ايران در پي فعال كردن ميدان گازي كليدي با نيروهاي داخلي

خبرگزاري آمريكايي «آسوشيتدپرس»، با اشاره به تلاش ايران براي فعال‌سازي پروژه‌هاي نفتي صرفا با كارشناسان داخلي، ضمن مطرح كردن «اما و اگر»هايي، تأييد كرد كه كارشناسان ايراني به دليل تجربه صد ساله در صنعت نفت، از بسياري اروپايي‌ها كارآمدتر عمل خواهند كرد.

به گزارش سرويس بين‌الملل «تابناك»، «آسوشيتدپرس» در گزارشي نوشت: در ميدان بزرگ نفتي آزادگان در جنوب غربي ايران، در ميان لوله‌ها و تأسيسات، ساختماني سر برافراشته كه شعار نوشته شده روي آن، براي همه ماهواره‌ها و خلبان‌ها به راحتي قابل خواندن است: «ما مي‌توانيم».

اين شعار توسط آيت‌الله روح‌الله خميني، رهبر ايران شايع شده و نشان‌دهنده عزم جديد اين كشور براي فعال كردن ميادين غني نفتي خود بدون استفاده از سرمايه‌گذاري و دانش تكنولوژيك غربي و در حالي است كه ايران در خطر تحريمات جدي‌تر سازمان ملل و فشارهاي مالي آمريكا درباره تمايلات اتمي خود است.

ميدان نفتي آزادگان در جنوب غربي ايران، نماد اين عزم است؛ نخستين ميدان نفتي عمده‌اي كه تنها به وسيله شركت‌هاي ايراني عملياتي شده است.
«آسوشيتدپرس» به تازگي مجوز بازديد از اين ميدان را با حضور يك گروه اسكورت دولتي گرفته است.

اين عزم خودكفايي، امتحاني سخت براي ايران است تا نشان دهد چقدر مي‌تواند تحريمات غرب را خنثي كند و با توجه به ركوردزني قيمت نفت، ميلياردها دلار سود بيشتر را به دست آورد؛ اين كار، قماري سياسي براي احمدي‌نژاد است كه مهمترين طرفدار استفاده از شركت‌ها و نيروهاي داخلي است.

برخي كارشناسان بر اين باورند كه در مقايسه با تكنولوژي بهتر و مديريت پروژه سرمايه‌گذاران خارجي، شركت‌هاي ايراني، مدت زمان بيشتري را صرف عملياتي كردن پروژه‌ها خواهند كرد و نفت كمتري را هم استخراج مي‌كنند.

از جمله چالش‌هايي كه مي‌تواند مهمترين مشكل مهندسان ايراني باشد، ميدان‌هاي پرفشار، وجود سولفور در نفت خام و سطح آب درون چاه‌هاي نفت است.

فشارهاي آمريكا و نگراني از تغيير نقش سياست‌هاي نفتي ايران در سال‌هاي اخير، شركت‌هاي بزرگ نفتي را تا اندازه‌اي به عقب رانده و ايران هم به تنهايي، ظرفيت گسترش پروژه‌هاي بزرگ را ندارد.

در اين باره، غلامحسين نوذري، وزير نفت ايران، در ماه آوريل اعلام كرد: ايران نيازمند پانصد ميليارد دلار سرمايه‌گذاري نفتي خارجي در پانزده سال آينده است. البته اين امر باعث روي آوردن ايران به شركت‌هاي درجه پايينتر شده و به تازگي نيز با شركت‌هايي از كرواسي، مالزي و چين قرارداد امضا شده است.

«سيمون هندرسون»، كارشناس نفت انستيتو سياست خاور نزديك واشنگتن مي‌گويد: «توتال»، «شل» و «رپسول» از امضاي قرارداد با ايران كنار كشيده‌اند. اگر به من بگوييد، بيست كشوري را كه در دنيا در استخراج نفت فعاليت دارند، نام ببرم، گمان نمي‌كنم بتوانم پس از كشور صدوبيستم هم از «كرواسي» نام ببرم.

ايران داراي كارشناساني داخلي است، چرا كه صنعت نفت آنها و همكاري با برخي از بزرگترين شركت‌هاي نفتي دنيا در نزديك به يك قرن، مزايايي داشته است؛ ضمن آن‌كه ايران، پس از عربستان، دومين ذخاير نفتي جهان را داراست و از نظر ذخاير گازي هم پس از روسيه در رده دوم قرار دارد.

متخصصان ايراني همچنين در پروژه‌هايي خارجي كشورهايي مانند تركمنستان، ونزوئلا و ليبي فعاليت دارند و ايران هم پيش از اين، تجربه گسترش چند ميدان كوچكتر را داشته است.

«منوچهر تكين»، كارشناس نفتي در مركز مطالعات جهاني انرژي در لندن مي‌گويد: اگر ايران بخواهد اين كار را انجام دهد، به زمان بيشتري نياز داشته و هزينه بالاتري را هم صرف خواهد كرد.

هواداران اين طرح‌ها بر اين باورند كه ايران توانايي انجام اين كار را دارد، اما زمان خواهد برد. ايران در تلاش براي افزايش توليد نفت خود از 2/4 ميليون بشكه در روز به حدود پنج ميليون بشكه در روز در پنج سال آينده است. ايران به عنوان يكي از اعضاي اوپك، از صادارت نفت خود، درآمدي برابر هفتاد ميليارد دلار در سال را دارد كه 80 درصد درآمد ارزي خارجي اين كشور را تشكيل مي‌دهد.

اما كارشناسان مي‌گويند: ايران فاقد سرمايه‌گذاري كافي به صورت عمده است، چرا كه بخش عظيمي را صرف دادن سوخت ارزان قيمت به مردمش مي‌كند.

در همين حال، ايران با مشكل كمبود شديد ظرفيت پالايشگاهي هم روبه‌روست كه اين كشور نفت‌خير را مجبور به وارد كردن نيمي از بنزين مورد نياز خود كرده است. دولت ايران از سال گذشته براي كاهش اين‌گونه هزينه‌ها سهميه‌بندي بنزين را به اجرا درآورده است.