پاسخ به «در خانه ریاضیات چه خبر است؟»

سایت خبری تحلیلی محترم تابناک

باسلام، در ارتباط با مرقومه آقای اسلامی که در تاریخ ۱۶ تیر ۱۳۹۳ در سایت شما آمده است، لازم می‌دانم به عنوان یکی از مؤسسان وراه‌اندازان مسابقه تیمی خانه ریاضیات اصفهان (تورنمنت شهر‌ها)، موارد زیر را در پاسخگویی به اذهان مردم شریف و فرهنگ دوست اصفهان، به عرض برسانم:
 
۱. در خانه ریاضیات اصفهان بیشتر کار‌ها منجمله شرکت در این مسابقه، به صورت تیمی انجام می‌شود، پس نمی‌دانم چرا جناب آقای اسلامی بدون اشاره به تیمی که فرزند ایشان هم عضو آن بوده‌اند، همواره در مورد فرزند خود به عنوان یک دانش‌آموز شرکت‌کننده، نه یک عضو تیم سه نفره صحبت فرموده‌اند.

۲. خانه ریاضیات اصفهان یک نهاد علمی غیردولتی است که با حمایت شهرداری اصفهان در این شهر علم‌پرور شکل گرفته است و به صورت یک انجمن علمی مجوز تأسیس وادامه کار خودرا از شورای خانه‌های ریاضیات ایران، زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات وفناوری دریافت نموده است و هیچ وابستگی دولتی ندارد، اگرچه شهرداری اصفهان حامی اصلی این مرکز علمی می‌باشد و شهردار محترم اصفهان عضو ورئیس هیئت‌امناء خانه هستند، ولی تمام مسؤولیت‌ها با شورای علمی اجرایی خانه متشکل از اساتید دانشگاه‌ها و دبیران ریاضی استان است.

۳. هدف اصلی خانه ریاضیات اصفهان عمومی‌سازی ریاضی و حمایت از دانش‌آموزان، دانشجویان و معلمان (به صورت تیمی) برای یادگیری بهتر، به‌کارگیری صحیح و تدریس مناسب این علم پایه‌ای است و به هیچ وجه خانه با هدف اصلی نخبه‌پروری افراد خاص فعالیت نمی‌نماید و حتی اگر برنامه‌ای از خانه به این سمت کشیده شود، توسط شورای علمی، اجرایی حذف می‌گردد.

۴. ورود خانه ریاضیات به مقوله مسابقات، در راستای ترویج و الگوسازی مسابقات تیمی در سطح بین‌المللی، ترویج حل مسأله در آموزش مدرسه‌ای، ورود معلمان در چالش حل مسایل غیرتستی، ساختن بستر مناسب برای دانش‌آموزان جهت به‌دست آوردن تجربه حل مسایل تشریحی و چالش‌آور ریاضی به صورت تیمی و آشنایی آنان با فعالیت‌های ریاضی بین‌المللی و لذت بردن از این تجربه زیبای حل مسأله بوده است (که هرکدام از این اهداف حاصل بررسی مشکلات آموزشی در مجامع مختلف ورفع مشکلات آموزشی و رفتاری دانش‌آموزان و سیستم آموزشی کشور بوده است).

۵. شرکت دانش‌آموزان و مدارس هم در این برنامه، با آگاهی از این اهداف بوده است و هرگز مسایلی ازقبیل رتبه اولی و یا پذیرش در مرحله‌ای از شناسایی نخبگان و غیره نمی‌بایست جزء اهداف و تصورات دانش‌آموزان و خانواده آن‌ها برای شرکت در این برنامه لحاظ می‌شده است.
 
۶. تجربه ده ساله برگزاری این مسابقات در خانه ریاضیات اصفهان هم که بعداً به صورت الگو در ۸ خانه ریاضیات دیگر در کشور برگزار می‌شود، تا کنون مؤید این واقعیت بوده است.

۷. مکانیزم برگزاری این مسابقه به این صورت است که پس از اعلام، تیم‌های دانش‌آموزی به طور مستقل در مرحله اول این مسابقه شرکت می‌نمایند. در این مرحله گروه‌های آموزشی ریاضی نواحی مختلف اصفهان متشکل از معلمان ریاضی هر ناحیه، به طرح سؤالات مناسب برای ناحیه خود، اقدام می‌نمایند و مسابقه را درناحیه خود برگزار می‌کنند (با این هدف که معلمان عزیز ریاضی با ورود فعال در این مرحله، خود تجربه طرح و اجرای مسابقات بین‌المللی را به‌دست آورند). این عزیزان به نسبت تعداد گروه‌های شرکت‌کننده، گروه‌هایی که توانایی حل این نوع مسایل را داشته باشند، شناسایی و به خانه ریاضیات اصفهان معرفی می‌کنند. تمام داوری‌ها و شناسایی‌ها توسط خود معلمان ریاضی هر ناحیه انجام می‌شود و خانه ریاضیات اصفهان فقط با توجه به توان برگزاری مرحله نهایی و به نسبت تعداد گروه‌های ثبت‌نام شده در هر ناحیه، تعداد گروه‌های هر ناحیه که باید در مرحله بعد شرکت کنند، را تعیین می‌کند.

