ایران موفق در مبارزه با قاچاق مواد مخدر، ناموفق در کنترل معتادان

بر پایه گزارش سالانه‌ سازمان ملل، هم اکنون تولید تریاک و کوکائین در سراسر جهان کاهش یافته است.
در این گزارش نام ایران، به عنوان کشوری که در مبارزه با قاچاق مواد مخدر موفق بوده، ثبت شده است.
 
به گزارش «تابناک»، گزارش سالانه‌ «دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر» سازمان ملل متحد (UNODC) درباره اعتیاد، روز گذشته منتشر شد.
بنا بر این گزارش که روز چهارشنبه (۲۳ ژوئن) انتشار یافت، میزان مصرف مواد مخدر، به ‌ویژه در کشورهای در حال رشد افزایش یافته است. در این گزارش همچنین آمده است که به ‌دلیل کاهش تولید تریاک و کوکائین، معتادان به مصرف مواد مخدر شیمیایی روی آورده‌اند.

پایگاه خبری «دویچه وله» با تحلیلی بر این خبر نوشت: کارشناسان دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل متحد پیش‌بینی می‌کنند، در آینده‌‌ نزدیک میزان مصرف قرص‌های آمفیتامین و اکستازی از میزان مصرف هروئین و کوکائین نیز بیشتر خواهد شد.

هم اکنون حدود سی تا چهل میلیون نفر در سراسر جهان از قرص‌های آمفتامین استفاده می‌کنند.
همچنین شمار معتادان به دارو در حال افزایش است. گمان می‌رود که در حال حاضر حدود ۱۳۰ تا ۱۹۰ میلیون نفر در سراسر جهان، کانابیس (شيره گياه شاهدانه) مصرف می‌کنند.  

رئیس دفتر مبارزه با با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل، آنتونیو ماریا کوستا، در این باره می‌گوید: «ما نمی‌توانیم با جانشین کردن قرص آمفیتامین به‌ جای کوکائین و هروئین با مسأله اعتیاد مبارزه کنیم.» تولید مواد مخدر شیمیایی، در لابراتوآرهای مخصوص، مستقیم در مناطقی که به فروش می‌روند، صورت می‌گیرد. شمار این لابراتوآرها در سال ۲۰۰۸ حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.

بر پایه گزارش سالانه‌ این دفتر، تولید تریاک و کوکائین در حال حاضر در سراسر جهان کاهش یافته و این در حالی است که در دو سال گذشته، حدود یک چهارم از مساحت مناطق کشت خشخاش _ که از آن تریاک به ‌دست می‌آید _ کاسته شده است.

در همین گزارش آمده است که تولید هروئین در سال ۲۰۰۹، حدود ۱۳ درصد کاهش یافته و به میزان ۶۵۷  ُتن رسیده است. افغانستان با تولید ۹۰ درصدِ مصرف جهانی، با وجود کاهش تولید، هنوز در رتبه نخست است.

این گزارش همچنین می‌ افزاید، کشت ماده‌ اصلی کوکائین (گیاه کوکا) در ده سال گذشته، حدود ۲۸ درصد کاهش یافته و این روند همچنان ادامه دارد، به ویژه در کلمبیا که مرکز اصلی تولید کوکائین است، کشت گیاه کوکا با خطرات بیشتری همراه است و سود اندکی عاید شبکه‌های تولید و فروش مواد مخدر می‌کند.

این گزارش می افزاید: کارشناسان دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل متحد بر این باورند که کشف و مبارزه با قاچاق مواد مخدر، باید در کشورهایی مثل روسیه، اروپای شرقی و برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، با جدیت بیشتری پیگیری شود. این امر در مورد کشورهایی که در آن‌ها این مواد کشت و تولید می‌شوند، نیز صادق است. این دولت‌ها در سال تنها دو صد هروئینی که در کشورشان رد و بدل می‌شود، کشف می‌کنند.

در گزارش سالانه سازمان ملل متحد همچنین آمده است کشورهای ایران و ترکیه در مبارزه با قاچاق مواد مخدر، موفقیت شایان توجهی به دست آورده‌اند. این کشورها «بیش از نیمی از هروئینی که در سال ۲۰۰۸ در سراسر جهان مصادره شده، کشف کرده‌اند.»

کارشناسان دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل متحد در گزارش خود همچنین تأکید می‌کنند که افزایش شمار معتادان در کشورهای در حال رشد به ‌ویژه نگران‌کننده است. رئیس این دفتر آنتونیو ماریا کوستا در این باره می‌گوید: «کشورهای فقیر نمی‌توانند با پیامدهای افزایش اعتیاد در جوامع خود مقابله کنند.»

د ضمن در گزارش سالانه‌ سازمان ملل متحد، به شرایط نامساعد و متفاوت ترک اعتیاد و بهره‌وری از امکانات بهداشت و درمان در کشورهای جهان نیز اشاره شده است: بر اساس آمار منتشره از سوی این دفتر، تنها یک پنجم معتادان جهان می‌توانند از امکانات بهداشتی و درمانی برخوردار شوند.   

اما نکته قابل تأملی که در این گزارش دیده می شود، مقایسه معتادان به مواد مخدر در سه کشور افغانستان، ایران و روسیه از حیث نسبت جمعیت معتاد این کشورها به کل جمعیت است.

در همین باره، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان یافته سازمان ملل متحد اعلام کرد، 2/7 درصد از ساکنان بالغ در افغانستان به صورت منظم، مواد مخدر مصرف می کنند ولی شمار مصرف کنندگان مواد مخدر بیش از این میزان است، چرا که شمار زنان و کودکان معتاد، در این بررسی در نظر گرفته نشده است. این در حالی است که بر پایه بررسی های سازمان ملل متحد، شمار معتادان به مواد مخدر در ایران در سال 2009 ، رقمی بین 1/5 تا 3/2 درصد است.

پس از این دو کشور، روسیه با داشتن رقم  1/64 درصد برای شمار معتادان نسبت به کل جمعیت این کشور، در جایگاه بعدی قرار می گیرد. میانگین جهانی شمار معتادان، 0/3 درصد است.

همچنین گزارش های تهیه شده از وضعیت اعتیاد به ویژه اعتیاد به مواد مخدر جدید و صنعتی، به شدت افزایش یافته و گروه سني 18 تا 25 سال بیشترین افراد استفاده کننده از قرص های روانگردان و مواد مخدر صنعتی را تشکیل می دهند.