شده و پایگاههای موشکی آسیبدیده ترمیم شدهاند.
۵. ناآرامیهای داخلی
ایران همزمان با فشارهای فزاینده داخلی دستوپنجه نرم میکند. سالها تحریم، تشدید مشکلات اقتصادی، بیثباتی ارزی و موجهای تکرارشونده ناآرامیهای مردمی، اعتماد عمومی را فرسوده است.
تورم همچنان بالاست، قدرت خرید کاهش یافته و نارضایتی به خیابانها کشیده شده است؛ این فشار داخلی بر سیاست خارجی تهران نیز تأثیر گذاشته است.
۶. بستن تنگه هرمز برای نخستین بار از دهه ۱۹۸۰
ایران روز سهشنبه تنگه هرمز را برای انجام رزمایش با آتش واقعی بست؛ اقدامی که نخستین اعلام رسمی بستن این آبراه حیاتی از دهه ۱۹۸۰ تاکنون به شمار میرود. حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این تنگه عبور میکند.
به نوشته این نشریه آمریکایی ایران موشکهای واقعی شلیک کرد و برای چند ساعت تردد کشتیها را به دلایل ایمنی محدود ساخت. حتی اگر این اقدام کوتاهمدت بوده باشد، پیامی روشن داشت: هرگونه درگیری پیامدهای اقتصادی جهانی خواهد داشت. ایران میتواند در صورت حمله، با اقداماتی بازار انرژی را مختل کند.
همین رزمایش قیمت نفت را بهطور موقت افزایش داد، اما با امید به ادامه گفتوگوها دوباره کاهش پیدا کرد. کشورهای عربی حوزه خلیج فارس هشدار دادهاند که هرگونه حمله میتواند به جنگی منطقهای منجر شود، بهویژه پس از درگیری ۱۲روزه سال گذشته میان اسرائیل و ایران.
این شش عامل نشاندهنده مقطعی بسیار پرخطر هستند. نیروهای آمریکایی در حال استقرار عملیاتیاند و دیپلماسی بر سر مسائل بنیادین متوقف مانده است.
بازارهای پیشبینی نیز انتظار بالای اقدام نظامی را نشان میدهند. در پلتفرم پلیمارکت، احتمال حمله آمریکا یا اسرائیل تا ۳۰ ژوئن حدود ۷۱ درصد برآورد شده است. بازار پیشبینی کلاشی نیز خوشبین نیست: احتمال دستیابی به توافق هستهای میان آمریکا و ایران پیش از ماه اوت تنها ۳۰ درصد اعلام شده و این رقم رو به کاهش است.
جنگ قطعی نیست. مذاکرات هنوز ادامه دارد و هر دو طرف میگویند ترجیحشان رسیدن به توافق است. اما نشانههای هشداردهنده یک درگیری تمامعیار، قویتر از هر زمان دیگری در سالهای اخیر به نظر میرسد.
