هشدار جدی درباره افزایش مصرف شیشه در یزد

اداره برآورد معاونت اجتماعي فرماندهي انتظامي استان يزد طی تحلیلی هشدار جدی داده که با روند افزايشی مصرف شیشه و ابتلای مصرف کنندگان اين مواد به بيماريهاي مختلف از جمله پارانوئيد و اسکيزوفرني، بیم آن می رود تا استان یزد تا چندسال آینده شاهد بروز جرايم خشني از جمله قتل بويژه قتل­هاي ناموسي، همسرکشي، خودکشي و تجاوزات به عنف باشد.

به گزارش ایلنا، اداره برآورد که به چگونگی روند مصرف ماده مخدر "شيشه" در بين جوانان استان پرداخته، در تحلیل و گزارش خود آورده است : با پيشرفت جوامع، نيازها، نگرشها و الگوهاي رفتاري انسان تغيير مي­کند و اين دگرگوني از جامعه­اي به جامعه ديگر بسيار متفاوت است.

افزايش جمعيت جوان، ميزان آسيب پذيري جوامع را به لحاظ سوء مصرف موادمخدر مصنوعي مضاعف کرده است؛ زيرا جوانان امروز با انگيزه کنجکاوي خودهمگرايي با روند تحولات اجتماعي جهاني و هويت­يابي و يا رهايي از فشارهاي اجتماعي، فرار از مشکلات و مسئوليت­ها به سوي مصرف انواع موادمخدر بويژه مواد مصنوعي پناه مي­برند.

در سالهاي اخير ملاحظه مي­شود برخي مواد صنعتي شيميايي به ظاهرجديد، وارد بازار مصرف شده­است.اين گروه از مواد را نمي­توان در طبقه­اي خاص قرار داد، چرا که در واقع اين مواد ترکيبي از دو طبقه توهم­زا و محرک­ها مي­باشند.
برخي افراد، بدون مطالعه، از مصرف اين نوع مواد تحت عنوان اعتياد مدرن ياد مي­کنند و اين نوع نام گذاري شايد باعث تهييج افراد بخصوص جوانان و نوجوانان شده و بعنوان اعتياد مدرن يا اعتياد نوين خواستار تجربه آن شوند.

روند روبه­ افزايش مصرف آمفتامين ها و اکستازي، امروزه در جوامع مختلف از جمله کشور ما ايران و در سالهاي اخير در استان يزد، تبديل به يک نگراني شده است. متأسفانه طي ساليان اخير و بويژه در سال 1388 مصرف شيشه بين جوانان و نوجوانان يزدي، مورد توجه قرار گرفته و به شدت شيوع يافته است.

اگر چه مصرف مواد اعتيادآوري همچون ترياک، هروئين و غيره اثرات بسيار نامطلوبي را بر فرد و جامعه از خود برجاي مي­گذارد؛ ولي امروزه با ورود مواد صناعي جديدي همچون شيشه، اثرات بسيار نامطلوب و غير قابل جبراني به جامعه وارد مي­گردد و بيم آن مي رود که به جهت عوارض بسيار مهلک مواد صنعتي و تأثيرات سوء آن به مغز، الگوي مصرف ديرينه و سنتي در کشور از ترياک و حشيش به سمت اين مواد تغيير يابد.
مواد افيوني اگر باعث سستي و رخوت افراد مي­شوند، موادي همچون شيشه موجب تحريک، توهم و توان­افزايي شده و چون خشم نهفته را در افراد ايجاد مي­کنند، علاوه بر بروز مشکلاتي براي فرد مصرف­کننده، خانواده و جامعه را نيز در معرض آسيب جدي قرار مي دهند.

با توجه به اثرات مصرف موادصناعي جديد از جمله شيشه، اين فرضيه مطرح است که ممکن است افزايش مصرف شيشه در استان يزد، شيوع برخي جرايم و آسيب­هاي جدي را در­پي ­­داشته باشد.
بعد از تجربه قرصهاي اکستاسي در کشورهاي آسيايي بخصوص آسياي جنوب شرقي، اين قرصها خيلي­زود، بازار مصرف خود را از دست­داد.


