زندگی ایمن در پهنه زلزله

کشورمان در پهنه زلزله خیزی قرار دارد و این مسئولان را بر آن می‌دارد که با وضع قوانین و مقررات مختلف نسبت به ایمن سازی ساختمان‌های کشور اقدام کنند.

در چند سال گذشته وزارت مسکن و شهرسازی تلاش کرد تا ضمن طبقه‌بندی ساختمانهای مختلف در سطح شهرها و روستاهای کشور قوانین ایمنی خاصی را برای هر دسته از ساختمانها تعریف کند، در این میان برخی ساختمان‌های عمومی مانند بیمارستانها، مراکز اورژانس و تمامی مراکز پزشکی که هنگام وقوع حوادث طبیعی مورد نیاز مردم است دارای بیشترین سخت‌گیری در شرایط ساخت و ساز شد، برنامه‌ریزان و دست‌اندرکاران با تأکید بر اینکه این ساختمان‌ها نیازمند مقاومت بیشتر برابر زلزله هستند تلاش کردند تا با تعریف قوانين خاص سازندگان را وادار به اجرای قوانین کنند تا از این طریق نسبت به بهبود شرایط پس از زلزله اقدام کرده باشند.

نتیجه تلاشی که برای وضع مقررات جدید انجام شد به آنجا رسیدکه تمامی ساختمان‌هایی که در کشور ساخته میشود باید یک طراح، یک مهندس ناظر داشته باشند و سازمان نظام مهندسی کشور هم به عنوان ناظر عالی بر این نحوه ساخت و ساز نظارت کند و برای بهبود این شرایط از مهندسینی که مایل بودند در فعالیت‌های ساختمان سازی کشور جا داشته باشند آزمون‌هایی به عمل آمد تا ضمن اطمینان از توانایی آنها حساسیت بیشتری نیز نسبت به بازآموزی و آموزش این گروه اقدام شود.

در این شرایط اگر ساختمانی به هر دلیل دچار آسیب شود، تمامی مهندسان مسئول به نسبت قوانین و مقررات موجود در بخش مهندسی کشور سنجیده خواهند شد تا مشخص شود که اتفاق حاصله ناشی از بی‌توجهی یا کم‌توجهی کدام یک از مهندسین مسئول بوده و سپس نسبت به این خطا از سوی دستگاههای قضایی برای تنبیه مقصر یا مقصران اصلی تصمیم گرفته خواهد شد.

اگر محاسبات انجام شده درست و منطقی بوده باشد ضعف ناشی از بروز خسارات مربوط به دستاندرکاران بخش اجرایی خواهد بود ضمن این که باید توجه داشت که در اثر وقوع زلزله این نکته را در نظر گرفت که ساختمان باید نسبت به پیش فرض‌ها مقاومتی را که نیاز است، داشته باشد.  هر چند این روزها شاهد بروز مشکلات و حوادثی غیرطبیعی در بخش ساختمان کشور هستیم، مثلاً خبرهایی در رسانه‌ها منتشر میشود که از فروریختن برخی ساختمان‌ها حکایت دارد یا هنگام گودبرداری برای ساختمان سازی بارها پیش آمده که ساختمان‌های مجاور دچار ریزش شده و فرو می‌ریزند، این خبرها با برد بسیار زیادی در کشور منتشر می‌شوند. گاهی حتی فیلم‌ها و عکس‌هایی نیز در این زمینه منتشر می‌شود که به نظر می‌رسد سرعت انتشار این نوع خبرها بستگی کامل به میزان خسارت به وجود آمده دارد، اماشاید آنچه از دید مردم پنهان می‌ماند ماجرای محاکمه و بررسی مسبب یا مقصران حادثه است، در واقع بخشی از خبرها در میان مردم منتشر نمی‌شود که این بخش بیشتر مربوط به تشکیل پرونده و بررسی قضایی این حوادث است. در این نوع پرونده معمولاً مسئولان  قضایی که پرونده را در اختیار دارند نسبت به انتشار اخبار پس از حادثه تصمیم می‌گیرند ولی در بیشتر موارد به دلایل حرف‌های اخبار خاصی از سوی مراجع قضایی در رسانه‌ها منتشر نمی‌شود اما مردم باید بدانند که برای هر یک از این حوادث پیگیری‌های لازم به عمل آمده و خسارت‌دیدگان به حق و حقوق قانونی‌شان خواهند رسید.

تنوع سلیقه مشتریان در بازار ساختمان سبب شده تا ایجاد نماهای متفاوت برای ساختمان‌های کشور به یکی از ویژگی‌های ساختمانها تبدیل شود، از آنجایی که نمای هر ساختمان در نگاه اول توجه دیگران را جلب کرده و آنها را به قضاوت درباره ساختمان وامی‌دارد، سفارش دهندگان معمولاً تلاش می‌کنند تا نمایی متفاوت و متمایز از دیگر ساختمان‌های شهر ایجاد کنند. در این میان استفاده از شیشه در نمای ساختمانهایی که یکی دو دهه پیش ساخته می‌شدند کاملاً معمول و رایج شد اما کمبود قوانین در یکی دو دهه گذشته سبب شد تا سازندگان بدون توجه به شرایط ایمنی ساختمان اقدام به کاربرد شیشه در نماهای ساختمانی کنند، حتی در برخی موارد می‌توان ساختمان‌هایی را دید که استفاده از شیشه در آنها بسیار بیشتر از میزان متعارف و معقول در ساختمان است.  هر چند تنوع خریداران در بازار ساختمان هنوز هم تمایل زیادی به ایجاد نماهای متفاوت دارد اما وضع قوانین جدید و ارائه آموزش‌های لازم به نیروهای متخصص سبب شده تا به سوی طراحی نماهايی بروند که ایمنی بیشتری به همراه دارند و هنگام بروز حوادث طبیعی به ویژه زلزله خطرات کمتری را برای مردم داشته باشد.

استفاده از مواد اولیه انعطافپذیر، محدودیت استفاده از شیشه در ساختمان و نیز استفاده از لولا در نماهای شیشهای از مواردی است که طراحان امروزه به آن توجه بیشتری دارند، امروزه می‌بينیم که بیشتر نماهای طراحی شده با وزن کمتر و ایمنی بیشتر در ساختمانها طراحی و اجرا می‌شود. نماسازی امروزه به صورت یک تخصص جداگانه در صنعت ساختمان جهان مطرح است و از این رو در کشور ما نیز با جدا شدن این تخصص از سایر تخصص‌های ساختمانی انتظار میرود تا شاهد نماهایی با ضریب اطمینان بیشتر در بروز حوادث طبیعی باشیم. آنچه نباید فراموش شود این است که کشور ما در پهنه زلزله قرار دارد، جلوگیری از بروز حوادث طبیعی هم تاکنون به دست بشر ممکن نشده است. تنها گامی که می‌توانیم برداریم ایمن سازی ساختمان‌هاست.

 

محمدرضا حسین نژاد، نماینده شیروان در مجلس

منبع: نشریه ارمغان خراسان شمالی