ورود قضایی به صف‌ طولانی پمپ بنزینهای بوشهر

به گزارش تابناک، ساعت از ۱۲ ظهر گذشته و صف خودروها جلوی جایگاه گاهی تا انتهای خیابان کش آمده است. گرمای بوشهر راننده‌ها را کلافه کرده و هر خودرو که جلو می‌رود، چند دقیقه مجبور است دوباره همان صحنه را تکرار کند،انتظار برای سوختگیری مجدد و کلافگی از این شرایط .

کسی که کارت شخصی دارد می‌تواند تا ۴۵ لیتر بنزین بزند. کارت جایگاه اما بیشتر از ۱۵ لیتر راه نمی‌دهد. برای راننده‌ای که باک خودرویش خالی است، ۱۵ لیتر اما فقط بخشی از مسیر را پوشش می‌دهد. باید دوباره برگردد و این بار، علاوه بر بنزین، نوبتش را هم از اول بخرد.

در بوشهر، این اتفاق حالا به یکی از موضوعات مورد اعتراض مردم تبدیل شده است. رئیس کل دادگستری استان روز ۱۹ مرداد گفت: مراجعات مردم درباره کمبود کارت سوخت آزاد در جایگاه‌ها افزایش یافته و در پی این شکایت‌ها، مقرر شده حدود ۲۰۰ کارت اضطراری بنزین در جایگاه‌های استان توزیع شود.

مهدی مهرانگیز همچنین گفته است پیشنهاد افزایش سقف سوخت‌گیری با کارت اضطراری از ۱۵ به ۲۰ لیتر را به تهران منتقل خواهد کرد.

این خبر، شکل تازه‌ای به ماجرای صف‌های بنزین در بوشهر داده است. پیش از این بحث بیشتر بر سر سهمیه و محدودیت کارت جایگاه بود، حالا کمبود خود کارت‌های اضطراری هم به موضوعی تبدیل شده که دستگاه قضایی استان درباره‌ آن مسئله ورود کرده است.

مهرانگیز گفته است گزارش‌هایی درباره استفاده نادرست از کارت‌های اضطراری نیز دریافت شده و تأکید کرده این کارت‌ها باید در اختیار خودروهای مراجعه‌کننده قرار بگیرند.

او همچنین با اشاره به گرمای استان گفته است نمی‌توان مردم را در چنین شرایطی بدون امکانات کافی در صف سوخت معطل گذاشت.

در تهران اما، تصمیم درباره کارت جایگاه با منطق دیگری دنبال می‌شود.

نعمت‌الله نجفی، مدیر عملیات شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، اوایل مرداد اعلام کرد حدود ۹۸ درصد مردم کارت سوخت شخصی دارند و سقف سوخت‌گیری با این کارت همچنان ۴۵ لیتر در هر نوبت است.

به گفته او، کارت آزاد جایگاه بیشتر برای شرایط اضطراری و رفاه مسافران در نظر گرفته شده است. در همان روزها، سقف سوخت‌گیری با کارت آزاد در سه استان کردستان، کرمانشاه و خوزستان، به دلیل سفرهای اربعین، از ۱۵ به ۳۰ لیتر افزایش یافت.

بوشهر اما در این فهرست قرار ندارد. همین تفاوت، حالا برای مردم استان محل سئوال شده است. در خوزستان، که آن هم از استان‌های گرم جنوب است، سقف کارت جایگاه برای شرایط اربعین افزایش پیدا کرده و در بوشهر مسئولان استانی تازه پیشنهاد کرده‌اند سقف ۱۵ لیتر به ۲۰ لیتر برسد.

در خوزستان، مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه اهواز پیش‌تر گفته بود افزایش دمای هوا مصرف سوخت را بالا برده و کارت‌های اضطراری پاسخگوی میزان مصرف نبوده‌اند، به همین دلیل ظرفیت سوخت‌گیری با کارت جایگاه در استان افزایش یافته است.

در بوشهر هم مسئله به شرایط تابستانی شهر برمی‌گردد. راننده‌ای که در گرمای مرداد، رفت‌وآمد درون شهری دارد،ناچار است ساعت‌های بیشتری کولر روشن کند، توقف‌های بیشتری در ترافیک تجربه می‌کند و مصرف سوخت خودرویش هم با روزهای خنک سال یکی نیست.

حالا همان راننده اگر کارت شخصی همراهش نباشد، برای گرفتن بنزین آزاد با سقف ۱۵ لیتر روبه‌روست.از اول مرداد، ۶۰ لیتر سهمیه ماهانه خودروهای شخصی در کارت‌های هوشمند سوخت شارژ شده و سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی همچنان برقرار است. همزمان اما در کرمان، طرح تازه‌ای برای انتقال سهمیه ۵۰۰۰ تومانی از کارت‌های اضطراری جایگاه به کارت سوخت شخصی آغاز شده است.

کرمان از این جهت برای بوشهر مهم است که نشان می‌دهد سیاست‌گذار در حال کم‌کردن نقش کارت جایگاه و بردن سهمیه سوخت به سمت کارت شخصی است. در طرح کرمان، مسئولان گفته‌اند انتقال سهمیه ۵۰۰۰ تومانی به کارت شخصی با هدف کاهش صف، امکان ردیابی مصرف و کاهش زمینه‌های قاچاق انجام می‌شود.