علت اصلي اين امر نيز آن بود که اغلب معتادين و مصرف­کنندگان مواد اعتيادآور تمايل به تدخين مواد مصرفي خود دارند. لذا شرکت ­هاي توليدکننده قرص­هاي­اکستاسي با تغييراتي در ساختار مولکولي، آنها را تبديل به موادي قابل تدخين نمودند که در اروپا به آيس، در آسياي جنوب شرقي به شابو و در کشور ما به شيشه معروف شده است.

خشكي دهان، افزايش سرعت تنفس، سردردهاي طاقت فرسا، حالت تهوع، عرق كردن بيش از اندازه، سرگيجه، بالا رفتن فشار خون، بالا رفتن حرارت بدن، تپش قلب، خستگي، سوزش و ترك لب­ها، بزرگ شدن مردمك چشم، سياهي رفتن چشم، و لرزش انگشتان و دست ها از علائم مصرف شيشه هستند. استفاده ازمقدار بالاي شيشه مي تواند باعث آسيب به رگ­هاي مغزي و در نهايت مرگ مي­شود.

استعمال كريستال (شيشه) با استفاده از پيپ يا به شكل سيگار موجب سوختن و بريدن لب ها مي شود و احتمال سرايت انواع ويروس ها مانند ويروس هپاتيت C و ايدز را افزايش مي دهد.

شيوه استعمال اين ماده تأثير فراواني در فراهم كردن زمينه ابتلا به هپاتيت و ايدز دارد. به خصوص اگر سوزن، سرنگ و ديگر وسايل تزريق (قاشق، صافي، شريان بند) به طور مشترك استفاده شود. اگر مبتلايان به ايدز به طور گسترده شيشه مصرف كنند، تعداد ويروس­ها در بدن آنها افزايش مي­يابد.

پس از مصرف كريستال (شيشه)، رانندگي بسيار خطرناك است. رانندگان تحت تأثير اين ماده تمايل زيادي براي ريسك كردن دارند. وقتي تأثير ماده مخرب به تدريج از بين مي رود، فرد دچار خستگي و گرفتگي شديد مي شود كه اين موضوع احتمال خطر را در رانندگي افزايش­مي­دهد.

مواد مخدر شيشه باعث تضعيف بافت عضلاني، اختلال در سيستم عصبي و مغزي و از بين رفتن قدرت تشخيص جوانان مي­شود. از طرفي چون مصرف شيشه، خشم نهفته را در پي دارد، فرد مصرف کننده ممکن است مرتکب قتل گردد.

اداره برآورده معاونت اجتماعی ناجا افزوده است: در سال هاي اخير، اين استان نيز همچون ديگر استان ها و کلانشهرهاي کشور دچار تغييرات اجتماعي وسيع گرديده و بنا به گفته جامعه شناسان، استان يزد در حال حاضر در مرحله گذار از جامعه سنتي به جامعه مدرن مي­باشد و چون از هنجارهاي جامعه سنتي جدا شده و هنوز هنجارهاي جديد جامعه مدرن براي آن تعريف و نهادينه نشده است، با يک آنومي و بي هنجاري مواجه بوده است.

به همين علت مشکلات و آسيب­هاي اجتماعي در استان طبيعي و اجتناب ناپذير مي­نمايد. علي­ايحال از اين مسائل که بگذريم در دنياي کنوني جوامع پيشرفته و مدرن نيز با چنين مشکلاتي مواجه بوده و حتي وضعيت کشورهاي مدرن و صنعتي از ما بهتر نمي­باشد.

در دنياي امروز که اصالت ماده، جايگزين معنويت گرديده­است، انسان ها با مشکلات خاصي مواجه شده­اند. از معصوم(ع) است که مي فرمايند؛ «حب الدنيا راس کل خطيئه» و به راستي نيز چنين است. دنياطلبي، امروزه ريشه در بيشتر آسيبهاي اجتماعي، جرايم و غيره دارد.
شهوت­پرستي و هيجان طلبي و... از مصاديق دنياطلبي و حب­دنيا مي باشد که امروزه دامن­گير اکثر مردم جهان مي­باشد و ما مسلمانان، اگر به اين آيه قران «الا بذکرا... تطمئن القلوب» التفات بيشتري مي­نموديم با مشکلات کمتري مواجه بوديم.

با بررسي هاي بعمل آمده امروزه در استان يزد شاهديم که مصرف آمفتامينها از جمله شيشه به شدت افزايش يافته و در حال شيوع مي باشد.

