صالحی: نمایشگاه کتاب سالن مد و لباس نیست

معاون فرهنگی وزیر ارشاد از کشور افغانستان به عنوان میهمان ویژه بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نام برد.

به گزارش خبرگزاری فارس نشست رسانه‌ای بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران صبح امروز با حضور سید‌عباس صالحی معاون فرهنگی وزیر ارشاد، محمد اللهیاری فومنی معاون فرهنگی و اجرایی نمایشگاه کتاب همچنین امیر‌مسعود شهرام‌نیا مدیرعامل موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی در سالن اجتماعات شورای فرهنگ عمومی برگزار شد.

در ابتدای این نشست خبری از پوستر این دوره از نمایشگاه‌ کتاب که محسن یوسفی طراح آن بود رونمایی شد. در ادامه سید‌عباس صالحی معاون وزیر ارشاد و رئیس این دوره از نمایشگاه کتاب ضمن اشاره به اینکه نمایشگاه کتاب بزرگترین اتفاق کشور است که بر محور کتاب برگزار می‌شود گفت: بحث نمایشگاه کتاب را امسال با جلساتی که پیش‌بینی کرده‌ بودیم برگزار می‌کنیم. در این راستا با ناشران، کارشناسان حوزه چاپ و نشر و مجریان پیشین نمایشگاه کتاب جلساتی را داشتیم به سیاست‌ها و در نهایت اقداماتی منجر شد تا نمایشگاه سال 93 را گامی رو به جلو ببینیم. همان اتفاقی که میلیون‌ها ایرانی را به خود متوجه کرده و هزاران ناشر را درگیر خود می‌کند از این رو باید شان داشته باشد و شان ایرانی با فرهنگ و کتاب الفتی دیرینه داشته است.

رئیس نمایشگاه کتاب به سیاست‌ها و اولویت‌های نمایشگاه بیست و هفتم اشاره و خاطرنشان کرد: نخستین سیاست این است که فضای نمایشگاهی نمایشگاه تهران در اقتصاد نشر تاثیر دارد اما متاسفانه علی‌رغم زحمات فراوانی که برای آن کشیده می‌شود با شکل جدی خدمات‌رسانی مناسب به ناشران و بازدید‌کنندگان مواجه نیست. بر اساس مشاوره‌ها و نظر‌سنجی‌ها این مهم و مشکل اساسی دیده شد و تلاش داریم امسال گام‌هایی بلند و رو به جلو برداریم گام‌هایی که محسوس است که نشان می‌دهد حرکت‌های گذشته راضی‌کننده نیست.

وی با بیان اینکه برای ما شان بازدید‌کننده و ناشر بسیار مهم شمرده می‌شود گفت: ارائه خدمات بهتر به ناشران و نویسندگان از اولویت‌های جدی ماست در افق مختلف اقدامات گوناگونی پیش‌بینی شده است تا مسیر رو به جلو باشد هم در حوزه بازدید‌کنندگان عام و خاص و هم در حوزه عموم. مثلا در حوزه نخبگان و فرهیختگان طرحی در دست اجراست که توسط خانه کتاب سرای استقبال از نخبگان و فرهیختگان در نظر گرفته شد تا اساتید برجسته علوم پایه‌ اسلامی _ انسانی در فضایی روان‌تر در محیط نمایشگاه در راستای حرمت به اساتید قدم بردارند. البته در حوزه سالمندان و معلولان و جانبازان نیز اقداماتی صورت گرفته تا بازدید‌کنندگان راحت باشند. البته با آنچه باید باشد فاصله بسیار داریم ولی این مهم است اهالی رسانه و بازدید‌کنندگان احساس کنند کرامت آنها مورد توجه بوده است.

