با این طرح نمایندگان نمی‌توانند در صحن لابی کنند

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در فکر تصویب طرحی هستند تا در صورتی که طرح استیضاح وزیری به صحن علنی مجلس کشید، نتوانند امضای خود را پس بگیرند و استیضاح حتی با یک امضا به قوت خود باقی بماند. در واقع این طرح از زمانی کلید خورد که نمایندگان در هنگام استیضاح عباسی، وزیر ورزش و جوانان دولت احمدی‌نژاد، به یکباره و در حین استیضاح امضای خود را پس گرفتند.

به گزارش «تابناک»، نمایندگان مجلس شورای اسلامی علاوه بر قانون‌گذاری، وظیفه نظارت بر نهادهای اجرایی را نیز در دستور کار خود دارند، وظیفه نظارتی نمایندگان با ابزارهایی همچون تحقیق و تفحص از نهاد اجرایی، سؤال و استیضاح از رئیس‌جمهور و وزرا امکان‌پذیر است و نمایندگان هر زمان که تشخیص دهند، تخلفی در حال وقوع است، می‌توانند یکی از این روش‌ها را برای نظارت بر حسن اجرای مسئولان برگزینند.

اما همین ابزارهای نظارتی، گاه تبدیل به ابزاری برای تهدید نمایندگان مجلس از وزرا و مسئولین اجرایی کشور می‌شود، به گونه‌ای که گاهی این کار را نمایندگان تا لحظه آخر نگه می‌دارند و در زمان انجام استیضاح با لابی درون صحن و گرفتن سهم خود یا سهمی برای منطقه با پس گرفتن امضا، جلسه استیضاح را کان‌لم‌یکن می‌کنند.

شائبه ایجاد چنین اتفاقی از هنگامی پدید آمد که نمایندگان در جلسه استیضاح وزیر ورزش سابق، امضای خود را پس گرفتند. گفته می‌شود در آن جلسه در حین وقوع استیضاح با لابی که نمایندگان استیضاح‌کننده با معاون اول رئیس‌جمهور کردند، پس از آنکه به اهداف خود رسیدند، اقدام به پس گرفتن امضای خود کردند.

پس از آن بود که نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرحی را آماده کردند تا پس از آن اگر نمایندگان مجلس امضای خود را پس گرفتند، استیضاح حتی با یک امضا هم به قوت خود ‌بماند؛ اما این طرح در کمیسیون آیین‌نامه به تصویب نرسید و از دستور کار خارج شد. با این حال نمایندگان بار دیگر این طرح را مطرح کرده‌اند و می‌خواهند این بار با کارهایی که برای رفع اشکالات آن انجام داده‌اند، طرح را تبدیل به قانون کنند.

سید هادی حسینی، یکی از طراحان این طرح و همچنین عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آیین‌نامه دراین‌باره می‌گوید: این طرح شائبه سیاسی ندارد. همه اعضای کمیسیون از دولت حمایت می‌کنند و کمیسیون تدوین آیین‌نامه داخلی مجلس کاملاً مستقل است و ارتباطی با گروهی در مجلس که منتقد دولت هستند ندارند‌».

او می‌گوید: «این گونه نیست که طرح استیضاح وزیران، تنها با یک امضا اجرا شود، بلکه این گونه است که اگر طرح استیضاح وزیری همه مراحل قانونی خود را پیمود، یعنی در کمیسیون مطرح و تصویب ‌و نشست‌های نهایی هم با وزیر مربوطه برگزار شد و به صحن آمد؛ آن زمان اگر تنها امضای یک تن هم پای طرح استیضاح باشد، این طرح اجرایی می‌شود‌».

به گفته حسینی، «مطابق روال گذشته فعلا استیضاح با ده امضا مسیر خود را می‌پیمود و در کمیسیون و نهایی می‌شد و به صحن علنی مجلس می‌آمد؛ اما در حین طرح سؤال در صحن برخی از نمایندگان امضای خود را پس می‌گرفتند. مثلا در استیضاح آقای عباسی، وزیر وزرش دولت قبل، آقای کامران و نزدیکانشان در مجلس درخواست استیضاح داده بودند، ولی در صحن زمانی که استیضاح کننده و کمیسیون نظرش را اعلام کرد، هنگام صحبت‌های وزیر یک تن امضایش را پس گرفت؛ بنابراین، سؤال از وزیر نیز از دستور کار مجلس خارج شد‌».

عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون تدوین آیین‌نامه داخلی مجلس درباره اینکه این طرح عملاً دامنه اختیارات نمایندگان برای استیضاح وزیران را افزایش می‌دهد، تأکید دارد ‌این ‌گونه نیست و بلکه این طرح باعث کارشناسی‌تر شدن استیضاح‌ها خواهد شد.

با این حال، گویا این کار نمایندگان طرح خوبی باشد. حسن بزرگ آن علاوه بر اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس، این است که اگر استیضاح در صحن مطرح شد، دیگر قابل انصراف نیست و نکته دوم حفظ شأن و جایگاه مجلس و نمایندگان است؛ یعنی اگر بحث استیضاح وزیری مطرح شود و به دنبال آن اگر نیاز به لابی باشد، پیش از طرح در صحن مجلس باید این مراحل پیموده شود و نمی‌توان از لابی‌های داخل مجلس استفاده کرد.

گفتنی است، هم‌اکنون بنا بر ‌آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، طرح استیضاح وزیران ‌باید دست‌کم دارای امضای ده نماینده باشد و در صورتی که یکی از نمایندگان امضای خود را پس بگیرد، استیضاح منتفی است.