اما همزمان با این سیاست، خبرهای دیگری از صف‌های طولانی در استان‌های مختلف منتشر شده است.در ۸ مرداد، سید اسماعیل حسینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، در گفت‌وگویی گفت: افزایش نرخ بنزین با کارت اضطراری که از سال گذشته اجرا شده، به دو هدف اعلام‌شده یعنی کاهش مصرف و حذف کارت اضطراری نرسیده است.

او گفت: مصرف بنزین به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز رسیده و همچنان حدود یک‌سوم فروش بنزین از طریق کارت اضطراری جایگاه انجام می‌شود.

این عدد، بخش دیگری از ماجرا را نشان می‌دهد. کارت جایگاه قرار بود نقش کوچک‌تری پیدا کند، اما هنوز بخش قابل توجهی از بنزین از همین مسیر عرضه می‌شود.

همزمان، شرکت ملی پخش در حال گسترش زیرساخت کارت شخصی است. مدیر سامانه هوشمند سوخت این شرکت در سوم مرداد از تجهیز حدود ۱۳۰ ناحیه شرکت ملی پخش به دستگاه‌های صدور آنی کارت سوخت خبر داد.

در کرمان نیز زمان صدور کارت سوخت، طبق اعلام مسئولان منطقه، از حدود ۴۵ روز به ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش یافته است. دو دستگاه صدور آنی کارت در شهر کرمان نیز شبانه‌روزی فعالیت می‌کنند و ظرفیت صدور حدود ۴۰۰ کارت در روز دارند.

همه این تصمیم‌ها یک مسیر مشترک را دنبال می‌کنند، اینکه کارت شخصی باید بیشتر استفاده شود و کارت جایگاه کمتر.اما در جایگاه‌های بوشهر، هنوز تعداد قابل توجهی از راننده‌ها به کارت اضطراری نیاز دارند. بعضی کارت شخصی ندارند، بعضی کارتشان مشکل دارد و بعضی دیگر سهمیه یا امکان استفاده از کارت شخصی‌شان در آن لحظه پاسخگوی نیازشان نیست.

برای همین است که خبر توزیع ۲۰۰ کارت اضطراری در استان، چند روز بعد از محدودیت ۱۵ لیتری، اهمیت پیدا می‌کند. اگر کارت جایگاه کم باشد، همان ۱۵ لیتر هم برای همه کسانی که به آن نیاز دارند در دسترس نیست. اگر کارت باشد، سقف ۱۵ لیتر دوباره راننده را به صف برمی‌گرداند.

حساب و کتاب ساده ای است. راننده‌ای که برای پر کردن باک به ۳۰ لیتر بنزین نیاز دارد و کارت شخصی ندارد، با سقف ۱۵ لیتری باید دو بار سوخت‌گیری کند. البته اگر جایگاه اجازه سوخت‌گیری مجدد با همان کارت را بدهد و خودروهای منتظر پشت سر او هم باشند.

اینجاست که زمان انتظار وارد حساب و کتاب مسئله بنزین می‌شود.در هرمزگان، یکی دیگر از استان‌های گرم جنوبی، استاندار در ۱۹ مرداد اعلام کرد برای کاهش صف‌های بنزین تا پایان مرداد برنامه‌هایی از جمله تعمیر نازل‌های معیوب، افزایش ظرفیت عرضه و صدور مجوز برای جایگاه‌های جدید در دستور کار قرار گرفته است. در این استان هم مسئولان برای توضیح صف‌ها به سراغ ظرفیت جایگاه، تعداد نازل‌ها و نحوه توزیع سوخت رفته‌اند.

بوشهر حالا درگیر ترکیبی مشابه است. با این تفاوت که پیشنهاد افزایش سقف کارت اضطراری از داخل استان مطرح شده و همزمان قرار است ۲۰۰ کارت تازه در جایگاه‌ها توزیع شود.

در چنین شرایطی این سئوال مطرح می شود که اگر هدف کم‌کردن مصرف است، نتیجه محدودیت ۱۵ لیتری در بوشهر با چه معیاری سنجیده می‌شود؟ تعداد لیتر بنزین فروخته‌شده در روز یک معیار است. تعداد خودروهایی که برای همان میزان بنزین به جایگاه مراجعه می‌کنند، زمان ماندن خودروها در صف و میزان سوختی که در همین توقف‌ها مصرف می‌شود هم معیارهای دیگری هستند.

درباره اثر دقیق این محدودیت بر مصرف بنزین در بوشهر، آمار رسمی و تفکیک‌شده‌ای منتشر نشده است. بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت محدودیت ۱۵ لیتری در استان، مصرف را افزایش داده یا کاهش داده است.

چیزی که فعلاً می‌شود دید، صف است، کمبود کارت اضطراری است، مراجعه دوباره راننده‌هاست و تصمیم تازه برای توزیع ۲۰۰ کارت دیگر.

مرداد بوشهر همچنان رکورددار گرما است. خودروها همچنان در جایگاه‌ها ساعت‌ها منتظرند و کارت‌ها یکی‌یکی وارد دستگاه می‌شوند. حالا قرار است بخشی از مشکل با کارت‌های اضطراری بیشتر حل شود و پیشنهاد افزایش سقف سوخت‌گیری هم راهش را به تهران باز کند.

اینکه ۱۵ لیتر برای مدیریت مصرف عدد مناسبی هست یا نه، تصمیمی است که در تهران و با شرایط آب و هوایی پایتخت گرفته شده است، اما نتیجه‌اش هر روز در جایگاه‌های بوشهر دیده می‌شود.