فیفادی خبرساز با زیدان، مسی، رونالدو، کی‌روش و قلعه‌نویی؛ فرانسه - ایتالیا پس از ۲۰ سال
به گزارش خبرنگار ورزشی تابناک، فیفادی سپتامبر و اکتبر ۲۰۲۶ فقط مجموعه‌ای از مسابقات ملی و نتایج ثبت‌شده در جدول لیگ ملت‌ها نبوده؛ از کریستیانو رونالدو که در ۴۱ سالگی پس از اختلاف با سرمربی پرتغال اردوی تیم ملی را ترک کرد و آینده‌اش در تیم ملی را در هاله‌ای از ابهام قرار داد تا زین‌الدین زیدان که ۲۰ سال پس از آخرین بازی ملی‌اش مقابل تیم ملی ایتالیا، این بار در قامت سرمربی تیم ملی فرانسه برابر همان رقیب روی نیمکت نشست.
یک فیفادی متفاوت؛ وقتی سپتامبر و اکتبر یکی شدند
پیش از ورود به داستان ستاره‌ها، یک اتفاق مهم در تقویم فوتبال ملی باید مورد توجه قرار بگیرد. از سال ۲۰۲۶، فیفا ساختار پنجره سپتامبر و اکتبر را تغییر داده و این دو پنجره در یک بازه طولانی‌تر بین ۲۱ سپتامبر تا ۶ اکتبر (۳۰ شهریور تا ۱۴ مهرماه) قرار گرفته‌اند. این تغییر باعث شده تیم‌های ملی در مدت کوتاهی تعداد بیشتری مسابقه برگزار کنند و مربیان فرصت بیشتری برای کار با بازیکنان خود داشته باشند و همچنین لیگ‌های باشگاهی هم اگرچه تعطیلی طولانی‌تری دارند، اما با حذف یک فیفادی دیگر با دو مرتبه تعطیلی مواجه نمی‌شوند.
در اروپا، لیگ ملت‌های اروپا ۲۰۲۶-۲۷ آغاز شده، تیم‌های آفریقایی وارد مرحله انتخابی جام ملت‌های آفریقا ۲۰۲۷ شده‌اند و تیم‌های آسیایی هم آماده حضور در جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ عربستان می‌شوند که برای حضور در این رقابت‌ها بازی‌های دوستانه برگزار می‌کنند.
فوتبال فراتر از زمین؛ کی‌روش و پایان یک همکاری عجیب با غنا
پیش از این فیفادی و در تاریخ ۲ سپتامبر با اعلام رسمی فدراسیون فوتبال غنا، کارلوس کی‌روش برای ادامه کار با تیم ملی این کشور ابقا شد، اما فیفادی به اتمام نرسیده حکم اخراج او به امضا رسید. سرمربی پرتغالی که برای فوتبال ایران چهره‌ای شناخته‌شده است، مسیری را رفت که در کلمبیا، مصر، قطر و عمان تجربه کرده بود و به یک قطع همکاری دیگر رسید. در بیانیه رسمی، دو طرف اعلام کردند که ادامه همکاری در شرایط موجود مناسب نیست و منافع غنا و فوتبال این کشور را در اولویت قرار داده‌اند.
ورود فوتبال ملی به دوره‌ای تازه به مربیان جدید
فیفادی سپتامبر و اکتبر با تغییراتی روی نیمکت‌های تیم‌های بزرگ نیز همراه بود. در اروپا، موجی از تغییرات پس از جام جهانی ۲۰۲۶ به وجود آمد. یورگن کلوپ هدایت آلمان را بر عهده گرفت، ژاوی به تیم ملی هلند رسید، روبرتو مانچینی به نیمکت ایتالیا برگشت و زیدان پس از سال‌ها انتظار سرانجام سرمربی فرانسه شد. در کنار این نام‌ها، چند تیم دیگر نیز با مربیان جدید وارد چرخه فوتبال ملی شدند. پاتریک ویرا، ستاره سابق تیم ملی فرانسه و از هم‌نسلان زیدان هم وارد داستان تازه‌ای شده وبه عنوان سرمربی سنگال کارش را آغاز کرد. او در نخستین بازی مقابل موزامبیک با نتیجه یک - یک متوقف شد. این مسابقه آغاز دوره ویرا در سنگال بود و او حالا باید خودش را برای جام ملت‌های آفریقا آماده کند.
اگر بخواهیم تمام اتفاقات این فیفادی را در یک تصویر خلاصه کنیم، شاید بهتر باشد به جای جدول نتایج، به چهره‌هایی نگاه کنیم که در حال ورود یا خروج از فوتبال ملی هستند.
