سود كم خودروسازان ايراني در بازار سوريه

توليد خودروي ايراني در سوريه چندان زياد نيست. ايران هم فقط يك واحد توليد خودرو راه اندازي كرده است. هر دو خودروساز ايراني يعني ايران خودرو و سايپا هر دو به دنبال جاي پايي در سوريه بوده‌اند.

تاكنون 11 هزار دستگاه سمند در سوريه توليد شده است و ظرفيت توليد اين خودرو قرار است به 10هزار دستگاه در سال برسد. در حال حاضر ميزان توليد خودرو در كارخانه ايران خودروي سوريه در حدود 2000 تا 2500 دستگاه در سال است.

درهاي بازار خودروي سوريه به بازاري تازه باز شده است. از اين رو در خيابان‌ها انبوهي از خودروهاي قديمي و فرسوده مي‌بينيد كه هنوز فكري به حال خروج آنها از ناوگان حمل‌ونقل نشده است. قيمت بنزين در سوريه نيز تقريبا بالاست. چيزي در حدود 900 تومان در هر ليتر. اما حمل‌ونقل عمومي اين كشور قيمت بسيار پاييني دارد. حتي به نسبت همان 900 تومان.

تاكسي‌ها براي دورترين مسيرها در دمشق 2هزار تومان كرايه مي‌گيرند. اغلب تاكسي‌ها پرايد است. پرايد به دليل كوچكي جايگاه چنداني در ميان خانوارهاي پر جمعيت سوري ندارد. از اين رو غالبا براي تاكسي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مي‌گويند به دليل اين كه قيمت اين خودو كمتر از 10 هزار دلار است رقيب چنداني در بازار سوريه ندارد و رانندگان تاكسي از آن استقبال مي‌كنند. رنگ پرايدهايي كه به عنوان تاكسي مورد استفاده قرار مي‌گيرند نيز زرد است.

بچه‌هاي گروه رسانه‌اي هر جا درباره قيمت پرايد مي‌پرسيدند. ايراني‌ها به دادن اين جواب بسنده مي‌كردند كه قيمت در حد ايران است اما رانندگان تاكسي مي‌گفتند 1500 دلار از كل مبلغ پرايد به خطوط تاكسيراني تعلق دارد كه از آنها دريافت مي‌شود. خودروي دست دوم پرايد نيز به شدت ارزان بود. در بازار خودروي سوريه پرايد دست دوم را به قيمت دو تا سه ميليون تومان نيز مي‌توان يافت. تا پيش از آغاز دوره حكومت بشار اسد ورود خودرو به اين كشور ممنوع بود. پس از رياست جمهوري بشار اسد كم كم درهاي ورود اين كالا به كشور باز شد و حالا حتي جديدترين خودروهاي آمريكايي را نيز مي‌توان در اين بازار يافت. كره سهم قابل توجهي از بازار خودروي سوريه را از آن خود كرده است. ايران با سمند و پرايد در اين بازار حضور دارد و قرار است خودروي رانا را نيز به فهرست توليدات خود اضافه كند.

سودي كه خودروسازان ايراني از بازار سوريه مي‌برند بسيار كمتر از سودي است كه در بدو ورود انتظارش را داشتند. تغيير ناگهاني قوانين گمركي سوريه حاشيه سود شركت‌هاي ايراني را به شدت كاهش داد. يكي از اعضاي سفارتخانه ايران در سوريه مي‌گفت ايران خودرويي‌ها با تغيير قانون ميلي چنداني به ماندن نداشتند چرا كه مي‌گفتند حضور در اين بازار چندان سودي ندارد اما ما از آنها خواستيم به بازار سوريه مانند ايران نگاه نكنند و با حاشيه سود پايين‌تر براي خود جاي پايي درست كنند. وقتي ايران قصد داشت كارخانه خودروسازي را در سوريه راه اندازي كند مقامات سوريه اعلام كردند كه تعرفه واردات خودرو در اين كشور طي 12سال كاهش خواهد يافت.

