افول «آل‌سعود»، ظهور «آل‌ثاني»: قطري‌‌ها، برنده دعوا در لبنان

حتي اگر گفت‌وگوهاي طرف‌هاي درگير لبنان كه در دوحه قطر گرد هم جمع شده‌اند، با سنگ‌اندازي‌ها و تحريكات آمريكا و عربستان، نتواند به نتيجه‌اي درخور برسد، كشور كوچك قطر را تا اين لحظه مي‌توان پيروز ميدان دانست كه با ابتكار ديپلماتيك، توانسته است همه جناح‌هاي لبنان را زير چتر خود گرد هم درآورد.

به گزارش سرويس بين‌الملل «تابناک»، (فؤاد پورعبادي)، دولت عربستان سعودي، همواره با تلاش و تحرکات فراوان و ميانجيگري‌هاي گوناگون، تلاش کرده است خود را به يکي از كارسازترين، بانفوذترين و مهمترين کشورهاي حوزه خليج فارس و خاورميانه تبديل کند. عربستان با اين کار، دوست دارد مانند جايگاه مصر در دوران «جمال عبدالناصر» را داشته باشد و بي شک، مي‌توان منشور طائف ميان جناح‌هاي گوناگون لبناني، توافق ميان دولت سودان با جنگجويان و ميانجيگري بين جنبش فتح و حماس را از موفقيت‌هاي عربستان سعودي در اين راستا دانست.

از سوي ديگر، کشور کوچک قطر با پادشاه شيخ «حمد بن خليفه آل‌ثاني» نيز با مساحت 521/11 کيلومتر مربع و جمعيتي حدود يك و نيم ميليون نفر که در حد و قياس يکي از شهرهاي عربستان سعودي است، همواره تلاش کرده با تحرکاتي شبيه به عربستان، رقيب اصلي اين کشور ـ در رقابتي که به واقع مي‌توان آن را «پرچمداري» جهان عرب ناميد، باشد. تلاش براي مصالحه بين دولت يمن و جنگجويان «الحوثي»، سعي براي آشتي ميان دولت سودان و چاد و تلاش اوليه براي ميانجيگري ميان فتح و حماس را نيز مي‌توان از كارهاي قطر براي عقب نماندن از رقابت با عربستان دانست.

رقابت ميان اين دو به اندازه‌اي نفس‌گير است که پس از راه‌اندازي شبکه خبري «الجزيره» به دست قطر با هدف تسلط بر افکار عمومي جهان عرب، عربستان سعودي نيز با هزينه کردن ميلياردها دلار، شبکه خبري العربيه را راه‌اندازي کرد تا به اصطلاح از قافله عقب نماند.

اما به باور کارشناسان مسائل سياسي و استراتژيک، قطر به دليل داشتن مواضعي بي‌طرف و ايستادن در فاصله‌اي برابر با همه جناح‌هاي سياسي لبنان، در رقابت با عربستان سعودي در مسأله بحران سياسي اين کشور موفقتر عمل کرده است، به گونه‌اي که مي‌بينيم اين کشور کوچک، اما فعال در چند روز گذشته، توانسته رهبران همه جناح‌هاي سياسي لبنان را براي گفت‌وگو بر سر ميز جمع کند. اين در حالي است که ديگر کشورهاي مدعي همچون عربستان و مصر در جهان، طي يک سال و نيم گذشته، به رغم تلاش‌هاي بسيار، نتوانستند گره کور بحران سياسي لبنان را باز کنند.

مقامات دولت سوريه نيز به نوبه خود اين تحرکات و تلاش‌هاي ميانجيگران قطري را تحسين و ستايش كرده و از سوي ديگر، موضع شکست خورده عربستان سعودي در عرصه لبنان را نيز به شدت مورد انتقاد قرار دادند.
در همين راستا، روزنامه نيمه رسمي «الوطن» نوشت: در حالي که همه تماس‌ها و تلاش‌هاي آمريکا، فرانسه، عربستان و ديگر کشورهاي جهان براي حل بحران سياسي لبنان به بن بست رسيد، ميانجيگري قطر و ايفاي چنين نقشي، تعجب افکار عمومي جهانيان را برانگيخت و با اين كار، به واقع مي‌توان گفت که عصر عربستان سعودي در ميان کشورهاي جهان عرب به پايان رسيده و عصر جديدي که قطر سکاندار آن خواهد بود، آغاز شده است.

«الوطن» در ادامه، با انتقاد شديد از مواضع مقامات عربستاني در عرصه لبنان، افزود: فراز و نشيب فراواني که در سياست عربستان در لبنان ديده مي‌شود، موجب ترس و وحشت در ميان شهروندان لبناني شده و همين امر موجبات شکست تلاش‌هاي اين کشور براي ميانجيگري و حل بحران سياسي کشور لبنان را فراهم آورد.
يکي از علل اصلي اين شکست را مي‌توان يکجانبه‌گرايي و نبود اعتدال سياست خارجي سعودي‌ها دانست. بدين ترتيب، مي‌توان آشکارا به نيت‌هاي پشت پرده آل‌سعود پي برد.

اين روزنامه سوري در ادامه با انتقاد شديد از «عبدالعزيز خوجه»، سفير عربستان در بيروت مي‌نويسد: در حالي که جناح 14 مارس تا دو هفته پيش خواستار اخراج سفير جمهوري اسلامي ايران از بيروت بود، خوجه، تماس‌هاي خود را با همگان قطع کرده و از راه دريا از لبنان به قبرس گريخت.

از سوي ديگر، به رغم اظهارات مقامات عربستاني که گويا در پي بي‌طرف نشان دادن اين کشور نسبت به همه جناح‌ها و احزاب لبناني است، اما مشکل اصلي که به نقش عربستان در لبنان ضربه وارد کرد، حمايت و توقف کامل آن در کنار جناح 14 مارس عليه مخالفان دولت «فؤاد سينيوره» است.

در پايان، مي‌توان يادآور شد که مشاجره کلامي در حاشيه نشست وزراي خارجه و نمايندگان اتحاديه عرب ميان «سعود الفيصل»، وزير خارجه عربستان سعودي با «احمد يوسف»، سفير سوريه در اين اتحاديه، نشان از خشم و نارضايتي دولتمردان عربستاني از جايگاه و نقش اين کشور در بحران سياسي لبنان دارد.