دیپلمات پیشین ایران در گفت‌وگو با تابناک:
آمریکا تنگه هرمز را بسته نمی‌بیند که بخواهد در ازای بازگشایی امتیاز بدهد/ ترامپ در آستانه انتخابات، از برخورد نظامی مستقیم با ایران خودداری می‌کند
کوروش احمدی گفت: آمریکا مدعی است تنگه هرمز باز است و حاضر نیست در ازای بازگشایی کامل آن، امتیازی به ایران بدهد؛ موضعی که اختلاف بر سر امتیازگیری و ترتیب اجرای تعهدات را به گره اصلی مذاکرات تبدیل کرده است.
به گزارش خبرنگار بین‌الملل تابناک؛ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یک شنبه ۲۶ مهرماه ۱۴۰۵ در بغداد و در حاشیه پنجاه‌ودومین نشست شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی، بار دیگر طرح هفت‌روزه ایران برای پایان دادن به درگیری‌ها و بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کرد.
این طرح در روز‌های اخیر به یکی از محور‌های اصلی تحولات دیپلماتیک تهران و واشنگتن تبدیل شده و به گفته عراقچی، همچنان روی میز است. بر اساس این پیشنهاد، در صورت تأمین شروط موردنظر تهران، تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی و مذاکرات در روز هفتم از سر گرفته خواهد شد.
در همین راستا خبرنگار تابناک گفتگویی را با «کوروش احمدی»، دیپلمات پیشین ایران، انجام داده که متن آن را در ادامه آمده است.
*عراقچی اعلام کرده است که بر اساس آخرین پاسخ ایران به پیشنهادی که چندین بار میان تهران و واشنگتن ردوبدل شده، تنگه هرمز پس از شش روز بازگشایی می‌شود و مذاکرات در روز هفتم آغاز خواهد شد. بر اساس برخی اخبار، آمریکا این طرح را رد کرده است. آیا تکرار این موضوع از سوی وزیر امور خارجه به معنای ارائه پیشنهاد جدیدی از سوی ایران است؟
پیشنهاد ایران به آمریکا؛ از تنگه هرمز تا مذاکرات هسته‌ای
این اظهارات تکرار همان طرحی باشد که ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در زمانی که هیئت ایرانی در نیویورک حضور داشت، مطرح کرده بود. عباس عراقچی در آن مقطع نیز در مصاحبه‌ای در حاشیه شورای امنیت، این طرح هفت‌روزه را توضیح داد.
بر اساس این طرح، در روز صفر، آمریکا پذیرش طرح را اعلام می‌کند؛ از روز اول تا پنجم، مفاد آن را اجرا می‌کند؛ در روز ششم، ایران تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند و در روز هفتم نیز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران آغاز می‌شود.
دونالد ترامپ در مقطعی اعلام کرد که این طرح برای آمریکا قابل قبول نیست و در مقطع دیگری آن را ناکافی دانست. همچنین گفته شد که پاسخ کتبی آمریکا از طریق میانجیگری قطر برای ایران ارسال شده است.
آمریکا با کدام بخش از طرح ایران مخالف است؟
دو روز پیش نیز یک مقام قطری، بنا بر گزارش آکسیوس، اعلام کرد که ایران هنوز پاسخ خود را به پاسخ آمریکا ارائه نکرده است. به عبارت دیگر، ایران طرح خود را ارائه کرده، آمریکا به آن پاسخ داده و تهران هنوز به پاسخ واشنگتن جواب نداده است. با این حال، در اظهارات رسانه‌ای و گزارش‌های خبری، درباره محتوای طرح ایران و اختلافات دو طرف مطالبی مطرح شده است.
بر اساس این گزارش‌ها، مشکل آمریکا با طرح ایران این است که واشنگتن باید در قبال بازگشایی تنگه هرمز، اقداماتی از جمله کاهش تحریم‌ها، رفع محاصره دریایی، رفع تحریم فروش نفت ایران و آزادسازی دارایی‌های کشورمان را انجام دهد.
در مقابل، ایران تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند. گزارش‌های خبری حاکی از آن است که مقام‌های آمریکایی معتقدند از این مرحله عبور کرده‌اند. آن‌ها مدعی‌اند که تنگه هرمز را باز کرده اند و بنابراین، بازگشایی آن دیگر نمی‌تواند تنها ما به ازای انجام اقداماتی از سوی آمریکا باشد. به اعتقاد واشنگتن، این اقدامات را حاضرند در ازای انجام اقداماتی از سوی ایران در حوزه هسته‌ای انجام دهند.