رونالدو؛ یک خداحافظی در راه است؟
شاید مهم‌ترین داستان فوتبال ملی در این فیفادی، ماجرای کریستیانو رونالدو باشد. رونالدو، در ۴۱ سالگی، اردوی تیم ملی پرتغال را در شرایطی ترک کرد که چند روز قبل از آن، اختلاف نظر او با سرمربی جدید پرتغال، ژرژ ژسوس، علنی شده بود. ژسوس تأیید کرده بود که رونالدو از نیمکت‌نشینی خود ناراضی است؛ رونالدو نیز پس از کنفرانس خبری سرمربی و گفت‌وگو با رئیس فدراسیون فوتبال پرتغال تصمیم گرفت اردوی تیم ملی را ترک کند که فدراسیون پرتغال نیز خروج او از اردو را تأیید کرد.
نکته مهم اینجاست که هنوز نمی‌توان از «بازنشستگی رسمی رونالدو از تیم ملی» صحبت کرد. آنچه قطعی است، خروج او از اردوی پرتغال و ایجاد تردید جدی درباره ادامه حضورش در تیم ملی است. رونالدو پیش از این، پس از حذف پرتغال از جام جهانی ۲۰۲۶، اعلام کرده بود که جام جهانی آمریکا، کانادا و مکزیک آخرین جام جهانی او بوده است؛ اما درباره ادامه حضور در تیم ملی تا پیش از این اتفاق، تصمیم قطعی برای خداحافظی اعلام نکرده بود.
موضوع ترک اردوی تیم ملی پرتغال توسط رونالدو آنقدر واکنش برانگیز بود که حتی زلاتان ابراهیموویچ هم درباره آن اظهار نظر کرد و خطاب به بهترین گلزن جهان گفت: «به تو احترام می‌گذارم، اما نباید میراثی را که ساخته‌ای با غرورت خراب کنی. اینکه بدون صحبت با هم‌تیمی‌هایت اردوی پرتغال را ترک کنی، بی‌احترامی است.» زلاتان سپس ادامه داد: «او باید بپذیرد که دیگر جوان نیست. به من نگاه کنید. من هم زمانی جوان بودم، در بالاترین سطح رقابت کردم و بعد بازنشسته شدم. حتی شیرها هم می‌دانند چه زمانی شکار تمام شده است.»
اهمیت ماجرا فقط به سن ۴۱ سالگی رونالدو برنمی‌گردد. او رکورددار بازی ملی و گل ملی در تاریخ فوتبال است و پایان دورانش در پرتغال، حتی اگر هنوز رسمی نشده باشد، می‌تواند یکی از بزرگترین خداحافظی‌های تاریخ فوتبال ملی باشد.
زیدان، ایتالیا و زخمی که ۲۰ سال بعد دوباره باز شد
اگر یک بازی بتواند مفهوم «فوتبال فراتر از نتیجه» را به تصویر بکشد، بدون تردید فرانسه و ایتالیا یکی از بهترین نمونه‌هاست. زین‌الدین زیدان، ۲۰ سال پس از آخرین بازی ملی خود، این بار به عنوان سرمربی فرانسه مقابل ایتالیا قرار گرفت؛ همان تیمی که آخرین خاطره او از آن در فوتبال ملی به فینال جام جهانی ۲۰۰۶ برمی‌گردد.
۲۰ سال پیش، زیدان در فینال جام جهانی آلمان ابتدا با یک ضربه پنالتی چیپ دروازه ایتالیا را باز کرد، اما در وقت‌های اضافه پس از کوبیدن ضربه سر به سینه مارکو ماتراتزی از زمین اخراج شد. فرانسه در نهایت در ضربات پنالتی شکست خورد و جام جهانی را از دست داد که قاب خداحافظی تلخی برای زیدان رقم خورد.
دو دهه بعد، زیدان در تقابل تاریخی فرانسه و ایتالیا قرار گرفت، اما این بار با کت‌وشلوار و از کنار زمین؛ پیش از مسابقه خبرنگاران ایتالیایی دوباره سراغ همان اتفاق رفتند. زیدان درباره آن صحنه گفت که از آن اتفاق افتخار نمی‌کند، اما آن را تمام‌کننده میراث فوتبالی خود نمی‌داند و تأکید کرد که آن صحنه نباید تمام دوران حرفه‌ای او را تعریف کند.
مسابقه نیز برخلاف سناریوی رؤیایی فرانسوی‌ها پیش رفت. فرانسه با گل مایکل اولیسه پیش افتاد، اما الساندرو باستونی بازی را به تساوی کشاند و مسابقه در نهایت یک - یک به اتمام رسید. این نخستین فیفادی زین‌الدین زیدان به عنوان سرمربی تیم ملی فرانسه بود که پس از دو پیروزی برابر ترکیه و بلژیک به یک تساوی هم رسید.
