در‌های بسته سازمان محیط زیست بر روی متخصصان محیط زیست!

یکی از موضوعات مهمی که در رابطه با آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی در سال جاری کمتر مورد توجه قرار گرفت، موضوع اعلام نیاز سازمان محیط زیست به بیش از ۱۵۰ نیروی متخصص در حوزه‌های تخصصی مختلف بود؛ نیرو‌هایی که بر اساس دفترچه راهنما در بخش و استان‌های مختلف جذب این سازمان خواهند شد و تقریباً تخصص همه آن‌ها با محیط زیست بیگانه است.

به گزارش «تابناک»، در پی انتشار دفترچه راهنمای آزمون استخدامی دستگاه‌های دولتی در سال جاری که بر اساس جمع قابل توجهی از فارغ التحصیلان را در دستگاه‌های مختلف جذب خواهد کرد، سازمان محیط زیست نیز در همین قالب اقدام به جذب دانش آموختگان فراوانی خواهد کرد؛ دانش آموختگانی که بررسی‌ها نشان می‌دهد اکثر آن‌ها تخصص قابل ذکری در حوزه محیط زیست ندارند و این مسئله به اعتراضات فراوانی دامن زده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد سازمان محیط زیست در آزمون استخدامی سال جاری متخصصان فراوانی را در رشته و شاخه‌های علمی مختلفی مثل حسابداری، مهندسی شیمی، مدیریت اجرایی، مهندسی عمران، آمار، مدیریت سیاستگذاری، مدیریت مالی، دامپزشکی، مهندسی کامپیوتر، حقوق جزا، حقوق کیفری، فقه و حقوق، حشره شناسی، برنامه ریزی امور فرهنگی و زمین شناسی جذب خواهد کرد.

هرچند ورود سازمان محیط زیست به آزمون‌های استخدامی متمرکز و علاقه این نهاد دولتی به تغییر و یا تقویت ساختار‌های اداری قابل تقدیر و ارزشمند است، اما مروری بر تخصص و گرایش‌هایی که در این سازمان مورد نیاز معرفی شده و در آزمون سال جاری بر اساس آن نیرو جذب خواهد شد به خوبی نشان می‌دهد که این سازمان بزرگ دولتی علاقه و یا نیاز چندانی به جذب نیرو‌های متخصص در حوزه محیط زیست ندارد.

مجموعه نیرو‌هایی که سازمان محیط زیست در دفترچه راهنما اعلام نیاز کرده است، اگرچه بیش از ۱۵۰ نفر در کل استان‌های کشور است، اما تقریباً جز چند گرایش و کد شغلی محدود مابقی کد‌های شغلی به رشته‌های غیر مرتبط با سازمان محیط زیست مربوط می‌شود.

این اتفاق در حالی است که مدتهاست در کشور و در دانشگاه‌های بزرگی، چون دانشگاه تهران دانشکده تخصصی در رابطه با محیط زیست تشکیل شده است و نیرو‌های فراوانی در این حوزه در سال‌های اخیر تربیت و فارغ التحصیل شده اند؛ فارغ التحصیلانی که گویا سازمان تخصصی مرتبط با تخصصشان نیز به آن‌ها نیازی ندارد!
این اتفاق در هفته‌های گذشته و پس از انتشار دفترچه راهنما آزمون استخدامی با اعتراضات فراوانی از سوی فارغ التحصیلان و دانش آموختگان این رشته دانشگاهی روبه رو شد و آن‌ها در نامه‌های متعددی که برای مقامات ارشد کشور ارسال شد، اعتراضات خود را به این موضوع اعلام کردند.

از جمله مسئولانی که مورد اعتراض فارغ التحصیلان رشته‌های محیط زیستی قرار گرفت، عیسی کلانتری رئیس سازمان محیط زیست محیط زیست بود. وی در پاسخ به اعتراضات گسترده‌ای که علیه او شکل گرفت، با اشاره به اینکه سازمان محیط زیست در شرایط کنونی به نیرو‌های متخصص انسانی نیاز داشت و این در حالی است که دانش آموختگان محیط زیستی دارای توان و تخصص طبیعی هستند، تلاش کرد تا از موج اعتراضات شکل گرفته رهایی یابد.