اختلاف اصلی ایران و آمریکا در حال حاضر بر سر این است که هر طرف در قبال دریافت چه امتیازی، چه اقدامی انجام دهد و ترتیب اجرای تعهدات چگونه باشد
بنابراین، به نظر می‌رسد اختلاف اصلی در حال حاضر بر سر این است که هر طرف در قبال دریافت چه امتیازی، چه اقدامی انجام دهد و ترتیب اجرای تعهدات چگونه باشد؛ یعنی کدام طرف ابتدا اقدام کند و طرف مقابل در چه مرحله‌ای چه اقدامی انجام دهد.
ظاهراً هنوز توافقی در این زمینه حاصل نشده است. اگر گزارش‌های خبری درست باشد، آمریکا در پاسخ خود به ایران، پیشنهادی با مضمونی که گفتم، ارائه کرده است و مقام‌های ایرانی همچنان در حال بررسی آن هستند. در نتیجه، ایران هنوز پاسخی به پاسخ آمریکا نداده است.
*ایران اعلام کرده است که شروطش برای مذاکره با آمریکا همان شروط مندرج در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد است. آیا به نظر شما آمریکا به این شروط بازمی‌گردد؟
ادعای آمریکایی‌ها این است که در زمان امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، در حوالی ۲۸ خرداد، تنگه هرمز بسته بود و واشنگتن برای بازگشایی آن، امتیازاتی را پیشنهاد کرده بود که بعد ازامضای یادداشت تفاهم بخشی از آن‌ها نیز اجرا شد؛ از جمله اقداماتی در زمینه رفع تحریم صادرات نفت ایران و رفع محاصره دریایی انجام شد.
البته ما نمی‌دانیم این ادعاهای آمریکا تا چه اندازه با واقعیت مطابقت دارد. با این حال، موضع آمریکا این است که دیگر قرار نیست در ازای بازگشایی تنگه هرمز امتیاز بدهد؛ زیرا از نظر واشنگتن، تنگه هرمز اکنون باز است و مفاد یادداشت تفاهم اسلام‌آباد در این رابطه دیگر موضوعیت خود را از دست داده است.
بر اساس آن تفاهم، قرار بود مذاکرات هسته‌ای پس از گذشت ۶۰ روز از امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد آغاز شود. آمریکا اکنون خواستار تمرکز بر مذاکرات هسته‌ای است. آمریکایی‌ها ظاهراً اعلام کرده‌اند که در صورت پیشرفت مذاکرات هسته‌ای، حاضرند اقداماتی را که در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد مطرح شده بود، انجام دهند.
آمریکایی‌ها ظاهراً اعلام کرده‌اند که در صورت پیشرفت مذاکرات هسته‌ای، حاضرند اقداماتی را که در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد مطرح شده بود، انجام دهند
در مقابل، مقام‌های ایرانی همچنان معتقدند که بازگشایی تنگه هرمز باید با ارائه امتیازاتی از سوی آمریکا همراه باشد. بنابراین، اختلاف اصلی این است که آمریکا می‌گوید تنگه هرمز باز است و دیگر امتیازی در این زمینه نمی‌دهد، اما ایران بر این باور است که واشنگتن باید در قبال بازگشایی تنگه، تعهدات مشخصی را اجرا کند.
واقعیت این است که حتی اگر تنگه مطابق ادعای آمریکا باز باشد، مشکلات امنیتی در آن همچنان برقرار است و صدور نفت با هزینه زیاد انجام می شود.
*آکسیوس روز گذشته اعلام کرد که قطر و آمریکا منتظر پاسخ ایران هستند و ظاهراً این پاسخ باید پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ارائه شود. چرا واشنگتن بر این بازه زمانی تأکید دارد؟
انتخابات آمریکا در سایه ابهام درباره پاسخ ایران
ممکن است برخی مقامات در ایران معتقد باشند که فشار بر آمریکا باید تا زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای ادامه پیدا کند. از این منظر، اگر ایران پیش از انتخابات پاسخی مثبت ارائه دهد و زمینه گشایشی در روابط ایجاد شود، ممکن است فشار‌ها بر دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان کاهش یابد و قیمت نفت نیز پایین بیاید. البته این صرفاً یک گمانه‌زنی است و اطلاعات مستقیمی درباره محاسبات مقام‌های ایرانی ندارم.
