چگونه عربستان و ترکیه از تروریست‌های عراق حمایت می‌کنند؟

به گزارش «تابناک»، یکی از نکاتی که اندک زمانی پس از آغاز تهاجم گروه‌های تروریستی به شهرهای عراق مورد توجه قرار گرفت، این بود که چگونه این گروه‌ها با وجود اندک بودن از نظر ‌نفرات، توانستند به سرعت در برخی مناطق راه یافته و مناطقی را به اشغال خود درآورند.

یکی دو روزی بیشتر نگذشت که محافل رسانه‌ای و تحلیلی گوناگون با توجه به گزارش‌های میدانی رسیده از عراق، به این نتیجه رسیدند که وظیفه هدایت و برنامه ریزی اقدامات گروه‌های تروریست تکفیری، در حقیقت با ژنرال‌ها و فرماندهان بعثی است که پس از مدت‌ها مخفی بودن، تلاش دارند با استفاده از اوضاع ناآرام منطقه ای نسبت به احیای قدرت خود و بازگرداندن اوضاع به شرایط زمان صدام اقدام کنند.

اما یک نکته بسیار مهم دیگر که پس از این ماجرا روشن شد، حمایت آشکار و مستقیم برخی کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی و ـ شاید به میزان کمتری ـ ترکیه از تروریست‌ها بود. شاید مجموعه این عوامل، بتواند به خوبی به تبیین دلایل تطویل بحران امنیتی در عراق و ادامه درگیری‌ها در این کشور کمک کند!

در این راستا، باید اشاره کرد که در آغاز پیشروی تروریست‌ها در عراق، رژیم سعودی سیاست صبر و انتظار را در پیش گرفته و احتمالاً امیدوار بود که تروریست‌ها بتوانند با ‌تاکتیک‌های ضربتی و غافلگیرانه، در همان آغاز کار را تمام کرده و به هدف مورد نظر ـ که براندازی دولت عراق و سرکوب شیعیان این کشور باشد ـ دست پیدا کند.

اما نخستین واکنش علنی سعودی‌ها به تحولات عراق، هنگامی بود که جمهوری اسلامی ایران هشدار داد در صورت حرکت گروه‌های تروریستی به سمت اماکن مقدسه شیعیان و تلاش برای هتک حرمت این اماکن، خود وارد عمل خواهد شد و پس از آن، برخی مقامات عالی‌رتبه ایران، از جمله رئیس جمهور نیز اعلام کردند که جمهوری اسلامی آمادگی دارد در صورت درخواست دولت عراق، هر گونه کمکی در اختیار این دولت بگذارد.

در پی این ماجرا، دولت سعودی با انتشار بیانیه‌ای، نسبت به «هرگونه مداخله خارجی» در عراق هشدار داد؛ هشداری که اکثر قریب به اتفاق مطبوعات جهانی، مخاطب آن را ایران دانسته و نگرانی عربستان از احتمال جدی تغییر شرایط در عراق به ضرر خود را به عنوان عامل ‌این موضع در نظر گرفتند.

در همین راستا، روز گذشته نیز خبر رسید که ملک عبدالله، پادشاه سعودی، خود به مصر سفر کرده تا با عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور جدید این کشور دیدار و گفت و گو کند؛ دیداری که در مقطع زمانی کنونی، دربردارنده نکات مهمی است.

در توضیح این ماجرا، باید خاطرنشان کرد که در روزهای اخیر و در ‌ادامه بحران در عراق، السیسی ضمن گفت‌و‌گو با مقامات بلندپایه عراقی، حمایت خود را از دولت نوری مالکی اعلام کرد؛ امری که بی گمان، خوشایند عربستان نیست و با توجه به حمایت‌های مالی سعودی‌ها از دولت جدید مصر، می‌توان قاطعانه نتیجه گرفت که سفر پادشاه سعودی به قاهره با هدف هشدار به دولت مصر و تلاش برای تغییر رویکرد این دولت نسبت به اوضاع عراق انجام گرفته است.

اما به جز عربستان، درباره نقش ترکیه در حمایت از گروه‌های تروریست تکفیری در عراق نیز مطالب زیادی در رسانه‌ها و مطبوعات جهانی گفته و نوشته شده است. پیش از هر چیز، باید توجه داشت که ترکیه در بیش از سه سال اخیر نیز در موضوع سوریه، از گروه‌های تروریستی و به ویژه «جبهه النصره» حمایت کرده بود.

بنا بر‌ تحلیل‌های موجود، این بار نیز ریشه حمایت ـ هرچند غیرمستقیم ـ دولت آنکارا از تروریست‌های گروهک ‌«داعش» از همین نکته، یعنی سیاست این کشور در قبال سوریه ریشه می‌گیرد.

روز گذشته، «فاکس نیوز» در تحلیلی در همین زمینه به دو هدف مهم اردوغان در حمایت از تروریست‌های عراق اشاره کرد که جالب توجه و منطقی به نظر می‌رسد.

به نوشته فاکس نیوز، تروریست‌های تکفیری در عراق اکنون با دو نیروی مهم در حال مبارزه هستند: دولت عراق و کردهای این کشور. دولت عراق به سبب حضور در محور مقاومت و همسویی با دولت دمشق، دشمن بالقوه ترکیه به شمار می‌رود و کردها هم که از گذشته از سوی آنکارا به عنوان یک دشمن مهم در نظر گرفته شده اند. به این ترتیب، آنکارا می‌خواهد از طریق حمایت از تروریست‌های تکفیری، به نیرویی که ‌همزمان با دو دشمن این کشور در حال نبرد است، یاری برساند.

به هر حال، مجموعه این عوامل، نشان از پیچیدگی فراوان اوضاع جاری در عراق و ارتباط آن با عرصه گسترده تر تحولات و نیز منازعات در کلیت منطقه خاورمیانه دارد؛ درگیری‌هایی که تا وقتی کشورهایی چون عربستان و ترکیه دستور کارهای سلطه‌جویانه خود را کنار نگذارند، همچنان به اشکال گوناگون ادامه پیدا خواهد کرد.