از آنجا که مصرف اين مواد علاوه بر ضررهاي شخصي که به شخص معتاد وارد مي­سازد، جامعه را نيز با چالش هاي متعددي روبرو ساخته و امنيت اجتماعي را به شدت تهديد مي­نمايد، بايد مورد توجه بيشتري قرار گيرد.
با اين روند افزايش مصرف و اينکه پس از يکسال الي دو سال مصرف کنندگان اين مواد به بيماريهاي مختلف از جمله پارانوئيد و اسکيزوفرني دچار مي­گردند.

اين بيماري­ها موجب بروز جرايم خشني از جمله قتل بويژه قتل­هاي ناموسي، همسرکشي، خودکشي و تجاوزات به عنف مي­گردد، بيم آن مي­رود تا چند سال آينده در استان با افزايش جرايم خشن مواجه گرديم.

از طرفي شيوع مصرف اين مواد موجب بروز تصادفات وحشتناک، رانندگي هاي خشن، روابط نامشروع­جنسي، تجاوزات جنسي و اختلالات­جنسي پرخاشگرانه مي­گردد که برخي از آنها را درحال حاضر در استان شاهد هستيم.

همچنين مهمترين اثر ناشي از مصرف شيشه اين است كه معتادان به اين ماده را دچار بدبيني نسبت به اطرافيان و به خصوص همسر مي­كند و در موارد متعددي مشخص شده است كه فردي که اقدام به همسركشي كرده­ است، بعد از اين كار اعلام كرده كه؛ «من مي‌دانستم كه همسرم خطايي مرتكب نشده اما بعد از مصرف شيشه انگار فردي در ذهن من مي‌گفت همسرت را بكش.»

عوامل متعددي سبب تغيير الگوي مصرف موادمخدر و نيز گرايش جوانان و نوجوانان به مصرف شيشه در استان يزد شده است که به مهمترين علل آن در ذيل اشاره مي­گردد.

1- عدم آگاهي جوانان و نوجوانان و مصرف­کنندگان اين مواد، از اعتيادآور بودن آنها :

نام ديگر شيشه، آيس يا كريستال است. وجه تسميه اين ماده­مخدر اين است كه در بعضي حالات شكل ظاهري آن شبيه خرده شيشه است و يا تكه­هاي كوچك يخ، اما بيشتر به صورت دانه­هاي ريز است.

سوداگران مرگ با تبليغات وسيع طوري وانمود كرده اند که اين مواد اعتيادآور نيست و جوانان را به مصرف آن تحريک و تشويق مي­کنند.
بسياري از مصرف­كنندگان اين ماده تصور مي‌كنند، شيشه اعتيادآور نيست. اما اين ماده به شدت اعتيادآور است و حتي مصرف تفنّني آن نيز فرد را معتاد مي‌كنند.

شيشه علاوه بر اينكه اعتيادآور است، به شدت فرد مصرف‌كننده را دچار وابستگي فكري و رواني‌ مي‌كند و شواهدي كه در معتادان به اين ماده مشاهده شده است، نشان داده است كه عوارض مصرف اين ماده بسيار بيشتر از هروئين و كراك است.
اعتياد به شيشه هيچ‌گونه روش درماني ندارد و در هيچ جاي دنيا نيز تاكنون روش درمان دارويي براي اعتياد به اين ماده خطرناك پيدا نشده است.

نه متادون و نه بوپرنورفين كه داروهاي شناخته شده درمان جايگزين براي هروئين، كراك و ترياك شناخته شده‌اند، در درمان اعتياد به شيشه تأثيري ندارند. فقط مي‌توان از درمان­هاي غيردارويي مانند روان درماني و مشاوره براي اين افراد استفاده كرد كه تأثير اين روش‌ها نيز در درمان اعتياد به شيشه بسيار كم است.

2- تبليغات وسيع و سوء­استفاده از نگرش هاي زنانه :

اخيراً مصرف شيشه در بين زنان نيز افزايش داشته كه اين امر به دليل تبليغات نادرست و اشتباه درخصوص اين ماده بوده است. تبليغات براي اين ماده بيشتر در محيط­هاي زنانه همچون آرايشگاه­ها و باشگاه­هاي ورزشي صورت مي­گيرد و مصرف آن به منظور رفع امراضي همچون افسردگي، لاغري و تناسب اندام توصيه مي­گردد.