این گفته رئیس سازمان محیط زیست که در برابر معترضان گفته شد و در مکاتبات دیگر این دانش‌آموختگان مورد نقد قرار گرفت، درحالی است که می‌دانیم دانش‌آموختگان مقاطع تحصیلات تکمیلی در هر حوزه‌ای از جمله محیط زیست اطلاعات و تخصص کافی در حوزه‌های دیگر مثل آمار و کامپیوتر نیز دارند و حتی می‌توان با برگزاری دوره‌های کوتاه مدت توان انسانی و تخصص انسانی آن‌ها را در این حوزه‌ها افزایش و تقویت کرد؛ متخصصانی که به واسطه سال‌ها تحصیل و مطالعه در حوزه محیط زیست قطعاً می‌توانند تاثیر و نقش موثری در بهبود وضعیت نابسامان محیط زیست کشور داشته باشند.

اینکه سازمان محیط زیست برخلاف روال منطقی و شایسته سالاری اقدام به اعلام نیاز به نیرو در حوزه‌های خارج از تخصص محیط زیستی می‌کند و کم‌تر در حوزه‌های تخصصی احساس نیاز می‌کند، مشکل و دغدغه بزرگی است که به این سادگی‌ها نمی‌توان از آن گذشت و آن را فراموش کرد.

چرا که اکنون طبیعت و محیط زیست ایران به شدت و تحت تأثیر نگاه‌های غیر تخصصی و غیر محیط زیستی آسیب دیده است و شاید تنها دوستداران و متخصصان این حوزه باشند که بتوانند هر چند اندک مشکلات و آسیب‌های پیش آمده حوزه را بهبود دهند.

از این‌ها گذشته چندین سال است که در ایران و به صورت تخصصی در برخی دانشگاه‌ها رشته‌های محیط زیستی فعال شده و در سطح عالی تدریس آن‌ها انجام می‌شود؛ اتفاق قابل تاملی که این پرسش را به وجود می‌آورد که اگر سازمان محیط زیست به عنوان تخصصی‌ترین نهاد محیط زیستی کشور نیازی به توان و تخصص آن‌ها ندارد علت ایجاد چنین رشته‌هایی در دانشگاه‌های کشور، جذب دانشجو و فارغ التحصیلی آن‌ها چیست؟

موضوع مهمتر آن است که به راستی با تزریق جمع قابل توجهی از مهندسان و متخصصان علوم ریاضی و غیر مرتبط با سازمان محیط زیست به این نهاد حساس و مهم چه آینده‌ای را باید برای محیط زیست کشور متصور بود؟ آیا این متخصصان قادر خواهند بود با درک صحیح از طبیعت کشور و حساسیت‌هایی که دارد به حفظ و سلامت آن در کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت کمک کند؟

این البته همه انتقادی که به اقدام اخیر سازمان محیط زیست وارد می‌شود نیست و مسئولان ارشد این سازمان گویا تمام نیاز و علاقه خود را به جذب متخصصان رشته‌های مهندسی متمرکز کرده‌اند و از جذب نیرو‌های دانش آموخته در حوزه‌های دیگر معرفتی مثل علوم انسانی و به ویژه رشته‌هایی مثل علوم اجتماعی و جغرافیا نیز غافل هستند؛ رشته‌های مهم و اثرگذاری که نبود آن‌ها در این حوزه به خوبی خسارت‌های برآمده تاکنون را به تصویر می‌کشد.

از شرایطی که به آن اشاره شد به خوبی می‌توان نتیجه گرفت که سازمان محیط زیست کشور همچنان و بر اساس نگاه سنتی چشمان خود را بر روی متخصصان محیط زیستی کشور و سایر رشته‌های مهم مورد نیاز بسته است و با همان نگاه مهندسی و ریاضی وار به دنبال بستر سازی برای بهره‌کشی هر چه بیشتر از طبیعت مظلوم و محدود ایران است.