برخی احکام بانکها از دیدگاه آیت الله صافی
متأسفانه برخی از مسؤولان بانکها بدون توجه به قانون، عمل میکنند و مشتریان نیز آگاهی به مسائل شرعی وام ندارند، در نتیجه وام آنها ربوی و حرام میگردد.
س: خرید سهام بانک و مؤسساتی که معاملات ربوی دارند، چه صورت دارد؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: خرید سهام مؤسساتی که درآمد غیر مشروع دارند، جایز نیست.
لطف الله صافی
س: کارمزدی که صندوقهای قرضالحسنه از وامگیرندگان دریافت میکنند، چه صورت دارد؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: به شکلی که فعلاً معمول است، جایز نیست.
لطف الله صافی
س: جایزههاییکه بانک به صاحبان حساب قرضالحسنه میدهد، چه صورتی دارد؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر در موقع افتتاح حساب، شرط شرکت در قرعه کشی نکرده باشند، اشکال ندارد؛ هر چند انگیزه شخص از افتتاح حساب، شرکت در قرعه کشی باشد.
لطف الله صافی
س: آیا قرضی راکه بانک برای استفاده خاصی به اشخاص میدهد، جایز است شخص در امر دیگری مصرف کند؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: خیر، جایز نیست.
لطف الله صافی
س: پولی مربوط به دیگری درحساب بانکی من بود، جایزه بانکی به من تعلق گرفت. آیا جایزه را باید تقسیم کنیم؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: جایزهای که بانک میدهد مربوط به صاحب حساب است، هر چند موجودی دفترچه مربوط به دیگری باشد.
لطف الله صافی
س: برای سپرده ثابت بانکها سود روز شمار میدهند، آیا این ربا نیست؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر سپرده گذار، بانک را وکیل کند که با پول او معامله مشروع انجام دهد و درصدی از سود آن را به سپرده گذار بدهد و بقیه را به عنوان حق وکالت بردارد ـ همان گونه که در قانون بانکداری بدون ربا آمده است ـ اشکال ندارد؛ اما اگر به شرط گرفتن زیاده، قرض به بانک بدهد، ربا و حرام است.
لطف الله صافی
س: چرا با وجود حرام بودن ربا، بانکهای کشور ما وام ربوی میدهند و اسمش راقرض الحسنه میگذارند؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر بانکها مطابق قانون بانکداری بدون ربا عمل کنند، وام آنها ربوی نمیشود؛ لکن متأسفانه برخی از مسؤولان بانکها بدون توجه به قانون، عمل میکنند و مشتریان نیز آگاهی به مسائل شرعی وام ندارند، در نتیجه وام آنها ربوی و حرام میگردد.
لطف الله صافی
س: گذاشتن پول در مؤسسات پولی و اعتباری که سود میدهند، چگونه است؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر پول را بر مبنای یکی از عقود شرعی مثل مضاربه و مشارکت و... در اختیار مؤسسه میگذارند، با رعایت شرایط شرعی معامله، گرفتن سود اشکال ندارد. همچنین است اگر مؤسسه را وکیل کنند که با سپرده ایشان معاملات مشروع انجام دهد و قسمتی از سود را به عنوان حق الوکاله بردارد و بقیه را به سپرده گذار بدهد، امّا اگر به شرط گرفتن سود به مؤسسه، قرض میدهد، ربا و حرام است.
لطف الله صافی
س: بعضی از صندوقهای قرض الحسنه میگویند: در صورتی وام میدهیم که مثلا 6 ماه یا یک سال در نزد ما سپرده داشته باشید، آیا این شرط صحیح است؟
بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر پول گذاشتن در صندوق، مشروط به قرض دادن پس از شش ماه باشد، حکم ربا دارد.
لطف الله صافی
منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی
در مورد سوال آخر اگر اینگونه که سوال شده مطرح شود به نظر میرسد که ما پولی به بانک میدهیم و در قبال آن پس از مدتی از بانک وام میگیریم که طبیعتا اشکال دارد ولی اگر به شرح زیر مطرح گردد خواهشمندم از ایشان سوال بفرمائید:اگر بانک به گونه ای پولهای دریافتی از دیگران را مدیریت کند که این پولها از چند نفر جمع شود و به یک نفر وام داده شود آیا محل اشکال است؟ طبیعتا در این حالت نیاز است تا پول شخص مدتی در بانک بماند تا نوبت به خود وی برسد. این قضیه مثل بیمه است که کسانی بصورت خرد در آن سرمایه گذاری میکنند و بصورت کلان به یک نفر آسیب دیده پرداخت میگردد.