۸. برای مرحله نهایی، سؤالات از طرف کمیته مرکزی تورنمنت بین‌المللی ریاضی شهر‌ها (که بیش از ۲۵۰ شهر دنیا منجمله در حال حاضر ۹ شهر ایران در آن شرکت دارند) تدوین وبه محل‌های برگزاری ارسال می‌گردد. خانه ریاضیات اصفهان این سؤوالات را ترجمه می‌کند و در اختیار گروه‌های داوطلب دانش‌آموزی که از طریق مرحله اول، توسط گروه‌های آموزشی نواحی معرفی شده‌اند، قرار می‌دهد. این گروه‌ها در یک یا دوروز با یکدیگر (در گروه خود) تلاش می‌کنند که این مسایل جالب و چالش‌آور ریاضی را حل کنند. لازم به ذکر است که خانه‌های ریاضیات ایران اولین مراکزی بودند که اصرار به برگزاری این مسابقه به صورت تیمی داشته‌اند و خوشبختانه تجربه موفق آن‌ها در این زمینه در سطح شهرهای دیگر دنیا، این روز‌ها مشهود شده است.
 
۹. هدف خانه ریاضیات فقط این است که گروه‌های دانش‌آموزی فقط لذت شرکت در یکی از مراحل را با خود همراه داشته باشند، تجربه کار گروهی و حل مسایل چالش‌آور ریاضی در سطح بین‌المللی را کسب نمایند و همواره با این خاطره خوب به ریاضیات و به-کارگیری آن در زندگی روزمره و تحقیقات بعدی خود، علاقه‌مند شوند.
 
۱۰. پس از این مرحله، تعداد زیادی از گروه‌هایی که در این مرحله توانسته‌اند توانایی خودرا به کار گروهی و حل مسایل چالش‌آور ریاضی نمایش دهند، شناسایی ودر جشنواره‌های سالانه مورد تشویق قرار می‌گیرند. هدف هم در اینجا معرفی مدارسی است که در این زمینه توانایی بیشتری داشته‌اند (حتی در اعلام اسامی هم ترتیب الفبا ونه ترتیب امتیاز رعایت می‌شود.)

۱۱. از سوی دیگر لازم است به استحضار برساند تعدادی از اوراق امتحانی تیم‌های بر‌تر (که تعداد آن‌هامطابق فرمول کمیته مرکزی، به نسبت جمعیت هر شهر شرکت کننده، مشخص می‌شود) ترجمه می‌شود و بدون آن‌که نمره‌ای روی برگه‌ها ثبت شود (مطابق معمول این مسابقه) برای تصمیم نهایی به کمیته مرکزی مسابقات در مسکو ارسال می‌گردد. پس از ارسال اوراق، کمیته مرکزی مسکو بدون مشورت با کمیته محلی، تعدادی از گروه‌ها را با معیارهای خودانتخاب و از آن‌ها برای شرکت در یک اردوی تابستانه دعوت به عمل می‌آورد. چون بیشتر هزینه‌ها به عهده کمیته مرکزی است و باید با منتخبین سایر شهرهای دنیا هم هماهنگ باشد، این انتخاب چه از نظر کمی و چه از نظر کیفی به عهده آن‌ها می‌باشد. در ضمن با توجه به این‌که در ادامه کار هیچ رقابت یا مسابقه جدی در اردو نیست و عدم دعوت از یک گروه، به هیچ وجه حقی را از کسی ضایع نمی‌کند، لذا خانه ریاضیات اصفهان هیچ وقت در مورد نحوه و معیار انتخاب مدعوین سوالی را با کمیته مرکزی در میان نگذاشته است.
 
۱۲- در رابطه با دانش‌آموز عزیز آقای اسلامی و تیم همکار ایشان که ادعاشده است حقی ازآنان ضایع شده است؛ این امر دردو صورت ممکن بود رخ دهد:
الف: اگر تیمی ک‌هایشان عضو آن بوده‌اند، بهکمیته مرکزیمعرفینشدهبود.
ب: چنانچهدرترجمهبرگسؤوالاتایشانقصوریاتفاقافتادهبود.
هیچیکازدوموردفوقرخندادهاست. اولاًایشانجزو ۱۶ تیمبرتربهمسکومعرفیشده‌اند. ثانیاًاوراقامتحانیایشانتماماًترجمهشده استوبدونآنکهنمره‌ایروی برگه‌ها ثبت شده باشد (مطابقمعمولاینمسابقه) برایتصمیمنهاییبهکمیتهاصلیمسابقاتدرمسکوارسالشدهاست. هردوموردفوقبرایوالدینوخوددانش‌آموزتوضیحدادهشده استوتماماوراقواسنادموجودهمبهآنانارائهگردیدهاست.
در عین حال خانه ریاضیات آمادگی دارد این مسأله توسط دونفر از دبیران مستقل ریاضی که مورد قبول تیم مذکور و خانه باشند، بررسی شود.

حقیر به عنوان یکی از مؤسسین خانه ریاضیات اصفهان که وظیفه دارم در پاسخگویی به همشهری‌های عزیزم و از بین بردن هر گونه شائبه‌ای در ذهن پاک دانش‌آموزان عزیز اصفهانی و به طور خاصآقای اسلامی (فرزند نویسنده محترم نامه که مطمئنا از لذت شرکت در این کار گروهی و حل مسایل زیبای ریاضی بهره برده‌اند) و دو نفر دیگر از اعضای تیم مذکوراقدام نمایم، این مطالب را می‌‌نویسم، با این امید که به عنوان یک معلم ریاضی هرگونه مطلب نامشخصی را برای مردم شریف اصفهان روشن نموده باشم.

از اینکه تابناک این فرصت را هم به‌وجود آورد که یکی از برنامه‌های موفق خانه ریاضیات اصفهان به تفصیل بیان شود، سپاسگزارم.

با احترام، علی رجالی معلم ریاضی و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان