بازار نفت واکنشی منفی به دستگیری مادورو نخواهد داشت

محمدحسین لطف الهی، سرویس انرژی تابناک: آرن لومان راسموسن، تحلیلگر ارشد و رئیس بخش تحقیقات در مؤسسه «ای‌اس گلوبال ریسک منیجمنت» در گفت‌وگو با سی‌ان‌بی‌سی اظهار داشت که اگرچه مقیاس و ابعاد حمله ایالات متحده غیرمنتظره بود، اما بازارها پیش از این احتمال درگیری با ونزوئلا را که منجر به اختلال در صادرات نفت شود، «پیش‌خور» کرده بودند.

به گفته راسموسن، ونزوئلا به‌عنوان یکی از اعضای مؤسس اوپک، دارای بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده نفت در جهان است؛ اما این کشور آمریکای جنوبی در حال حاضر کمتر از یک میلیون بشکه نفت در روز تولید می‌کند که سهمی کمتر از یک درصد در تولید جهانی نفت دارد. راسموسن تصریح کرد که این کشور تنها حدود نیمی از تولید خود (حدود ۵۰۰ هزار بشکه) را صادر می‌کند. او افزود که این درگیری همچنین در مقطعی رخ می‌دهد که بازار جهانی نفت با «مازاد عرضه» مواجه است و تقاضا نسبتاً ضعیف است؛ الگویی که معمولاً در سه ماهه نخست سال مشاهده می‌شود.

پیش‌بینی نوسان محدود

راسموسن برآورد کرد که با آغاز معاملات آتی در یکشنبه شب، قیمت نفت خام برنت تنها با نوسانی محدود (حدود ۱ تا ۲ دلار یا حتی کمتر) افزایش یابد. او حتی پیش‌بینی کرد که قیمت برنت در هفته آینده ممکن است پایین‌تر از قیمت بسته‌شده در روز جمعه (۶۰.۷۵ دلار) معامله شود.

او گفت: «با وجود اینکه این یک رویداد ژئوپلیتیک عظیم است که به‌طور معمول انتظار دارید تأثیر صعودی داشته باشد یا قیمت‌های نفت را بالا ببرد، اما نکته کلیدی این است که هنوز نفت بسیار زیادی در بازار وجود دارد و به همین دلیل قیمت‌ها جهش انفجاری نخواهند داشت.»

باب مک‌نالی، تحلیلگر مؤسسه «رپیدان انرژی» نیز اظهار داشت که پیش از پایان هفته به مشتریان خود مشاوره می‌داده که حدود یک‌سوم تولید نفت ونزوئلا در خطر است. او به سی‌ان‌بی‌سی گفت با اینکه پیش‌بینی نمی‌کند تمام تولید ونزوئلا قطع شود، اما این موضوع ریسک معناداری برای بازارهای نفت در کوتاه‌مدت ایجاد نخواهد کرد.

سال سقوط قیمت‌ها

بازار نفت در سال ۲۰۲۵ بزرگ‌ترین کاهش سالانه خود را در پنج سال اخیر ثبت کرد. شاخص جهانی برنت در سال گذشته حدود ۱۹ درصد سقوط کرد، در حالی که نفت خام آمریکا نزدیک به ۲۰ درصد ارزش خود را از دست داد. بازار تحت فشار مضاعف بود؛ زیرا اوپک‌پلاس پس از سال‌ها کاهش تولید، شیرهای نفت را باز کرد و ایالات متحده نیز با تولیدی رکوردشکن (کمی بیش از ۱۳.۸ میلیون بشکه در روز) بازار را اشباع کرد.

چشم‌انداز بلندمدت

تحلیلگران به سی‌ان‌بی‌سی گفتند که قیمت نفت ممکن است در بلندمدت کاهش بیشتری یابد، زیرا سرنگونی رژیم احتمال افزایش نهایی تولید نفت در ونزوئلا را تقویت می‌کند.

سائول کاوونیک، رئیس تحقیقات انرژی در مؤسسه مالی MST، تخمین زد که اگر دولت جدید ونزوئلا منجر به لغو تحریم‌ها و بازگشت سرمایه‌گذاران خارجی شود، صادرات می‌تواند در میان‌مدت به مرز ۳ میلیون بشکه در روز نزدیک شود.