از اين رو ايران سمند را در مطالعات اوليه خود 17 هزار دلار قيمت گذاري كرد. در آغاز كار تعرفه واردات خودرو براي خودروهايي با موتور 1600 سي سي 140درصد و براي خودروهاي 1800 سي سي 250 درصد بود اما ناگهان همه چيز تغيير كرد و در مدت زماني بسيار كوتاه تعرفه واردات خودروهاي 1600 سي سي به 40 درصد و تعرفه وادرات خودروهاي 1800 سي سي به 60 درصد رسيد. همين امر حاشيه سود شركت‌هاي ايراني را كم كرد و قيمت سمند 1600 سي سي را به گفته مدير عامل ايران خودرو در سوريه به 13 هزار دلار و قيمت سمند 1800 را به 13 هزار و 400 دلار و قيمت سمند ال ايكس را به 14 هزار و 500 دلار كاهش داد.

در سوريه از هر كالا 30 درصد ماليات تحت عنوان ماليات رفاهيه دريافت مي‌شود كه شركت‌هاي ايراني با استناد به اين كه بهتر است اين ماليات از خودروهاي توليد داخل كمتر دريافت شود خواستار كاهش اين رقم شده‌اند.

اما وضعيت خودروهاي ايراني در بازار سوريه چگونه است؟

قيمت نهايي خودروها را در سوريه بازار تعيين مي‌كند. در رنج قيمتي سمند مردم سوريه ترجيح مي‌دهند خودروي اتوماتيك سوار شوند. از اين رو ايران نيز توليد سمند اتوماتيك را در دستور كار خود قرار داده است. كم مصرف بودن خودرو نيز مولفه مهمي براي مصرف كنندگان اين كشور است.
محصول رند بازار خودرو در سوريه به نوعي خودروهاي كره‌اي هستند كه از جايگاه خوبي در اين بازار برخوردارند. خودروهاي با كيفيت چيني نيز در اين بازار جاي دارند و آمريكايي‌ها نيز حتي به بازار خوردوي سوريه ورود پيدا كرده‌اند.

بانك‌هاي سوريه براي خريد خودرو تسهيلاتي را پرداخت مي‌كنند. 60 درصد قيمت خودرو با نرخ بهره 6.25 درصد توسط بانك‌هاي سوري به خريداران تسهيلات داده مي‌شود و 40 درصد باقيمانده نيز از سوي خريدار بايد نقدي پرداخت شود.

اين بدان معني است كه يك شهروند سوريه براي خريد يك خودروي سمند بايد 4000 دلار پيش پرداخت داشته باشد و ماهي در حدود 190دلار نيز قسط پرداخت كند. بانك‌هاي سوريه در حال بررسي طرحي هستند كه در صورت تصويب نرخ سود وام خودرو كاهش خواهد يافت. همچنين قرار است 70 درصد قيمت خودرو به عنوان تسهيلات در اختيار مشتريان قرار گيرد.

سمند در سوريه مورد توجه خانواده‌هاي جواني است كه هنوز دو تا سه بچه بيشتر ندارند. جوان‌ترها در سوريه تمايل چنداني به خريد سمند ندارند و خوردوهاي كره‌اي را ترجيح مي‌دهند. آپشن خودرو براي شهروندان سوري مهم است و خانم‌ها نيز در رانندگي سهم قابل توجهي دارند.

رقباي سمند در بازار سوريه ورنا، هيوندايي و اكسنت و ريو و لوگان و برخي خوردوهاي با كيفيت چيني است.

هر چند ايران هدف اصلي خود از ورود به بازار سوريه را ايجاد پايگاهي براي حضور در كشورهاي عربي همسايگان سوريه اعلام كرده است اما اين هدف هنوز محقق نشده است. به گفته حسين مغيث مديرعامل ايراني كارخانه ايران خودرو در سوريه به تازگي قطري‌ها دو خودروي سمند را خريداري كرده و با خود برده‌اند اما هنوز جواب مشخصي ارائه نداده‌اند كه اين خودرو را مي‌خواهند يا خير.