تخریب گذشته و عقب‌نشینی از مواضع اولیه از سوی معاون ارشاد

 سرویس فرهنگی ـ معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت دهم، با وجودی که پیشتر، (در ارديبهشت ماه) اعلام کرده بود، «هر چند مدت زمان كوتاهي است كه در معاونت هنري وزارت ارشاد مشغول به كار شده‌ام، اما در شش ماه گذشته اوضاع تئاتر ايران را به خوبي بررسي كرده‌ام و با مشكلات اين حوزه به خوبي آشنا هستم.» پس از گذشت حدود دو ماه از آن زمان، بسیاری از آگاهی های پیشین را تصحیح کرد.

به گزارش «تابناک»، بر این اساس، حمید شاه آبادی که در دیدار با برخی مراجع عظام و همین طور دو نشست با هنرمندان تئاتر در اردیبهشت ماه و نیز نشست خبری با نمایندگان رسانه ها اعلام کرده بود که «متون نمایشی باید به طور کامل به نظارت و ارزشیابی اداره کل هنرهای نمایشی ارایه شود تا مجوزهای لازم برای صدور مجوز طی شود.../ در پرداخت یارانه ها، تجدیدنظر می شود و فقط بخشی از حمایت های گذشته صورت می گیرد و گروه ها باید به فروش بلیط متکی باشند و...»، در آخرین گفت و گوی رسانه ای با خبرگزاری ایلنا دیدگاه های خود را درباره موارد یاد شده با چرخشی کاملا محسوس، تغییر داد.

بر این اساس، وی که اعلام کرده بود برای هر اجرا، ارایه متن کامل الزامی است، در این گفت و گو از این موضع عقب نشست و با اشاره به جامع نبودن آيين نامه مربوطه، توضيح داد: گونه اي از تئاتر وجود دارد كه متن محور نيست و بازيگران و توليدكنندگان در فرآيند تمرين و اجرا به آن مي رسند؛ قبول دارم كه ضوابط ما در حال حاضر، پاسخگوي نياز اين دسته از مخاطبان نيست.

شاه آبادي همچنین با عقب نشینی نسبت به گفته قبلی اش که تأکید کرده بود به گروه های نمایشی یارانه کامل پرداخت نمی شود و گروه ها باید به درآمد حاصل از گیشه اکتفا کنند، با بیان این كه «اين طرح مخالفيني نيز دارد»، و يك مخالفت قابل پذيرش است، ادامه داد: برخي از آثار نمايشي مخاطب خاص دارد و ما نبايد با چنين شيوه اي با آنها برخورد كنيم؛ تعداد محدودي اثر هست كه ميزان بازديد كننده و مخاطب خاصي دارند و اهل فن و اساتيد و دانشجويان اين رشته پاي آنها مي نشينند كه هيچ گونه بازگشت مالي هم ندارند و ميزان حمايت ما از اين آثار محدود نيست و دولت بايد همه هزينه آن را بپردازند.

 او در حالی که کمی پیشتر در گفت و گو با برنا تأکید کرده بود که « اگر قرار باشد تمام هزینه‌های هر نمایش از صفر تا صد را ما پرداخت کنیم، همان روند سابق ادامه می‌یابد و تعداد آثار بسیار محدود خواهد شد و دایره محدودتری می‌توانند کار تولید کنند... »، با گذشت کمتر از یک ماه، به ایلنا گفت: «در روش جديد، بهاي بليت تغيير نمي كند و ما قرار نيست مردم را مجازات كنيم تا اين شيوه جديد را پياده كنيم. به ميزان تماشاگري كه بر هر اثر نمايشي مترتب است، به آن كار یارانه پرداخت مي كنيم و همچون گذشته مردم سهم خودشان را مي دهند و باقي اش را نيز ما پرداخت مي كنيم.»

او اما در این گفت و گو با زیر سوال بردن اقدامات مدیران پیشین معاونت هنری، که چهار سال آن توسط مدیران دولت نهم بوده است، گفت: ما در گذشته، ارزيابي صحيحي از حمايت از آثاري كه روي صحنه مي رفتند، نداشتيم و ممكن است به اثري، پول بيشتري مي داديم و حمايت بيشتري مي كرديم، در حالي كه مردم آن را نمي پسنديدند؛ اما در سيستم جديد كه بايد اين تحول مورد توجه قرار بگيرد، ما شورايي را برمي گزینيم و كل بودجه يارانه را دست آن مي سپريم تا اين شوراي اهل فن به جاي آنكه براي تعداد محدودي از آثار، بیشتر هزينه ها يا همه آن را بپردازد، رابطه حمايتي خود را بر ميزان علاقه و استقبال مردم از آن اثر استوار كند.

شاه آبادي که در نزدیک به دو ماه گذشته بر اعمال مستقیم ممیزی بر گروه های نمایشی توسط دولت تأکید داشته است، در آخرین گفت وگوی رسانه ای منتشره، باز هم تغیییر دیدگاه داد و اعمال مميزي را به صورت تعاملي و بر محور هماهنگي و همراهي با هنرمندان خواستار شد و گفت: هرچند وظيفه دستگاه دولتي اين است كه فقط اعلام كند مجوز مي دهد يا خير، اما من گمان مي كنم در حوزه مميزي بايد با تعامل بيشتر حركت كرد و ما می خواهيم با تقويت و تخصصي كردن شوراهاي مشورتي، فضاي کنونی و نيازهاي جامعه را بررسي كنيم تا با مخالفت جدي روبه رو نشويم.

با این همه و بنا بر گزارش «تابناک»، هرچند بسیاری از این اظهار نظرهای معاونت هنری وزارت ارشاد، به طور طبیعی باید توسط مدیران کل زیر مجموعه این معاونت انجام شود تا با اشراف دقیقی که بر حوزه مربوطه دارند به ارایه برنامه ها و روش ها بپردازند، به هر روی، با رویه ای که معاونت هنری در پیش گرفته به نظر می رسد، باید پرسید:

1 ـ مدیران کل در آن معاونت نقشی در برنامه ریزی و بروز و ظهور آن ندارند و تنها مجری برنامه های معاونت هستند؟

2 ـ آیا اگر معاونت هنری ارشاد از تجارب مدیرانی میانی آن معاونت و حتی دیگر مراکز فرهنگی مرتبط، که سال ها تجربه اجرایی دارند، بهره می برد و فقط به شش ماه بررسی خود از حوزه پر مسأله ای چون تئاتر بسنده نمی کرد، ناچار به این همه تغییر نظراتش می شد؟

3 ـ اگر به جای تعجیل در ورود به جزیی ترین امور در زیر مجموعه های تحت نظر، مدیران و همراهانی معتمد و کاربلد منصوب می کرد، امور این چنین پیش می رفت؟

4 ـ معاونت هنری ارشاد همچنان راهکاری برای پرداخت معوقه های هنرمندان ارایه نکرده است و با وجودی که می کوشد تکلیف همه چیز را شخصا مشخص کند، هنوز برای رفع این معضل هیچ نشانه ای بروز نمی دهد. بر این اساس باید پرسید با وجود گذشت تقریبا چهار ماه از سال، او و یارانش برای جذب اعتبار را نداشته اند هنوز؟
به هر روی، هرچند انعطافی که این معاونت وزارت ارشاد نشان داده باز هم جای امیدورای دارد، اما آیا بهتر نبود و نیست که پیش از مشوش کردن شرایط و پدید آوردن نارضایتی و دلسردی در بین هنرمندان، با کار دقیق و بدون تعجیل، تصمیم هایی گرفته شود که منجر به از بین رفتن انگیزه و امید در هنرمندان نشود؟!