دیوید گلدوین، مشاور صنعت انرژی و مقام ارشد سابق وزارت امور خارجه در دولت اوباما، نیز در این باره گفت: «اگر هم تأثیری داشته باشد، آینده ونزوئلا تأثیری نزولی بر بازار خواهد داشت، زیرا واقعاً برای تولید این کشور راهی جز صعود وجود ندارد.»

معمای سرمایه‌گذاری

رئیس جمهور آمریکا روز شنبه مدعی شد که ایالات متحده کنترل ذخایر نفتی ونزوئلا را به دست خواهد گرفت. او طی یک کنفرانس مطبوعاتی در روز شنبه اعلام کرد که در حال حاضر، تحریم نفت ونزوئلا همچنان به قوت خود باقی است. او همچنین مدعی شد که شرکت‌های نفتی ایالات متحده میلیاردها دلار برای بازسازی بخش انرژی ونزوئلا سرمایه‌گذاری خواهند کرد. با این حال، ترامپ جزئیاتی در مورد اینکه کدام شرکت‌ها و چگونه سرمایه‌گذاری خواهند کرد ارائه نداد و همچنین روشن نکرد که ایالات متحده چگونه قصد دارد ونزوئلا را به‌طور موقت «با یک گروه» اداره کند.

گلدوین معتقد است که با توجه به عدم قطعیت در مورد دولت موقت و ساختار سیاسی آینده در ونزوئلا، پیش‌بینی اینکه آیا شرکت‌های نفتی آمریکا سرمایه‌گذاری خواهند کرد یا خیر، دشوار است. او گفت: «هر آنچه که ما در مورد انتقال دولت‌ها در عراق، افغانستان و سایر کشورها آموخته‌ایم، این است که انتقال قدرت دشوار است. هیچ شرکتی نخواهد خواست متعهد به سرمایه‌گذاری میلیاردها دلار برای یک عملیات بلندمدت شود تا زمانی که بداند شرایط چیست. و آن‌ها نمی‌توانند شرایط را بدانند تا زمانی که مشخص شود دولت آینده چه ماهیتی خواهد داشت.» گلدوین افزود که شرکت‌ها، از جمله «اکسون موبیل»، هنوز منتظر وصول بدهی‌های پیشین خود از شرکت ملی نفت ونزوئلا هستند.

تغییر پارادایم تقاضا

مک‌نالی از «رپیدان انرژی» گفت که این پیشنهادی پیچیده برای شرکت‌های نفتی آمریکایی است. او یادآور شد که تولیدکنندگان نفت اخراج شدن از ونزوئلا در اوایل دهه ۲۰۰۰ را زمانی که این کشور دارایی‌های شرکت‌های خارجی را مصادره کرد فراموش نکرده‌اند. با این حال، او افزود که دسترسی به بزرگ‌ترین ذخایر نفت جهان در صورت لغو تحریم‌ها برای شرکت‌های نفتی آمریکا «وسوسه‌انگیز» خواهد بود.

اما مک‌نالی تأکید کرد که احیای صنعت نفت ونزوئلا نیازمند دهه‌ها زمان و میلیاردها دلار سرمایه است. او گفت که ارزش این کار به یک سؤال محوری بازمی‌گردد: آیا جهان به این مقدار نفت نیاز دارد؟

مک‌نالی گفت: «تا اواخر سال گذشته، اجماع بازار بر این بود که تقاضا برای نفت در چهار سال آینده متوقف خواهد شد. و تصور می‌شد به دلیل رشد خودروهای برقی و سیاست‌های بهره‌وری سوخت و تغییرات اقلیمی، کار تمام است.» اما در حالی که ایالات متحده و سایر کشورها، از جمله چین و کانادا، سیاست‌های اقلیمی خود را تضعیف می‌کنند و فروش خودروهای برقی رو به کاهش است، چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در ونزوئلا بسیار جذاب‌تر شده است. او نتیجه‌گیری کرد: «ما به نفت بیشتری نیاز خواهیم داشت.»