پدیده ای به نام «فقیران جنگی» در جنگ اخیر با ایران

تجاوز اسرائیل به همراه آمریکا به کشورمان، علاوه بر همه ابعاد آن، در سرزمین های اشغالی نیز منجر به تحولات خاص به ویژه در حوزه اقتصادی شده است.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک،  جنگ با ایران، تبعات زیادی برای هر سه طرف درگیر داشته است. البته برای خیلی از کشورهای دیگر نیز دارای پیامدهایی بوده است. ایران هم به لحاظ اقتصادی متحمل هزینه هایی شده است. اما مساله این است که پیامدهای این جنگ و جنگ های قبلی صهیونیست ها با حماس و حزب الله و ... در رسانه های دنیا چندان مورد تحلیل و پردازش قرار نمی گیرد. این در حالی است که جنگ افروزیهای صهیونیسم به ویژه در سالهای اخیر،  پدیده نسبتا نوظهوری به نام «فقیران جنگی» را در اسرائیل رقم زده است: خانواده‌هایی که شغل دارند اما به دلیل تورم جنگی و هزینه‌های سرسام آور زندگی، دیگر به راحتی قادر به تأمین غذا و درمان خود نیستند.

طبق گزارش «سازمان لاتت» (Latet) که در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شد بر اثر هزینه های جنگ با حماس، اسرائیل با وضعیت نامناسبی در حوزه های اقتصادی مواچه شد و حالا با شکافی عمیق‌تر از همیشه میان فقرا و ثروتمندان مواجه است.

گزارش‌های همین سازمان نشان می‌دهد در حالی که دهک دهم درآمدی ماهانه بیش از ۹۴ هزار شکل (حدود ۲۹ هزار دلار) کسب می‌کند، بیش از یک‌چهارم خانواده‌های اسرائیلی با ناامنی غذایی دست و پنجه نرم می‌کنند. هسته این بحران، گروه جدیدی به نام «فقیران جنگی» است؛ قشری از کارگرانی که پیش از جنگ طبقه متوسط رو به پایین محسوب می‌شدند، اما اکنون درست بالای خط فقر معلق مانده‌اند و با معضلاتی چون گرسنگی، چشم‌پوشی از درمان، و ورشکستگی تدریجی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

افزایش فقر و ناامنی غذایی: ظهور پدیده «فقیران جنگی»
اطلاعات منتشره از  «سازمان لاتت» (Latet) روایت می کند که: 

· آمار ناامنی غذایی: بر اساس داده‌های جمع‌آوری‌شده بین جولای تا آگوست ۲۰۲۵، حدود ۸۶۷,۲۵۶ خانوار (شامل ۱.۲ میلیون کودک) با ناامنی غذایی مواجه هستند که نسبت به سال قبل بیش از ۲۵ درصد افزایش یافته است .
· گرسنگی و چشم‌پوشی از درمان: در میان خانواده‌های نیازمند، ۴۱ درصد گزارش داده‌اند که گرسنگی را تجربه کرده‌اند و ۶۷.۶ درصد به دلیل کمبود منابع مالی مجبور به چشم‌پوشی از دارو یا درمان شده‌اند .
· افزایش هزینه زندگی: هزینه پایه زندگی برای یک خانواده در یک سال ۵.۶ درصد افزایش یافته و به ۱۴,۱۳۹ شکل جدید (حدود ۴,۲۴۰ دلار) رسیده است .

خط فقر رسمی: ۲ میلیون نفر زیر خط فقر
گزارش سالانه «موسسه ملی بیمه» (National Insurance Institute) که در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، تصویری تیره از وضعیت فقر در اسرائیل ارائه می‌دهد .

· جمعیت فقرا: حدود ۲ میلیون نفر (بیش از یک‌چهارم جمعیت) زیر خط فقر زندگی می‌کنند که شامل ۸۸۰,۰۰۰ کودک (بیش از یک‌چهارم کل کودکان اسرائیل) و بیش از ۱۵۰,۰۰۰ سالمند است .
· خط فقر: برای یک فرد مجرد ماهانه ۳,۵۴۷ شکل، برای یک زوج بدون فرزند ۷,۰۹۵ شکل، و برای یک زوج با سه فرزند ۱۳,۳۰۳ شکل تعریف شده است .
· رتبه در OECD: اسرائیل از نظر نرخ فقر کودکان پس از کاستاریکا در رتبه دوم کشورهای عضو OECD قرار دارد (۲۸ درصد از کودکان زیر خط فقر هستند) .
· جامعه فلسطینی و حریدی: این دو گروه بیشترین آسیب را دیده‌اند. طبق گزارش موسسه ملی بیمه، ۳۷.۶ درصد از خانواده‌های عرب و ۳۲.۸ درصد از خانواده‌های حریدی (یهودیان فوق‌ارتدوکس) زیر خط فقر زندگی می‌کنند و ۶۵.۱ درصد از کل جمعیت فقیر را تشکیل می‌دهند .

 شکاف درآمدی بین فقرا و  ۱۰ درصد ثروتمند
در سوی دیگر طیف، داده‌های پژوهشی جدید «سازمان مالیات اسرائیل» (Israel Tax Authority) نشان می‌دهد که ثروت در دستان درصد بسیار کمی از جامعه متمرکز شده است .