پایان یک نسل؛ ژکو خداحافظی کرد و مسی می‌رود
رونالدو تنها ستاره بزرگی نبود که این روزها موضوع خداحافظی‌اش از فوتبال ملی مطرح شد. ادین ژکو، مهاجم و کاپیتان باسابقه بوسنی و هرزگوین، نیز آخرین بازی ملی خود را در برابر سوئد انجام داد. ژکو از سال ۲۰۰۷ و نزدیک به ۲۰ سال برای تیم ملی بوسنی بازی کرد و پیش از آخرین مسابقه، با ۱۵۱ بازی ملی و ۷۳ گل، رکورددار هر دو شاخص در تاریخ تیم ملی کشورش بود.
در سوی دیگر، آرژانتین برای پایان دوران ملی لیونل مسی مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. مسی پس از بازنشستگی از فوتبال ملی، برای یک بازی خداحافظی رسمی در اکتبر به اردوی آرژانتین دعوت شد. قرار است آرژانتین در ورزشگاه مونومنتال بوئنوس‌آیرس مقابل بنین به میدان برود؛ دیداری که برای خداحافظی رسمی از یکی از مهم‌ترین بازیکنان تاریخ فوتبال آرژانتین طراحی شده است.
بر اساس برنامه تعیین‌شده از سوی فدراسیون فوتبال آرژانتین، اسطوره ۳۹ ساله در تاریخ ۶ اکتبر ساعت ۲۰ در بوئنوس آیرس (۲.۶۰ بامداد ۱۵ مهر به وقت تهران) در دیدار دوستانه مقابل بنین در ورزشگاه مونومنتال، آخرین دقایق حضورش با پیراهن تیم ملی را تجربه خواهد کرد. تفاوت داستان مسی با رونالدو در همین‌جاست؛ یکی در مسیر خداحافظی برنامه‌ریزی‌شده و تشریفاتی قرار گرفته و دیگری در شرایطی مبهم و پرحاشیه درباره آینده‌اش در تیم ملی تصمیم خواهد گرفت.
ژاپن و استرالیا؛ رفتن به سراغ نسل تازه
در آسیا هم، تیم‌های ملی خود را برای جام ملت‌های ۲۰۲۷ عربستان آماده می‌کنند. اگرچه انتقاد زیادی به عملکرد تیم ملی ایران در دو بازی دوستانه مقابل ازبکستان و روسیه همراه بود و بخشی از انتقاد هم توجه نکردن امیر قلعه‌نویی به موضوع تغییر نسل و جوانگرایی بود، اما رقبا به بهترین شکل در حال انجام این کار هستند. حتی ازبکستانی که با نتیجه ۳ بر یک ایران را شکست داد، از بازیکنان ۱۸-۱۹ ساله در ترکیب خود استفاده می‌کرد، اما قلعه‌نویی هیچ تغییری نسبت به جام جهانی نداشت و صرفاً چند بازیکن را به اجبار مصدومیت یا بی انضباطی به این اردو دعوت نکرد و چند بازیکن جدید جایگزین شدند که احتمالاً اگر مصدومیت‌ها یا بی انضباطی‌ها نبود، این تغییر کوچک هم رقم نمی‌خورد.
استرالیا دو بازی دوستانه با برزیل انجام داد که در یکی از آنها به تساوی یک - یک دست یافت و بازی دوم را با نتیجه ۴ بر ۲ واگذار کرد. استرالیایی‌ها برای این فیفادی از ۶ بازیکنی دعوت کردند که حتی یک بازی ملی هم نداشتند و تعدادی بازیکن جوان درگیر هم در ترکیب این تیم به میدان رفتند که کمتر از ۱۰ بازی ملی در کارنامه دارند. یعنی یک تغییر نسل گسترده در تیمی که همیشه از مدعیان قهرمانی در آسیا به شمار می‌رود. ژاپن در نخستین بازی پس از جام جهانی، اروگوئه را ۳ بر یک شکست داد و چند بازیکن جدیدش، از جمله کوریو ماتسوکی و کنتو شیگای، درخشیدند. فدراسیون فوتبال ژاپن این مسابقه را شروع آماده‌سازی برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ دانسته است و همانند دو جام ملت‌های قبلی، نسلی جدید را قرار است پرورش دهد تا با این نسل‌سازی‌ها رویای خود را برای رسیدن به فینال جام جهانی بسازد.
