خیابان جمهوری؛ فقدان پایانبندی خوب!
به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، منوچهر هادی هم ملودرام و تراژدی اجتماعی ساخته هم کمدی و در هر دو ژانر آزموده است. امسال هم در جشنواره فجر فیلم «خیابان جمهوری» را داشت که یک اثر اجتماعی خوب و قابل تامل است و بهخاطر فیلم و حضور در جشنواره هم فحشهای مورد نیاز را خورد و البته جلوی جماعت بهظاهر آزادهاندیش و دیکتاتور سلطنتطلب و غربزده ایستاد.
با حاشیههای پیشآمد یا پیشآورده برای «خیابان جمهوری» کاری نداریم. فیلم، از نظر بازیگری و کارگردانی و نقاط عطف فیلمنامه، اثری در خور توجه و تامل است. فرم و ساختار خوب و جانداری هم دارد. بازیهای واقعگرای بازیگران چهره و غیرچهرهاش هم در خوبشدن فیلم کمک کرده است. الناز ملک هم بهعنوان بازیگر اصلی فیلم، هم در «خیابان جمهوری» منوچهر هادی و هم «نیمشب» مهدویان خوب بود و تواناییهای خود را ثابت کرد.
قصه اصلی فیلم با اینکه سوژهای قدیمی دارد و پیشتر آثار مشابه آن را دیدهایم، پرداخت خوبی دارد و فراز و فرودهای زندگی شرافتمندانه یکدختر شهرستانی در تهران را به خوبی نشان میدهد.
مهمترین نکته درباره «خیابان جمهوری» پایانبندی آن است. همانطور که در نقد و بررسی فیلم آمریکایی «همه چیزی که داشتیم» اشاره شد، یک پایان خوب به داستان معنا میدهد. پایان خوب، بهمعنای خوش و خرم و گل و بلبل نیست. بلکه منظور پایانبندی خوب است. مخاطبی که با لحظات خوب و بد فیلم ساخته و کند و تند شدن ضرباهنگش را هم پذیرفته، توقع پایانبندی بهتر و محکمتری را از اینفیلم دارد.
به نظر میرسد ایده غافلگیری ناگهانی مخاطب با موفقیت در «خیابان جمهوری» اجرا نشد و موفق نبود. نمیشود در یکلحظه هم به راز درونی دوست نزدیک شخصیت اصلی (با بازی فاطیما بهارمست) پی ببریم و هم از سرنوشت اسماعیل (شوهر مفقود نقش اصلی) باخبر شویم و همه گرههای داستان همزمان باز شوند. به همین دلیل اینپایانبندی تبدیل به ملغمهای شده که چیزی هم بعد از آن نیست جز تیتراژ.
«خیابان جمهوری» فیلم خوبی است البته تا فراز پایانی و فصل آخرش! چون پایانبندی نامناسب آه افسوس مخاطب را بلند میکند و حسرت جمعشدن دامنه یکقصه خوب را به دلش میگذارد. واکنش بهتزده مخاطبان نسبت به پایانبندی فیلم و بالاآمدن تیتراژ، گواه این بود که ساختار فیلم و گذاشتن نقطه پایان در اینلحظات فیلم، اصلا مناسب نبوده است. مشخص نشد اینوضعیت در پایانبندی، بهخاطر ملاحظات مربوط به مدتزمان فیلم، ملاحظات فیلمنامهای یا موضوعات دیگر بوده است.
نکته مهم اینفیلم، پایانبندی آن است. باقی موارد خوب و بد را میشد در اینساختار پذیرفت؛ اما پایانبندیاش را نه.
صادق وفایی
