احتمال افزایش حق بیمهها
فرهیختگان:صنعت بیمه در سطح دنیا یكی از صنایع گسترده، پیچیده و حیاتی محسوب میشود. هماكنون فعالیتهای زیادی برای توسعه این صنعت شكل گرفته اما بازهم خبرها حاكی از آن است كه این صنعت برای رشد و رسیدن به استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد. آمارها حاكی از آن است كه این صنعت سالانه حجم ارزشی قابلتوجهی را به خود اختصاص میدهد.
حجم مذكور در سال ۲۰۰۰ به ۲۴۴۴ میلیارد دلار میرسید كه در مقایسه با حجم سایر فعالیتهای اقتصادی حجم بسیار قابل توجهی است. این صنعت در جهان از رشد مطلوبی برخوردار بوده به نحوی كه طی سالهای گذشته از رشد چهار تا پنج درصدی برخوردار شده است.
متاسفانه علیرغم رشد سریع این صنعت در جهان و ارائه گسترده انواع خدمات بیمهای، صنعت مذكور در ایران به دلایل گوناگون از توسعه بسیار كمی چه از لحاظ كیفی و چه از لحاظ كمی برخوردار بوده است. این ادعا با مقایسه دو شاخص بیمهای، تراكم و نفوذ بیمه ایران با كشورهای مشابه تاحدودی قابل اثبات است.
در میان ۸۸ كشور جهان و در سال ۱۹۹۹ ایران به ترتیب رتبهای برابر ۷۹ و ۸۴ برای نفوذ بیمه و تراكم كسب كرده است.
طبق آمار ارائهشده طی سالهای ۷۶-۶۷ متوسط حق بیمههای دریافتی تنها در حدود ۰۰۱۲/۰ درصد حق بیمه كشورهای توسعه یافته و ۰۲/۰ درصد كشورهای در حال توسعه بوده است. این ارقام بیانگر عقبماندگی صنعت بیمه ایران در مقایسه با سایر كشورهای دنیا است. شاید به جرات بتوان اظهار كرد كه عقبماندگی مذكور ریشه در دولتی بودن بیمه در ایران دارد و مسوولان امر به درستی با تشخیص این مشكل رای به خصوصیسازی این صنعت دادهاند. طی سالهای گذشته شاهد رشد نسبتا خوبی در این صنعت بودهایم، به گونهای كه شاخص تراكم بیمه طی سالهای ۷۵ تا ۷۹ از رشد مناسبی برخوردار بوده و از ۲۱۰۸۳ ریال در سال ۱۳۷۵ به ۶۳ هزار و ۵۸۹ ریال در سال ۱۳۷۹ رسیده است. بنابراین انتظار میرود طی سالهای آتی برای رسیدن به وضعیت نسبتا قابل قبولی، رشد مذكور ادامه یابد.
بهبود بیمه نسبت به گذشته
عبدالمحمود ضرابی كارشناس صنعت بیمه با تاكید بر اینكه وضعیت صنعت بیمه نسبت به گذشته بهبود یافته است، گفت: از زمانی كه بخش خصوصی به این صنعت ورود پیدا كرده این صنعت تاحدودی رشد كرده و مهمتر اینكه بخش خصوصی باعث شده مردم خدمات بیشتر و نه بهتری را دریافت كنند. این در حالی است كه به مدد افزایش شركتهای بیمهای و ورود بخش خصوصی رقابتپذیری نیز ایجاد شده ضمن اینكه مردم سریعتر میتوانند خدمات را دریافت كنند.
وی افزود: بیمه مركزی در جهت مصوبه شورای عالی بیمه برای تحول صنعت بیمه قصد حذف تعرفهها را دارد. این در حالی است كه اگر تا دیروز شركتهای بیمه نرخ تعرفه را رعایت میكردند و این نرخ برای همه یكسان بود اما با آزادسازی نرخ تعدادی از رشتههای بیمه ضمن اینكه رقابتپذیری افزایش یافته، باعث میشود شركتهای بیمه نرخ جداگانهای اعمال كنند. حال اگر این مسائل به صورت فنی عمل نشود در آینده مشكلاتی گریبان این صنعت را خواهد گرفت.
وی افزود: بیمه مركزی به جای نظارت تعرفهای بهتر است نظارت مالی بیشتری بر شركتهای بیمه داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به اینكه حق بیمه نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد افزایش یافته است، تصریح كرد: با توجه به شواهد موجود میتوان گفت حق بیمه بهطور متوسط ۱۵ درصد رشد یافته. این در حالی است كه در برخی شركتها ۵ درصد و در برخی دیگر بالای ۲۰ درصد رشد داشته است.
وی افزود: با این تفاصیل اگر اقتصاد كشور توسعه پیدا كند میتوان شاهد توسعه صنعت بیمه نیز بود اما در غیر این صورت صنعت بیمه با مشكلات زیادی روبهرو خواهد شد.
ضرابی همچنین با اشاره به طرح هدفمندكردن یارانهها اظهار داشت: با توجه به اینكه هنوز نحوه اجرای طرح به درستی مشخص نیست نمیتوان اظهارنظر قاطعی كرد. حال اگر طبق گفتههای دولت با افزایش قیمت روبهرو نباشیم و قیمتها ثابت باقی بماند مشكل خاصی متوجه این صنعت نخواهد بود اما اگر اجرای این طرح باعث تورم شود روی صنعت بیمه تاثیرگذار خواهد بود كه افزایش حق بیمهها از مهمترین تاثیرات آن خواهد بود.
