نامزدهای انتخابات دو سال پیش مصر، اکنون کجا هستند؟

به گزارش «تابناک»، سایت تحلیلی «المانتیور» در مطلبی به بررسی تحولات دو سال اخیر در مصر پرداخته و اشاره می‌کند، در سال ۲۰۱۲، سیزده نامزد در نخستین دور انتخابات ریاست جمهوری این کشور ‌با یکدیگر رقابت کردند؛ انتخاباتی که رقابتی‌ترین انتخابات مصر تاکنون به شمار می‌رود.

بنا بر این گزارش، پس از گذشت دو سال، اینک مصر در آستانه انتخاباتی دیگر قرار گرفته که این بار، تنها دو نامزد امکان حضور در آن را یافته‌اند و از میان این دو نیز تقریباً بر سر به قدرت رسیدن ژنرال سیسی، وزیر دفاع سابق این کشور میان تحلیلگران اجماع است.

پنج نامزد سر‌شناس‌تر انتخابات سال ۲۰۱۲، اینک ‌شرایطی بسیار متفاوت‌ نسبت به دو سال پیش دارند؛
 
۱ ـ محمد مرسی

در انتخابات سال ۲۰۱۲، محمد مرسی، رئیس حزب عدالت و آزادی اخوان المسلمین، توانست در دور نخست ۲۴.‌۷ درصد از آرا را از آن خود کرده و در دور دوم، با‌ ۵۱.‌۷ درصد آرا، پیروز انتخابات شود. با این حال، بیانیه قانون اساسی وی در نوامبر ۲۰۱۲، از سوی دیگر احزاب کاری غیردموکراتیک ارزیابی و سبب شد، متحدان غیراسلامگرای وی از اطرافش پراکنده شوند.

مجموعه‌ای از مسائل اقتصادی‌ در کنار ترس از افزایش قدرت اخوان‌المسلمین، آخرین ضربه‌ها را به مرسی زد. در نخستین سالگرد پیروزی مرسی در انتخابات، مجموعه‌ای تظاهرات‌‌ گسترده در مصر برگزار شد که در آن درخواست برگزاری انتخابات زودهنگام مطرح شد. سه روز بعد و در‌ سوم ژوئیه، ژنرال عبدالفتاح السیسی، وزیر دفاع مرسی، وی را از قدرت خلع کرد.

پس از آن، مرسی از جایگاه رئیس جمهور مصر، به جایگاه یک متهم انتقال یافت که طی جلسات دادگاه در قفسی به همراه دیگر اعضای ارشد اخوان المسلمین، با مجموعه‌ای از اتهامات گوناگون روبه‌رو شد. البته طرفداران مرسی ـ با وجود سرکوب‌های شدید ـ همچنان به برگزاری تظاهرات و تجمع در حمایت از وی ادامه می‌دهند. از سوی دیگر، برخی تحلیلگران اشاره می‌کنند که حرکت‌های اعتراضی جوانان اخوان در حمایت از مرسی، از کنترل رهبران این حزب هم بیرون شده و چشم‌انداز توقف خشونت‌ها در این کشور مشخص نیست.

۲ ـ احمد شفیق

شفیق که آخرین نخست وزیر منصوب ‌از سوی حسنی مبارک، رئیس جمهور اسبق مصر بود، نتوانست به منظور پیروزی در انتخابات، پیوندهای خود با رژیم سابق را انکار کند. با این حال، وی با شعار حمایت از دولت و حمایت از برقراری ثبات، توانست در دور نخست ۲۳.‌۶ درصد از آرا ‌و در دور دوم نیز ضمن جلب آرای مخالفان اخوان المسلمین، ۴۸.‌۲ درصد رأی به دست آورد.

اندکی بعد، طرح اتهام فساد علیه شفیق و همچنین خصومت‌های سیاسی موجود، سبب شد وی در ژوئن ۲۰۱۲ از مصر فرار کرده و در امارات اقامت گزیند. از آن زمان تاکنون، وی کمتر در انظار عمومی ظاهر شده و موضع گیری‌های چندانی نیز نداشته است.

با این حال، در یک فایل صوتی افشا شده منتسب به وی، شفیق ضمن بیهوده خواندن انتخابات جدید، اظهار می‌داشت که در این انتخابات نامزد نخواهد شد، زیرا پیروزی سیسی از پیش تعیین شده است. با این حال، خود وی نیز ضمن حمایت ضمنی از سیسی، اظهار داشت که اولویت کنونی حفظ وحدت مصر است. برخی از افرادی که دو سال پیش در کمپین انتخاباتی وی فعال بودند نیز اکنون هوادار سیسی هستند.

