تمرکز نیمی از جمعیت ایران در 25 شهر
عضو هیئت علمی مرکز مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه گفت: مطالعات نشان می دهد نیمی از جمعیت ایران یعنی 35 میلیون نفر از جمعیت کشور تنها در 25 شهر متمرکز شده و زندگی می کنند.
محمود مشفق در گفتگو با مهر ادامه داد: 45 درصد از این 35 میلیون نفر یعنی 16میلیون نفر در کلان شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، کرج و شیراز زندگی می کنند.
وی با اشاره به بالا بودن رشد جمعیتی کلان شهرهای کشور به ویژه کرج، مشهد و اصفهان گفت: شهر کرج با 95/3 درصد رشد جمعیتی به سرعت در حال حجیم شدن است و مشهد و اصفهان نیز دو و نیم درصد رشد جمعیت دارند.
به گفته عضو هیئت علمی مرکز مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه، رشد جمعیتی شهر تهران در دهه 85-75 نسبت به دهه قبل از آن یعنی سالهای 75-65، 32 دهم درصد افزایش داشته است.
وی اظهار داشت: مقایسه نظام سکونتی کشورهای توسعه یافته با کشورهای در حال توسعه نشان می دهد در بسیاری از کشورهای توسعه یافته تعداد اندکی کلان شهر، حجم قابل توجهی شهر به اندازه متوسط و علاوه بر آن تعداد بسیار بیشتری شهرهای کوچک وجود دارد و در این نظام سکونتی، جمعیت به طور تقریبی متوازن و متعادل در سطح سرزمین توزیع شده که این نظام شهری در واقع خصوصیت کشورهای پیشرفته است.
مشفق تاکید کرد: در این نوع نظام شهری، مدیریت نظام شهری آسانتر و کم هزینه تر است، اما در نظام نخست شهری که از ویژگیهای نظام شهری کشور ماست، کنترل و مدیریت امور شهری در کلان شهرها، با چالشهای جدی مواجه است.
وی تصریح کرد: حل مسئله بی تعادلی در نظام توزیع جمعیتی در سطح ملی و منطقه ای که در واقع منشاء بسیاری از مشکلات اجتماعی، اقتصاد و فرهنگی است به یک برنامه جامع نظام اسکان جمعیت و آمایش سرزمینی در سطح ملی و منطقه ای نیاز دارد.
به گفته مشفق، عامل کلیدی در اجرای برنامه جامع اسکان جمعیت و آمایش سرزمینی ایجاد تعادل و توازن بین قابلیتها و پتانسیلهای طبیعی و اقتصادی منطقه ای و ظرفیتهای جمعیتی است.
عضو هیئت علمی مرکز مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه تاکید کرد: راهکاری که در حال حاضر می توان برای سیاستگذاران و برنامه ریزان ارائه کرد این است که سیاست بنگاه های زود بازده اقتصادی اولاً با توجه به پتانسیلهای اقتصادی و طبیعی تعریف و طراحی شود و از سوی دیگر ظرفیتهای جمعیتی و قابلیت جذب و دفع جمعیتی مناطق در نظر گرفته شود و مهمتر اینکه این بنگاه ها باید در شهرهای کوچک و متوسط پیاده شوند که بتوانند تا حدود زیادی از دفع جمعیتی از شهرهای کوچک و متوسط و فشار جمعیتی بر زیرساختهای کلان شهرها و شهرها بزرگ جلوگیری کنند.