· درآمد ۱۰ درصد بالای جامعه: میانگین درآمد ماهانه خانوارهای دهک دهم حدود ۹۴,۰۰۰ شکل جدید (حدود ۲۹,۰۰۰ دلار) است. این رقم ۴۲ درصد بیشتر از برآورد قبلی اداره مرکزی آمار است .
· شفاف‌سازی منبع اختلاف: طبق گزارش، دلیل اصلی این اختلاف، پنهان ماندن درآمد سرمایه (مانند سود سهام و بهره بانکی) در آمارهای قبلی است. بر اساس داده‌های سازمان مالیات، درآمد سرمایه بیش از ۳۰ درصد از درآمد دهک دهم را تشکیل می‌دهد، در حالی که آمارهای قبلی این رقم را کمتر از ۱۰ درصد تخمین می‌زدند .
· تمرکز ثروت: در بین «یک درصد» فوق ثروتمند (بالاترین دهک)، ۶۳ درصد از درآمد از محل سرمایه و تنها ۳۶ درصد از محل کار تامین می‌شود .

تداوم آسیب‌پذیری در جنگ
تحقیقات «موسسه دموکراسی اسرائیل» (IDI) که در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان می‌دهد که حتی پس از بیش از دو سال از جنگ، بهبود اقتصادی برای اقشار ضعیف رخ نداده است .

· درآمد پایین‌تر از قبل از جنگ: ۲۷ درصد از کارمندان و ۵۳ درصد از خوداشتغال‌ها (که نیمی از آن‌ها عرب هستند) گزارش داده‌اند که درآمدشان همچنان پایین‌تر از دوران قبل از جنگ اکتبر ۲۰۲۳ است .
· جامعه عرب: ۵۴ درصد از پاسخ‌دهندگان عرب گفتند بدون درآمد هستند یا درآمدشان کمتر از قبل از جنگ است؛ در حالی که این رقم برای یهودیان غیرحریدی ۲۳ درصد بود .
· کارگران کم‌درآمد: ۴۱ درصد از افرادی که قبل از جنگ حقوقشان زیر حداقل بود، گزارش دادند که درآمدشان کاهش یافته یا به صفر رسیده است.

ظهور و بروز تبعات جنگ با ایران 
در ظاهرا عنوان می شود که اقتصاد اسرائیل بر اثر جنگ نسبتاً مقاوم مانده است. دلیل آن هم حمایت بخش خصوصی، فناوری، صادرات دفاعی و سرمایه‌گذاری‌ها عنوان شده است. اما اسرائیل مخصوصا بعد از جنگ با ایران،  با چالش‌هایی مانند کمبود نیروی کار (به دلیل احضار ذخیره‌ها)، کاهش گردشگری و مصرف ضعیف‌تر مواجه است.
 افزایش احتمالی هزینه‌های انرژی، تورم جهانی غذا و اختلال در زنجیره تأمین شرایط تنگه هرمز هم می‌تواند فشار بر خانوارهای کم‌درآمد اسرائیل را افزایش دهد، اما این اثرات هنوز به شکل آمار داخلی دقیق گزارش نشده‌اند. سازمان ملل هشدار داده که بر اثر جنگ با ایران و تبعات آن، تا ۴۵ میلیون نفر اضافی در جهان ممکن است با ناامنی غذایی حاد مواجه شوند. فقرای اسرائیل نیز در این بین فقیرتر از پیش خواهند شد.

جنگ با ایران فشارهای اقتصادی بیشتری (مانند هزینه‌های جنگ، احضارها و تورم احتمالی) ایجاد کرده، و مستقیماً «فقیران جنگی» را گسترش خواهد داد. اثرات قبلی جنگ غزه همچنان پایه اصلی مشکلات طبقاتی است و جنگ جدید، وضعیت را بدتر خواهد کرد.  شاید با در نظر گرفتن همین شرایط است که مقامات صهیونیستی، خیلی نرم تر و شکننده تر از قبل درباره جنگ و تبعات آن حرف می زنند و آرام آرام زبان به برخی اعترافات و بیان برخی از اشتباهات می گشایند.

روزنامه عبری یدیعوت آحارانوت در حدود ۶ ماه پیش، گزارش داد در سایه پیامد‌های جنگ غزه، اسرائیلی‌ها در سال ۲۰۲۶ با افزایش دردناک قیمت‌ها، از مواد غذایی گرفته تا بنزین و سایر سوخت‌ها، مواجه خواهند شد.
این رسانه صهیونیستی تاکید کرده بود: افزایش قیمت‌ها، توقف مالیات و کاهش مزایا که قرار است از اول ژانویه ۲۰۲۶ اعمال شود، می‌تواند برای خانواده‌های اسرائیلی بین ۲۵۰ تا ۳۷۵ دلار در ماه هزینه داشته باشد و به شدت بر خانواده‌های با درآمد متوسط ​​و کم تأثیر بگذارد.
حال باید به این شرایط تبعات جنگ با ایران را و هزینه‌های ناشی از آن را نیز اضافه کرد. موضوعی که احتمالا در آینده نزدیک و از سوی موسسات و نهاد‌های جهانی، رسما نیز اعلام خواهد شد.