با استانداردها فاصله داریم
روبرت بگلریان عضو كمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به وضعیت بیمه گفت: با اینكه صنعت بیمه امروز به دلیل فرهنگسازی و تنوع بستههای بیمهای صاحب رشد است اما با استانداردها فاصله زیادی دارد.
وی افزود: یكی از مشكلات پیش روی صنعت بیمه این است كه تا به امروز جایگاه بیمه بین مردم مشخص نشده است و همچنان مردم بیمه را با نام بیمههای خودرو و شخص ثالث میشناسند.
مساله دیگر در ارتباط با این صنعت ورود بخش خصوصی است كه باید با توجیه اقتصادی همراه باشد. در غیر این صورت با مشكل روبهرو میشود.
وی افزود: بهطور كلی میتوان گفت صنعت بیمه امروز روند مثبتی را طی كرده اما باید رشد آن با سرعت بیشتری صورت گیرد. ضمن اینكه نگاه جامعه به بیمه مثبتتر از قبل باشد.
بگلریان با اشاره به تاثیر طرح هدفمندكردن یارانهها بر این صنعت گفت: اجرای این طرح شوك و ترمزی را ایجاد میكند. ضمن اینكه مردم با گسترش صنایع و واحدهای اقتصادی از منابع خود با بهرهوری بالاتری استفاده میكنند. اما با این تفاصیل پیشبینی میشود در این طرح نه در كوتاهمدت كه در میانمدت شاهد اتفاقات و گرایشهای جدید در این صنعت باشیم.
وی در پاسخ به این سوال كه چرا این صنعت پررونق نیست، تصریح كرد: رمز و راز رشد صنعت بیمه در گروی بیمههای عمر و پسانداز است ضمن اینكه در كنار اینها نوع مدیریت بیمه از منابع نیز باید به نحوی صورت گیرد كه جهتگیریها به سمت سرمایهگذاریها كارآمدتر باشد و تنها از طریق كسر حق بیمهها این اتفاق رخ ندهد و شركتهای بیمهای از طریق سرمایهگذاریهای خودشان كسب درآمد كنند.
وی اضافه كرد: بخش دیگری از توسعه صنعت بیمه به افزایش سطوح درآمدی برمیگردد كه باید مورد توجه قرار گیرد و بستههای حمایتی حقوقی آن بهعنوان كالای مطمئن تعریف شود.
توسعه صنعت بیمه با اجرای طرح یارانهها
گزارشها حاكی از آن است که اجرای هدفمندكردن یارانهها ساماندهی صنعت بیمه و امور بازرگانی و توسعه آن را به همراه خواهد داشت. جواد صبور نماینده كمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به وضعیت صنعت بیمه پس از اجرای قانون هدفمندكردن یارانهها گفت: با توجه به پیشبینیها و حمایتهای صورتگرفته از جانب متولیان، با اجرای قانون هدفمندكردن یارانهها بهعنوان یك جراحی بزرگ اقتصادی شاهد رشد و توسعه بخشهای اقتصادی از جمله بیمهها خواهیم بود.
وی افزود: اجرای قانون هدفمندكردن یارانهها ساماندهی امور بازرگانی و بیمهای را به همراه دارد و با این اقدام آثار و نتایج مطلوبی در بخشهای مختلف مشاهده خواهد شد.
عضو كمیسیون اجتماعی مجلس تصریح كرد: به واسطه اجرای قانون هدفمندكردن یارانهها بحث بیمههای درمانی مردم شفافتر شده و زمینه برای پیشرفت بیمههای درمانی ایجاد میشود.
ساختار سنتی بیمهها
رضا مرادی كارشناس صنعت بیمه نیز با اشاره به اهم چالشها و مشكلات صنعت بیمه گفت: مشكلات مربوط به شناسایی بازار و طراحی محصولات منطبق با نیازهای مشتری به دلیل فقدان یك بانك اطلاعاتی جامع مورد نیاز، ساختار سنتی و نامناسب در شركتهای بیمه كه با ساختار شركتهای بازرگانی مطابقت نداشته و در بسیاری از موارد اجازه انعطافپذیری و تحرك متناسب با شرایط محیطی را از شركتها سلب كرده است، فقدان زمینه لازم و بستر مناسب به منظور توسعه بیمههای زندگی بهعنوان عامل مهم و تاثیرگذار در توسعه صنعت بیمه ازجمله چالشهای پیش روی این صنعت است؛ ضمن اینكه عدم وجود نیروهای متخصص برای ارزیابی مناسب ریسك، وجود برخی قوانین و مقررات مانعزای فعالیت، وجود سیستم تعرفهای حق بیمه كه امكان توسعه طرحهای بیمهای مختلف برای اقشار گوناگون جامعه با درآمدهای مختلف را سلب كرده است و عدم امكان استفاده بهینه از ظرفیت كامل صنعت بیمه و عدمشناسایی و محاسبه دقیق میزان نیاز بیمه كشور به اتكایی خارجی (واگذاری) و عدم تعیین میزان نیاز واقعی كشور به بیمه اتكایی خارجی از سوی صنعت بیمه را نباید از یاد برد.
