سهم مصرف يارانه‌هاي انرژي در بخش‌هاي مختلف

مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي سهم مصرف يارانه‌هاي انرژي در بخش‌هاي مختلف را بررسي كرد.

به گزارش روابط عمومي مركز پژوهش‌هاي مجلس، دفتر مطالعات انرژي اين مركز اين گفته را كه 70 درصد يارانه‌ها توسط سه دهك بالاي درآمدي و30 درصد بقيه توسط هفت دهك پايين مصرف مي شود را فاقد استدلال لازم دانست و افزود: در سال‌هاي اخير (يعني از سال 1386 به بعد) با اعمال تعرفه‌هاي پلكاني براي برق و گاز و سهميه‌بندي بنزين عملاً اين سه حامل انرژي تا حدود زيادي (نه مطلق) به نفع طبقات پايين‌تر (اقتصادي) هدفمند شده است و با توجه به اين‌كه نفت سفيد و نفت گاز و گاز مايع مصرف خانگي دارند و اغلب نيز در روستاها مصرف مي‌شوند و تقريباً به سمت مناطق محروم از گاز طبيعي سوق يافته‌اند. به نظر مي‌آيد سه دهك بالا حتي 30 درصد يارانه‌ها را نيز مصرف نمي‌كنند و دهك‌هاي مياني بيشتر از آن بهره‌مند مي‌شوند.

همچنين سهميه‌بندي بنزين از تيرماه سال 1386 و كاهش سهميه‌ها در سال‌هاي 1387 و 1388 و به خصوص سال 1389 و حذف سهميه بنزين خودروهاي شخصي وارداتي با ظرفيت موتور بيش از 1300 سي سي و خودروهاي توليد داخل با ظرفيت موتور بيش از 2000 سي سي (كه متعلق به دهك‌هاي بالاي جامعه هستند)، ضمن كاهش مصرف بنزين نسبت به سال 1385 و فراهم كردن امكان كنترل رشد مصرف، عملاً سهم دهك‌هاي بالاي جامعه را تا حد قابل توجهي در استفاده از يارانه بنزين كاهش داده است.

از سوي ديگر بايد توجه داشت كه استفاده كنندگان از بنزين سهميه‌خودروهاي شخصي اكثراً از نوع پيكان، رنوي پي كي، رنوي 5، رنوي سهند، پرايد و خودروهاي فرسوده و پرمصرف هستند كه اغلب متعلق به طبقات متوسط و پايين است و بخشي نيز توسط صاحبان بيش از 6 ميليون موتورسيكلت استفاده مي‌شود كه اكثراً از طبقات محروم و متوسط پايين جامعه هستند ضمن اينكه حدود 53 درصد يارانه بنزين نيز توسط خودروهاي عمومي مصرف مي‌شود كه در خدمت كل جامعه به خصوص مردمي كه از خودروهاي شخصي استفاده نمي‌كنند است كه با توجه به جهت‌گيري دولت براي گسترش حمل و نقل عمومي، نتيجه مثبتي است.

بنابراين در مورد بنزين در اين برهه از زمان اصلاً بحث استفاده 70 درصدي يارانه آن توسط دهك‌هاي بالاي صدق نمي‌كند و به جرئت مي‌توان گفت حتي سهم يارانه دهك 10 بسيار محدودتر از ساير دهك‌ها (به خصوص دهك‌هاي متوسط به پايين) است.

در ضمن با اعمال سياست سهميه‌بندي، يارانه بنزين از4/24 درصد كل يارانه‌هاي انرژي در سال 1385 به 4/18درصد در سال 1387 كاهش يافته است و مي‌توان انتظار داشت در سال 1388 و به خصوص سال 1389 با كاهش سهميه‌ها تنزل چشمگيري را نسبت به سال 1387 پيدا كند.