از سوی دیگر، ممکن است این تصور وجود داشته باشد که ارائه پاسخ منفی از سوی ایران در آستانه انتخابات، ترامپ را به سمت انجام اقدام نظامی سوق دهد؛ در حالی که پاسخ مثبت می‌تواند به نفع او و جمهوری‌خواهان تمام شود. بر همین اساس، می‌توان احتمال داد که برخی محاسبات سیاسی درباره زمان ارائه پاسخ ایران مطرح باشد؛ هرچند نمی‌توان با اطمینان گفت که تصمیم‌گیران ایرانی دقیقاً با چنین منطقی عمل می‌کنند. این موضوع لزوماً به معنای آن نیست که ایران اعلام کرده قصد دارد پس از انتخابات پاسخ دهد.
- بیشتر بخوانید:
ترامپ در آستانه انتخابات، از تشدید تنش با ایران پرهیز می‌کند
ممکن است میانجی‌گران به دلیل ملاحظات خود بر تسریع روند پاسخ‌گویی تأکید داشته باشند. با این حال، درباره اینکه ایران چه زمانی پاسخ خواهد داد و چه محاسباتی در این زمینه دارد، نمی‌توان با قطعیت اظهارنظر کرد. در عین حال، ۴-۳ هفته است که با وجود افزایش برخورد‌ها و حوادث در تنگه هرمز، آمریکا اقدام نظامی مستقیمی انجام نداده است.
این احتمال نیز وجود دارد که دونالد ترامپ برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها در آستانه انتخابات، دستور داده باشد از اقدام نظامی خودداری شود تا فضای آرام‌تری بر انتخابات حاکم باشد و جمهوری‌خواهان در شرایط بهتری قرار بگیرند.
*با توجه به اینکه آمریکا محاصره دریایی ایران را مؤثر می‌داند، آیا امکان بازگشت واشنگتن به میز مذاکره وجود دارد؟
پیش از امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، محاصره دریایی برقرار بود؛ اما یک روز پس از امضای این تفاهم‌نامه، آمریکا محاصره دریایی را برداشت. اگر این سابقه را مبنا قرار دهیم، می‌توان گفت که در صورت دریافت پیشنهادی مساعد از سوی ایران، این احتمال وجود دارد که آمریکا بار دیگر محاصره را بردارد و به مسیر مذاکره بازگردد.
در صورت دریافت پیشنهادی مساعد از سوی ایران، این احتمال وجود دارد که آمریکا بار دیگر محاصره را بردارد و به مسیر مذاکره بازگردد
بنابراین، چنین سابقه‌ای در روابط دو طرف وجود دارد. با این حال، احتمال دیگری نیز مطرح است: آمریکایی‌ها ممکن است بر این باور باشند که محاصره دریایی ابزار مؤثری برای اعمال فشار بر ایران است و از این طریق می‌توانند امتیازات لازم را به دست آورند.
در چنین شرایطی، ممکن است واشنگتن برای رفع محاصره، این بار خواستار امتیازات بزرگ‌تر و مهم‌تری از سوی ایران شود.
گفت‌وگو: زینب منوچهری
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۹
در انتظار بررسی: ۲۴
انتشار یافته: ۱۲
با نظرشان موافقم پاسخ ها
ناشناس
| 
| ۱۳:۱۸ - ۱۴۰۵/۰۷/۲۸
مردم از چپ و راست عبور کردند اینکه ترامپ با عینک توهم خودش، تنگه هرمز را بسته ببیند مهم نیست، مهم این است که نفت 115 دلار است و این تو خواب و رویا حاصل نشده خودشون میدونن تنگه هرمز بسته است اما میگه تنگه هرمز باز هست تا مجبور نباشه اقدام نظامی برای باز شدن انجام بده و هزینه جنگ بالا نرهپس با خیال راحت موشک ها را بزنید به کشتی ها
اگرتنگه باز بود که نفت باید همون قیمت اسفند 1404 بود نه 110 دلار کنونی .بگذارید تین بار مردان نظامی ایران برای ملت تصمیم بگیرند اونها خیلی نترس تر ودلسوزتر برای مردم ایران هستند تا امثال دیپلماتهای ترسویی که الان منتظرن همه چیز رو بدیم تا مثلا اتفاقی که قرار نیست رخ بده صورت بگیره امریکا اهل مذاکره نیست و شما را فریب می دهد ....ایران باید قویتر بشود و هسته ای کامل باشد و امریکا التماس مذاکره بکند