از بحران تا توسعه؛ روایت اراده و جهش در فولاد مبارکه و ایرانذوب
به گزارش تابناک: در روزگاری که صنعت ایران در معرض سنگینترین فشارهای بیرونی قرار گرفته، آنچه بیش از هر چیز خود را بهعنوان یک واقعیت انکارناپذیر به صحنه میکشاند، نه عمق آسیبها، که ژرفای اراده برای عبور از بحران است. آیین افتتاح کارخانه شماره ۲ شرکت ایرانذوب، در شرایطی برگزار شد که کمتر از یک سال پیش، بسیاری از ناظران و حتی مدیران ارشد گروه فولاد مبارکه تصور میکردند این مجموعه حداقل هشت تا نه ماه، شاید هم یک سال کامل، از مدار تولید خارج خواهد ماند. اما آنچه رخ داد، روایتی دیگر بود؛ روایتی از مدیری که توسعه را نه یک شعار مدیریتی که وظیفه تاریخی خود در قبال کشور و صنعت میداند.
سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در این مراسم با زبانی صریح، واقعبینانه و در عین حال راهبردی، از دشواریهای ماههای اخیر سخن گفت؛ از آسیبهایی که به بدنه صنعت کشور وارد شد و از آزمونهایی که برخی آن را پایان راه میپنداشتند؛ اما تأکید او بر این نکته حائز اهمیت بود که «مسیر توسعه، حتی در سختترین شرایط، متوقف نخواهد شد». این جمله، نه یک شعار مدیریتی، که خلاصهای از تجربه زیسته مجموعهای است که خود در خط مقدم مقاومت صنعتی کشور ایستاده و هزینه این ایستادگی را نیز پرداخته است.
آنچه سخنان زرندی را از بسیاری از اظهارنظرهای مشابه در فضای مدیریتی کشور متمایز میکرد، نگاه واقعبینانه و در عین حال امیدوارانه او بود. او با اشاره به آیه ۲۱۴ سوره مبارکه بقره، یادآور شد که آزمایشهای سخت، بخش جداییناپذیر مسیر حق است و هیچکس نباید تصور کند که ورود به مسیر موفقیت، بدون عبور از گردنههای دشوار امکانپذیر است. او از شرایطی گفت که سختیها چنان سنگین میشود که حتی پیامبر و مؤمنان همراه او میگویند «مَتَی نَصْرُ اللَّهِ» و بلافاصله پاسخ میآید که «نصرت الهی نزدیک است». این نگاه، که ریشه در باورهای عمیق دینی و تجربه عملی مدیریت در بحران دارد، به خوبی نشان میدهد که چگونه میتوان از دل بحران، فرصت ساخت و از دل آسیب، انگیزهای برای جهش؛ اما شاید مهمترین بخش سخنان زرندی، تأکید او بر مأموریت فراتر از تأمین نیازهای فولاد مبارکه برای ایرانذوب بود. او از این شرکت خواست تا نه فقط تأمینکننده نیازهای داخلی گروه، که بازیگری مؤثر در سطح ملی و حتی بینالمللی باشد. اشاره به بازار عراق و لزوم توسعه صادرات، نشان از نگاهی دارد که مرزهای جغرافیایی را محدودیت نمیبیند و افق فعالیت را فراتر از مرزهای ملی ترسیم میکند. این رویکرد، بهویژه در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیتهای ارزی و تحریمی مواجه است، از اهمیت مضاعفی برخوردار میشود. توسعه بازارهای صادراتی، نه فقط به معنای افزایش درآمد، که به معنای ایجاد تابآوری در برابر فشارهای بیرونی و تنوعبخشی به سبد مشتریان است. در کنار این، تأکید بر دانشمحوری و تحقیق و توسعه، وجه دیگری از این رویکرد راهبردی را آشکار میساخت. زمانی که مدیرعامل بزرگترین گروه صنعتی کشور از مدیرعامل ایرانذوب میخواهد که روی افزایش مقاومت قطعات، توسعه آلیاژها و سایر حوزههای تحقیقاتی کار کند، در واقع دارد اولویتهای کلان صنعت کشور را ترسیم میکند؛ اولویتهایی که در آن، تولید صرف جای خود را به تولید دانشبنیان میدهد و رقابتپذیری، نه از طریق قیمت پایین، که از طریق کیفیت و فناوری برتر به دست میآید. این نگاه، دقیقاً همان چیزی است که میتواند صنعت ایران را از وضعیت مصرفکننده فناوری به تولیدکننده فناوری تبدیل کند.
بازسازی فولاد مبارکه نیز که زرندی از آن بهعنوان «نماد مقاومت و اراده ملی» یاد کرد، نشان میدهد که این گروه نه فقط در گفتار، که در عمل نیز مسیر توسعه را دنبال کرده است. بازسازی در پنج ماه، آن هم پس از آنچه او «سنگینترین حمله به یک مجموعه صنعتی در کشور» توصیف کرد، مسئلهای است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. او با اشاره به واکنش اولیه خود در ساعات پس از حمله گفت که اولین جملهای که در جلسه با تیم بازسازی مطرح کرد، این بود که «باید کاری کنیم که پاسخ ما در شأن همان حرفی باشد که آنها زدهاند». این نگاه، که تهدید را به فرصتی برای نمایش توانمندی ملی تبدیل میکند، جوهره اصلی تفکر مدیریتی است که امروز در رأس گروه فولاد مبارکه قرار دارد.
در کنار همه اینها، تأکید زرندی بر دو اصل «حفظ سلامت کار» و «نگاه توسعهای» بهعنوان معیارهای اصلی ارزیابی مدیران، نشاندهنده رویکردی متوازن و هوشمندانه است. او به صراحت گفت که مدیرانی را که به دنبال توسعه هستند دوست دارد، اما در کنار آن، بر اهمیت سلامت اداری و مالی تأکید کرد. این پیام، بهویژه در فضای مدیریتی کشور که گاه توسعه به هر قیمتی جایگزین توسعه پایدار و سالم میشود، بسیار حائز اهمیت است.
نکته قابل تأمل دیگر در سخنان زرندی، نگاه او به بومیسازی و تمرکز ظرفیتهای گروه در این حوزه بود. او از مأموریت جدید گروه توکا در حوزه بومیسازی و سرمایهگذاری در طرحهای جدید سخن گفت و بر لزوم ایجاد یک طرح لجستیکی در کلاس جهانی برای فولاد مبارکه تأکید کرد. این نشان میدهد که توسعه در گروه فولاد مبارکه، یک توسعه تکبعدی و صرفاً کمی نیست، بلکه توسعهای همهجانبه و کیفی است که زنجیره تأمین، لجستیک و فناوری را نیز در بر میگیرد.
در نهایت، آنچه از این مراسم و سخنان سعید زرندی در ذهن نقش میبندد، تصویری است از صنعتی که با وجود همه دشواریها، نه تنها از پا ننشسته، که با برنامهای منسجم و نگاهی بلندمدت، به دنبال توسعه و نقشآفرینی فراتر از مرزهای کنونی است. ایرانذوب، از آزمون سخت سربلند بیرون آمده و حالا، پاسخ توسعهای خود را آغاز کرده است. این، همان روایتی است که باید بارها و بارها تکرار شود؛ روایت مقاومت، اراده و توسعه. روایتی که سعید زرندی و همکارانش در گروه فولاد مبارکه و ایرانذوب، آن را نه در شعار، که در عمل ثابت کردهاند.
