كوتاهی مسئولین و فرایند كند توسعه

سروس مجلس «تابناک»: 

ضعف و تعمد مدیران مانع اصلی عدم توسعه منطقه‌آزاد چابهار

به گفته كارشناسان منطقه آزاد چابهار با گذشت 18 سال از زمان تأسیسش نتوانسته است به اهدافش برسد. بسیاری معتقدند یكی ازآسیبهای جدی در مناطق آزاد كه چابهار هم به آن دچار شده است تبدیل شدن آنها به پایگاههای برای ورود كالاست و ظاهراً نقش فعال دیگری ندارند. اما واقعه تلخی كه ممكن است این بندر آزاد را در اذهان كشورهای منطقه به فراموشی بسپارد سرمایه گذاری در بندر گوادر در پاكستان است. گر چه چندین سال است سرمایه گذاری در بندر گوادر آغاز شده است و انتظار می رفت خطر رشد این بندر برای بندر چابهار توسط مسئولین احساس شود، اما منطقه آزاد چا بهار هنوز با موانع توسعه روبروست.

مدیر عامل منطقه آزاد چابهار در ماه جاری  گفته بود؛ 10 عامل عدم موفقیت برنامه های بلند مدت این منطقه را شناسایی کرده است و بیشترین مشكل در این منطقه را نبود زیرساختهای لازم عنوان كرده است.

پیمان فروزش عضو كمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به رشد وتوسعه بندر گوادر در پاكستان و انتقاد از بی توجهی به منطقه آزاد چابهار میگوید: «بندر گوادر در آیندهای بسیار نزدیك به یك قطب ترانزیت تبدیل خواهد شد و ما هم به علت غفلت و بی توجهی سرمایه و پتانسیلهایی را كه داشته ایم از دست دادهایم.»نماینده زاهدان معتقد است از دست دادن چابهار علاوه بر از دست دادن یك فرصت ملی، در حقیقت گرفتن فرصت از مردم منطقه است.

فروزش در مقایسه بندر گوادر و چابهار می گوید:« این دو منطقه تقریباً امتیازات مشتر كی دارند، اما چابهار امتیاز ویژهای دارد كه گوادر ندارد، حتی دبی هم كه اینقدر رشد كرده است فاقد این امتیاز است. این بندر دریای عمان را به كشورهای آسیای میانه متصل میكند.»

نماینده زاهدان موانع اصلی عدم رشد و توسعه چابهار را ضعف مدیران این بخش و تعمد آنها در عدم توسعه منطقه آزاد چابهار عنوان می كند.

فروزش اشكال كار را در نبودن الویتها در برنامه های توسعه در منطقه عنوان می كند و ادامه می دهد:  وقتی یك منطقه به عنوان یك قطب اقتصادی در كشور معرفی می شود، باید در اولویتها هم منظور شود با این بودجه های قطره ای اتفاقی برای چابهار نمی افتد. در این منطقه برای زیرساختها كه از اولویتها در سرمایه گذاری محسوب می شود كار شایسته ای انجام نشده است.

چابهار به عنوان یك سرمایه ملی است و فقط اگر دیدگاه توسعه ای درتمام مدیران باشد می توان تغییر اساسی در جهت رشد و توسعه چابهار ایجاد كرد.»

اگر چه به گفته مدیر عامل این منطقه آزاد فلسفه ایجاد منطقه آزاد چابهار این بوده که یکی از حلقه های تکمیلی ترانزیت شرق باشد اما شواهد نشان می دهد در این منطقه عملاً ترانزیت قابل توجهی صورت نمی گیرد وخط راه آهن و جاده شمال شرق به جنوب شرق کشور كه یک پروژه بسیار بزرگ است، در تأمین اعتبار با مشكل روبروست در حالی كه این پروژه نقش مهمی در رشد و توسعه بندر چابهار دارد.

 به گفته این مقام مسئول اصلاح رویکرد در سرمایه گذاری از الزامات تحول در این منطقه است و تا زمانی كه امكانات لازم برای سرمایه گذار بومی و داخلی فراهم نشده است نمی توانیم سرمایه گذار خارجی داشته باشیم . به نظر می رسد بی توجهی به سرمایه گذاران بومی باعث اختلال در سرمایه گذاری در منطقه شده است.

 كوتاهی مسئولین و فرایند كند توسعه

«گوادر برای ما خطرناك نیست، این كه ما تلاشی برای جذب سرمایه و رشد توسعه نمی كنیم، خطرناك است.» این نظر عباسعلی نورا عضو كمیسیون برنامه و بودجه در مجلس است. به اعتقاد وی دولت پاكستان در كنار مرزهای ما موقعیت های ویژه ای شبیه به كشور ما دارد كه در آنها سرمایه گذاری می كند. نورا می گوید: « ما هنوز در شناسایی قابلیت های چابهار كمر همت نبسته ایم اگر نه با قابلیتهایی كه در بندر چابهار وجود دارد بعید به نظر می رسد گوادر بتواند بدر خشد، اما با این روندی كه در پیش گرفته ایم و  این بی توجهی ها گوادر می تواند حرفی برای گفتن داشته باشد.»

نماینده زابل و زهك نیز همچون دیگر نماینده هم استانی اش اتصال دریای عمان به كشورهای آسیای میانه را از ویژگیهای منحصر به فرد چابهار عنوان می كند و امیدوار است مسئولین از رشد و توسعه بندر گوادر كمی احساس خطر كنند و سرعتی به روند كند توسعه در این منطقه ببخشند.

مدیر یكی از شركتهای خدمات دریایی و بندری معتقد است به دلیل اینكه هیچ كدام از مسیرهای ترانزیتی ما نسبت به سایر كشورها برتری مطلق ندارد هر بندری كه در مجاورت بنادر كشور احداث شود تهدیدی جدی برای بنادر ایران به شمار میرود و بندر گوادر میتواند به عنوان یك دروازه استراتژیك برای غرب و شمال غرب چین از طریق پاكستان ایفای نقش كند. چین هم از سرمایه گذاران در گوادربه شمار می آید.  به گفته وی اعتباردهندگان بین المللی نیز نظیر بانك توسعه آسیایی، پروژه های مربوط به توسعه حمل و نقل زمینی از طریق این بندر را تحت حمایت و پوشش خود قرار داده اند.

منبع: نشریه مندیل