۳ ـ حمدین صباحی

صباحی با استفاده از جو انقلابی موجود در دوره پیش از انتخابات ۲۰۱۲ و به عنوان رهبر ائتلاف نیروهای اپوزیسیون توانست ۲۰.‌۷ درصد از آرا را به دست آورده و به جایگاه سوم دست پیدا کند. وی از جمله حامیان تظاهرات‌هایی بود که در سی‌ام ژوئن علیه مرسی برگزار شد و در ‌‌نهایت سرنگونی وی را به دنبال داشت. با این حال، صباحی نسبت به نحوه اداره کشور توسط نیروهای نظامی و امنیتی نیز انتقاد داشته است. وی در انتخابات پیش روی نیز تنها نامزدی است که مقابل سیسی قرار دارد.

پس از آنکه در ژوئن ۲۰۱۲ نتیجه انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد، هواداران صباحی استقبال گسترده‌ای ‌از وی در میان «تحریر» کردند؛ اما بعید است که وی در انتخابات امسال نیز با چنین استقبالی روبه‌رو شود. برخی از مهم‌ترین هواداران وی، اکنون به جبهه مقابل پیوسته‌اند. اکنون تنها امید صباحی، کسب آرای نیروهای انقلابی دو سال پیش است. وی تلاش دارد تا گروهی که معتقد به تحریم انتخابات هستند، متقاعد به حضور در انتخابات به نفع خود کند.

۴ ـ عبدالمنعم ابوالفتوح

ابوالفتوح، عضو سابق اخوان المسلمین، با ارائه چهره یک اسلامگرای میانه رو از خود، توانسته بود در نظرسنجی‌های پیش از انتخابات، به همراه عمرو موسی در صدر قرار بگیرد؛ اما در انتخابات‌ با ‌۱۷.‌۴ درصد از آرا، در جایگاه چهارم قرار گرفت. ابوالفتوح و موسی تنها نامزدهایی بودند که در مناظره زنده تلویزیونی شرکت کردند و گفته می‌شود،‌‌ همان مناظره نیز باعث سقوط هر دو‌ آن‌ها شد.

در‌‌ همان ژوئن سال ۲۰۱۲، ابوالفتوح اعلام کرد که دیگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری نخواهد شد. وی سپس اقدام به تأسیس «حزب مصر نیرومند» کرد و تاکنون نیز منتقد سیاست‌های سیسی بوده است. وی از تظاهرات گسترده سی‌ام ژوئن سال گذشته حمایت کرد، اما سپس ارتش را متهم به انجام کودتا نمود. در ماه فوریه، وی اعلام کرد، هر فردی که در انتخابات شرکت کند، حامی سیسی و نظامیان خواهد بود.

به هر حال، بیانیه‌های ابوالفتوح سبب شده درباره عقاید واقعی وی ابهام وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، مشخص نیست که وی تلاش دارد با اظهارات متناقض، رضایت همه طرف‌ها را به دست بیاورد، یا آنکه خود را ‌‌چهره‌ای منطقی در میانه قطب‌بندی‌های افراطی سیاسی در مصر مطرح کرده است.

از سوی دیگر، وی با وجود طرح انتقادات علیه مرسی، نتوانست خود را از پیشینه اخوانی‌اش جدا کند. وی و حزب تازه تأسیسش، موقعیت چندان مستحکمی ندارند و از سوی هیچ یک از دو گروه اسلامگرا و سکولار، حمایت جدی از آن‌ها وجود ندارد.

۵ ـ عمرو موسی

بسیاری در مصر انتظار نداشتند که عمرو موسی، دیپلمات شناخته شده مصری، نتواند در انتخابات ریاست جمهوری بیش از ۱۱.‌۳ درصد آرا و جایگاه پنجم را از آن خود کند. همچون ابوالفتوح، شکست وی نیز بیش از هر چیز به عدم شفافیت سیاست‌هایش نسبت داده شد. وی به عنوان نامزدی از رژیم سابق شناخته شد که تلاش داشت، احساسات انقلابی را آرام کند.

موسی هم اکنون از ریاست جمهوری سیسی حمایت می‌کند و یکی از شناخته‌شده‌ترین حامیان ژنرال است. وی از کمیته تدوین قانون اساسی جدید در سال ۲۰۱۳ نیز حمایت کرد. در ماه دسامبر، وی اظهار داشت، اگر سیسی خودش هم نخواهد نامزد انتخابات شود، «ما وی را وادار به این کار خواهیم کرد». حامیان سابق وی در سال ۲۰۱۲ نیز اکنون در ستاد انتخاباتی سیسی مشغول به فعالیت هستند.