روسیه و آمریکا، اختلاف بر سر بازگشت تحریمهای ایران را حل کردهاند؟
در حالی که پیش از این، ویتالی چورکین، نماینده روسیه در سازمان ملل، بازگشت فوری و قطعی تحریمهای ایران در صورت نقض یک توافق احتمالی هستهای بین ایران و 1+5 را غیر قابل قبول خوانده بود، ظاهرا طرفین به راه حلی بر سر این مسأله بسیار نزدیک شدهاند.
به گزارش «تابناک»، بخشی از مذاکرات هستهای ایران و 1+5 که به تفاهم لوزان منجر شد، به این اختصاص دارد که در صورت رسیدن به یک توافق احتمالی با چه مکانیزمی طرفین به ایفای تعهدات خود در یک توافق احتمالی متعهد شوند و در صورتی که یکی از طرفین به تعهدات خود عمل نکرد، طرف مقابل با چه روشی و بر چه مبنایی دست به اقدام متقابل بزند.
مقامات آمریکایی به ویژه در پاسخ به منتقدان داخلی خود مدعی شدهاند که توافق با ایران به گونهای نوشته خواهد شد که در مقابل هر نقض قابل توجه تعهدات از سوی طرف ایرانی، امکان بازگرداندن فوری و قطعی تحریمها علیه ایران وجود خواهد داشت.
هرچند باور عمومی این است که پس از برداشته شدن تحریمهای علیه ایران ـ که بیشتر آنها به تدریج و طی فرایندی تقریبا ده ساله علیه ایران اجرایی شده ـ در صورت تمایل آمریکا به بازگرداندن این تحریمها آسان نخواهد بود و نیازمند زمان و تلاش زیادی خواهد بود، بازگرداندن بخشی از این تحریمها یعنی تحریمهای شورای امنیت که نیازمند اجماع قدرت های دارای حق وتو هستند، در کانون تلاشهای آمریکا بوده است.
به زبان سادهتر، ایالات متحده نگران است که در صورت توافق احتمالی با ایران و صدور قطعنامهای در شورای امنیت برای برداشته شدن تحریمها علیه ایران، بعد از این با توجه به مخالفتهای روسیه و چین شانس چندانی برای وضع تحریم علیه ایران در شورای امنیت نخواهد داشت و بنابراین به دنبال مکانیزمی است که در صورت نقض تعهدات ایران، تحریمهای شورای امنیت به صورت خودکار و با فوریت و قطعیت احیا شود.
چنین درخواستی از جانب ایالات متحده در موارد مشابه پیشین با مخالفت روسیه همراه بوده است و روسیه برای حفظ جایگاه خود در شورای امنیت لازم میداند که اعمال هر تحریم جدیدی با کسب رضایت این کشور و بعد از رایگیری در شورا اجرایی شود. به همین سبب چند هفته پیش از این ویتالی چورکین، سفیر روسیه در سازمان ملل مدعی شد که هیچ مکانیزم خودکاری برای بازگرداندن تحریمها علیه ایران وجود نخواهد داشت و روسیه زیر بار چنین وضعیتی نخواهد رفت.
در حالی که آسوشیتدپرس، از نزدیک شدن مواضع روسیه و آمریکا در این باره و قرار گرفتن دو طرف در آستانه یافتن راه حلی برای این اختلاف خبر داده، سخنان ژرارد آرود سفیر فرانسه در واشنگتن جنبههایی از توافق روسیه و آمریکا در این باره را علنی کرده است. وی مدعی شده است، هرچند هنوز مکانیزم برگشت فوری و قطعی تحریمهای ایران نهایی نشده است، احتمالا این مکانیزم بر پایه رأیگیری بین پنج عضو دایم شورای امنیت تعیین خواهد شد.
بر اساس چنین مکانیزمی، اگر دو کشور اروپایی دارای حق وتو یعنی بریتانیا و فرانسه در ضرورت بازگشت تحریمها علیه ایران با ایالات متحده همراه شوند، آنگاه این سه کشور در برابر روسیه و چین اکثریت خواهند داشت و امکان بازگرداندن فوری تحریمهای ایران وجود خواهد داشت.