اين افراد كه در ابتدا به منظور حفظ اندام و جلوگيري از چاقي به شيشه روي مي­آورند، بعد از مدت كمي كاملاً به آن وابسته مي­شوند. تقويت عضلات، آماده­سازي بدن براي پذيرش انواع ورزشهاي مناسب براي بدنسازي، ايجاد انرژي و مقابله با چين و چروک پوست و غيره از جمله تبليغات کاذب و فريبنده­اي هستند که توسط سوداگران مرگ در آرايشگاهها و سالن­هاي بدنسازي مورد استفاده قرار­مي­گيرند. زنان در اکثر موارد گرفتار اين تبليغات مي­شوند.

برخي به اشتباه تصور مي‌كنند كه مصرف شيشه باعث بي­اشتهايي و لاغري مي‌شود، درحالي كه مصرف اين ماده تا 48 ساعت فرد را دچار بي­اشتهايي و بي­خوابي مي‌كند و بعد از آن به شدت فرد دچار پرخوري، پرخوابي و اشتهاي زياد مي‌شود و افسردگي و حتي تمايل به خودكشي نيز به دنبال آن بروز مي‌كند.

3- حس کنجکاوي:

افزايش جمعيت­جوان، ميزان آسيب­پذيري جوامع را به­لحاظ ورود­­­مصرف موادمخدر مصنوعي مضاعف نموده، زيرا، جوانان امروزي با انگيزه کنجکاوي، همگرايي با روند تحولات اجتماعي جهاني، هويت­يابي و براي رهايي از فشارها­ي­اجتماعي و فرار از مشکلات و مسئوليت­ها به مصرف موادصنعتي پناه مي­برند.

4- هيجان طلبي جوانان:
چون شيشه محرک سيستم اعصاب مي­باشد و روي گيرنده­هاي عصبي اثر مي­گذارد، فرد را هيجاني کرده و آثار سرخوشي زيادي به وي دست مي­دهد، لذا جوانان که به اقتضاي سني، بيشتر بدنبال هيجانات مي باشند، به سمت اين مواد روي مي­آورند.

5- تهيه آشپزخانه­اي و زيرزميني شيشه در استان :
ماده شيشه امروزه در استان معمولاً به صورت دست­ساز در خانه‌ها توليد مي‌شود و متأسفانه شدت توهّم و هذيان در مصرف­كنندگان شيشه ايراني به مراتب بيش از آن چيزي است كه در گزارش‌هاي بين‌المللي اعلام شده است.

6- ارزان بودن شيشه :
همانطور که در بخش­هاي قبل ارائه شد، کاهش قيمت شيشه در کنار تبليغات کاذب موجب افزايش مصرف آن شده است. از طرفي مصرف کنندگان موادمخدر از جمله ترياک در استان يزد گهگاهي در کنار مصرف ترياک، از شيشه نيز استفاده نموده و بنا به گفته خودشان پس از مصرف شيشه، از مصرف ترياک لذّت بيشتر مي­برند.

7- مصرف راحت و بي دردسر شيشه:
مصرف شيشه به لوازم ساده­اي نياز دارد که حمل آن ساده و مصرف آن نيز در اندک زماني ميسر است و به محل مخصوصي نيز جهت مصرف نيازي نمي­باشد و مصرف آن نيز هيچ بويي ندارد. علاوه برآن مصرف شيشه پاداش بيشتري به فرد مي­دهد تا مصرف ترياک و ديگر موادمخدر، از سويي تست آن نيز سخت مي­باشد.

8- خلاء قانوني :
از­آنجا که شيشه جزء مواد­صناعي محسوب شده و از موادمخدر نمي باشد، در قانون هنوز براي آن قانون مناسبي جهت برخورد وجود ندارد و قاچاقچيان از اين خلاء قانوني کمال استفاده را مي­نمايند.

9- بالا رفتن قيمت ترياک و کمبود آن در بازار:
افزايش قيمت ترياک در يک مقطع زماني و عدم عرضه آن بدلايل مختلف از جمله انسداد مرز و بنا به گفته برخي صاحبنظران، دپو ترياک و عدم عرضه آن بصورت عمدي، جهت معرفي شيشه به معتادان وابسته به ترياک و ديگر موادمخدر، حتي کساني که تحت درمان متادون مي­باشند، جهت افزايش شيوع آن مي­باشد.

