الگوی «صلح سازی» ترامپی بر اساس «شورای صلح غزه»؛ آمریکا جایگزین سازمان ملل میشود!
اگرچه شورای صلح برای پایان دادن به جنگ غزه بوجود آمده، اما گزارشها حاکی از تلاش ترامپ برای گسترش آن به سایر منازعات است.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، روز پنجشنبه دوم بهمن ماه 1404 در حضور دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، ۱۸ کشور «میثاق شورای صلح» غزه را طی مراسمی در داووس سوئیس امضا کردند. این شورای صلح برای پایان دادن به جنگ غزه و تشکیل دولت جدیدی در این منطقه ایجاد شد.
اگرچه شورای صلح برای پایان دادن به جنگ غزه بوجود آمده، اما گزارشها حاکی از تلاش ترامپ برای گسترش آن به سایر منازعات است.
در این راستا، استیو ویتکاف نماینده ویژه آمریکا در امور غرب آسیا اعلام کرد «شورای صلح» تشکیل شده توسط واشنگتن تنها در غزه فعالیت نخواهد کرد.
مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا نیز گفت: شورای صلح غزه باید الگویی برای حل مناقشات پیچیده در دیگر مناطق جهان باشد.
امروز در حضور دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، ۱۸ کشور «میثاق شورای صلح» را امضا کردند.
در واقع شورای صلح غزه، مکانیسم مطلوب دولت ترامپ برای حل و فصل منازعات بین المللی خارج از فرایند سازمان ملل است.
این شورا که توسط ترامپ ایجاد شده و اعضای آن نیز توسط وی منصوب شدهاند نمونهای از دکترین ترامپ با عنوان «صلح از طریق قدرت» برای ایجاد صلح در جهان است. در واقع ایده «حق با قدرت» است، مبنای دکترین ترامپ است.
ترامپ این دکترین را در مناسبات بین المللی با محوریت آمریکا میخواهد دنبال کند. یعنی فرایندهای چندجانبه با انتخاب خود و اعمال قدرت بر کشورهای عضو مکانیسم حل و فصل منازعات و فشار بر طرفهای دعوا در نظام بین الملل.
حتی ترامپ در تلاش برای حل و فصل میان برخی طرفهای دعوا در نظام بین الملل مثل هند و پاکستان یا روسیه و اوکراین از مدل دوجانبه با فشار آمریکا استفاده کرده است.
در مورد غزه از آنجا که نیازمند کمک سایر کشورها بوده است مدلی چندجانبه را دنبال کرده است. اما هزینه اصلی آنرا متوجه متحدان خود کرده است. بر این اساس، طبق پیشنویس منشور شورای موسوم به صلح غزه، دولت ترامپ یک میلیارد دلار از کشورها برای کرسی دائمی در این شورا خواهد گرفت.
ترامپ چه در دوره اول ریاست جمهوری خود و چه در دوره دوم مخالفت خود را نهادها و رژیمهای نظامی و تجاری برآمده بعد از جنگ دوم جهانی دوم ابراز کرده و از برخی از این نهادها نیز خارج شده است.
او از منتقدان سازمان ملل است و وظایف این سازمان در برقراری صلح و امنیت بین المللی را زیر سوال برده و اساسا معتقد است این نهاد کارایی لازم در این زمینه را ندارد. برای نمونه او میگوید ۸ جنگ را در دوره دوم ریاست جمهوری خود متوقف کرده در حالی که این وظیفه سازمان ملل بوده که چنین کاری بکند.
در واقع ترامپ اعتقادی به صلح سازی از طریق نهادهای لیبرال، چون سازمان ملل ندارد. او از منتقدان و مخالفان جدی لیبرالیسم در عرصه سیاست خارجی است و «صلح از طریق قدرت» را بر نهادسازی نئولیبرال در نظم جهانی ترجیح میدهد.
حال با تشکیل شورای صلح غزه، این مدل از سوی دولت ترامپ به عنوان الگویی مطلوب برای حل و فصل منازعات بین المللی معرفی میشود. در این الگو هدایت و راهبری با آمریکاست تا منافع این کشور در زمینه مادی و معنوی تأمین شود و از طرف دیگر هزینه فرایندهای صلح ساز بر دوش متحدان خواهد بود.
یعنی مانند الگوی برآمده از نظریه «ثبات هژمونیک» که آمریکا هزینه های برقراری نظم و صلح را پرداخت می کرد، دیگر آمریکا نباید هزینه رژیمها و نهادها را بپردازند.
نظریهٔ ثبات هژمونیک معتقد است احتمال ثبات نظام بینالملل در صورت وجود یک دولت واحد به عنوان قدرت مسلطِ جهانی یا هژمون بیشتر خواهد شد؛ بنابراین پایان هژمونی، باعث نابودی ثبات نظام بینالملل میشود.
در این راستا، هژمون برای هزینههای ایجاد و تثبیت نظم بین المللی را تأمین میکند تا از رهگذر کارکرد رژیمها و نهادها، منافع خود را تأمین کند. مثلا با کارکرد رژیمهایی، چون ناتو، گات (بعدها سازمان تجارت جهانی)، بانک جهانی و صندوق بین المللی پول منافع آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم تأمین شده است.
شورای صلح غزه یک نهاد انتقالی بینالمللی است که در چارچوب طرح ۲۰ مادهای ترامپ برای پایان جنگ غزه و مدیریت این منطقه بعد از آتشبس ایجاد شده است.
این شورا در نوامبر ۲۰۲۵ با تصویب قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت رسمیت یافت و هدف از آن نظارت بر اجرای آتشبس، بازسازی نوار غزه، هماهنگی کمکهای بشردوستانه به غزه و نظارت بر یک کمیته تکنوکرات فلسطینی برای اداره موقت غزه اعلام شده است.
به گزارش تابناک، اگرچه ترامپ مشروعیت اولیه شورای صلح غزه را از سازمان ملل اخذ کرده است ولی بدون شک این مکانیسم که کاملا تحت کنترل آمریکا است، نفوذ واشنگتن در غزه را جایگزین نفوذ سازمان ملل خواهد کرد.
در واقع یکی از دلایل پیوستن اسرائیل به شورای صلح غزه نیز همین موضوع است. در واقع این شورا گامی استراتژیک با هدف جایگزین کردن نفوذ سازمان ملل با سیطره مستقیم آمریکا بر پرونده غزه است.
تامیر موراگ، خبرنگار سیاسی شبکه ۱۴ تلویزیون رژیم صهیونیستی تصریح کرد که «شورای صلح» به منزله بالای هرم پیچیدهای است که نیروی بین المللی در پایین قرار دارد و در رأس آن هرم، خود شورا قرار میگیرد.
وی تاکید کرد که رژیم صهیونیستی از این شورا به عنوان جایگزینی برای سازمان ملل و شورای امنیت –که اسرائیل آنها را طرفهایی متخاصم به حساب میآورد-، استقبال میکند و انتقال هرگونه اختیارات از سازمان ملل و شوری امنیت به شورای صلح آمریکایی را «دستاوردی بزرگ» تلقی میکند.