هر چند که برخي صاحبنظران، قاچاقچيان موادمخدر سنتي و مواد­صناعي را رقيب هم معرفي مي­نمايند. لازم به ذکر است تبليغات منفي عليه ترياک که البته صحيح نيز مي­باشد از جمله اينکه ترياک داراي ناخالصي مي­باشد و... موجب گرايش معتادان به سمت مصرف شيشه شده است.

بنا بر اعلام پایگاه پلیس، اداره براورد معاونت اجتماعی ناجا موارد ذیل را بعنوان پیشنهادات خود در این زمینه ارائه کرده است:

1- پيشگيري از اعتياد : يشگيري از اعتياد، به مراتب از درمان معتادان آسانتر است. اين موضوع مورد تأييد آموزه هاي ديني اسلام مي باشد به طوري که امام حسن عسکري (ع) مي فرمايند:« رد المعتاد عن عادته کالمعجزه » بازگردانيدن کسي از عادتش در صورتي که به چيزي عادت کرده است همانند معجزه است.
از جمله ابزارهاي پيشگيري از اعتياد، شناخت آنها نسبت به اثرات و پيامدهاي سوء مواد است که آنها را در دام خود کشانده است و حيات و زندگي آنها را نابود مي­کند.

2- تقويت باورها وارزش هاي ديني : رچقدر ارزش ها و دستورات ديني در فرد بيشتر دروني شود به او در برابر رفتارهاي انحرافي مصونيت مي­دهد. همچنين دين به جهت داشتن آيين­هاي ­مذهبي­ جمعي و اعطاي مسئوليت­هاي جمعي به پيروان خود و تحريص و تشويق آنها به کارهاي نيک و معاونت در امور خير و پرهيز از همکاري با ديگران در کارهاي خلاف و ناصواب، رفتار انسان­ها را هنجارمند نموده و آنان را با نظام اجتماعي همنوا مي­سازد.

چند راهکار در اين سطح عبارتند از : دين با تعليم باورها، ارزش­ها و بشارت­ها به پاداش و انذار از کيفر سخت اخروي موجب صيانت انسان در انجام اعمال انحرافي مي شود.

3- تصويب قوانين مورد نياز جهت برخورد با شيشه : در­حوزه قضايي و انتظامي نيز بايد قوانين جزايي مناسب و بازدارنده­اي تدوين نمود تا دستگاه­هاي قضايي با قاطعيت تمام با قاچاقچيان و حاميان آنها و مصرف کنندگان شيشه برخورد نمايد.

4- توانمندسازي افراد جامعه با آموزش­ مهارت­هاي زندگي و تقويت باورهاي ارزشي.

5- فراهم نمودن امكانات مناسب تفريحي، فرهنگي و غيره براي پرکردن و غني سازي اوقات فراغت مردم بويژه جوانان و نوجوانان.

6- از آنجائيکه مصرف­کنندگان شيشه اکثراً جوانان و نوجوانان هستند و از آنجا که اين دوران يکي از مخاطره­آميزترين دوره­هاي زندگي انسان است؛ خانواده­ها بعنوان مهمترين و اولين بستر تربيتي کودکان و نوجوانان، نقش مؤثري در پيشگيري از اين بحران روبه رشد اجتماعي دارند.
بايد از طرق گوناگون از جمله تشويق والدين، جوانان و نوجوانان به خواندن کتاب­ها، جزوه­ها، روزنامه­ها، شرکت درجلسات مشاوره و همايشها ، اطلاعات لازم را در اختيار خانواده قرار داد.

7- جلوگيري از مصرف خودسرانه هرگونه داروئي بدون تجويز پزشك از جمله توسط خانم­ها و در کلاس­هاي ورزشي و... جهت کاهش وزن.

8- اهميت دادن به ارزش­هاي اجتماعي به­جاي ارزش­هاي شخصي.

9- افزايش حس مسئوليت فردي و خود­کنترلي.

10- برخورد قانوني با تبليغات دروغين شيشه بعنوان داروي لاغري.