معاون فرهنگی وزیر ارشاد ضمن بیان اینکه تقویت وجه نمایشگاهی نمایشگاه کتاب از دیگر سیاست‌های ماست گفت: از همان ابتدا صحبت می‌شد یکی از وجوه نمایشگاه غلبه وجه فروشگاهی آن است که آن را به فروشگاه بزرگ مبدل کرده طبیعی است نمی‌توان آن را تقلیل داد زیرا شرایط اقتصاد نشر ایران به بازار نمایشگاه کتاب وصل است که اقتضائات خاص خود را دارد. نمی‌توانیم ریسک کنیم و اقتصاد نشر را با تصمیم آزمون و خطا بسنجیم.

صالحی متذکر شد: دهها اقدام در قالب‌های مختلف با نگاه تقویت وجه نمایشگاهی اندیشیده شده است. سالن تولید علم، سالن ترجمه و نشست‌های متفاوت تدارک دیده شده است. حجم وسیعی از نشست‌های آکادمی از سوی ناشران و کمیته‌ها برگزار خواهد شد. برنامه دیگری که با نگاه وجه تقویت جنبه نمایشگاهی دیده شده مبادله رایت و سایر موضوعات است که حاوی لیست بلند بالایی است جهت تقویت جنبه نمایشگاهی نمایشگاه کتاب.

تقویت و گسترش وجه فرهنگی نمایشگاه کتاب لذت‌بخش کردن فضای نمایشگاه و کتاب، زیبا‌سازی محیطی، بحث واگذاری نمایشگاه به بخش‌های خصوصی و ... از دیگر سیاست‌هایی بود که صالحی به آنها اشاره کرد و پیرامون واگذاری توضیح داد. از همان ابتدای حضورم بر واگذاری کلید نمایشگاه به بخش خصوصی تاکید داشتم. وزیر ارشاد هم بارها به این موضوع تاکید کردند این نگاه که کار اهل فرهنگ را باید به اهل فرهنگ سپرد و دولت باید دخالت‌های تصدی‌گرایانه را به مرور از بین ببرد یک سیاست مهم اجرایی در حیطه فرهنگ است. درباره نمایشگاه‌های کتاب هم همینطور بود. تعبیر من این بود آماده‌ایم کلید نمایشگاه را به تشکل‌ها بسپاریم. نهایتا یک سری سیاست‌های حاکمیتی را توافق می‌کنیم اما نمایشگاه کتاب با گستره‌ای که دارد و مشارکت نهادهای بسیار تشکل‌ها عنوان کردند امسال نمی‌توانند این کار را برعهده بگیرند ولی حرف معاونت این بود به هر میزان جلو بیایید دست‌تان را می‌فشاریم. با این نگاه جلسات مستمری را برگزار کردیم. امسال شاهدیم برخی تشکل‌هایی که در چند سال پیش نبودند اضافه شدند. همه تشکل ها با فضای نمایشگاه درگیرند. سالن‌ها در اختیار انجمن‌هاست. غرفه‌ها جانمایی، تعیین متراژ، تبلیغات، واگذاری‌ها و اینها هر میزان که تشکل‌ها بخواهند از جانب معاونت پاسخ استقبال‌گرایانه دریافت کردند. امیدواریم در سال‌های آینده گام‌های بیشتری برداشته شود و تا پایان 4 سال آینده نمایشگاه را به تشکل‌ها بسپاریم. کار دولت نمایشگاه‌داری نیست. دولت‌ها کارهای مهمتری دارند. این به این معنا نیست که اداره نمایشگاه کار کمی است.

وی سیاست صرفه‌جویی و انضباط مالی را مطرح کرد و پیرامون بن‌کارت‌ها گفت: امسال در حوزه بن‌کارت طبق تاکید وزیر ارشاد که نباید بن‌کارت به ورقه‌های پاره پشتوانه کتاب تبدیل شود توجه خاصی صورت گرفت. شفافیت در حیطه‌هایی که باید به حوزه‌های مالی مرتبط باشد مورد توجه است. آئین‌نامه‌های حوزه‌های بن شفاف شده و تاکید داریم باید با یک نگاه قابل دفاع ادامه یابد.

رئیس نمایشگاه کتاب سیاست هشتم را تعامل با رسانه‌ها و در نهایت فراهم شدن فضای نمایشگاه با علم و فرهنگ و ارزش‌های انسانی برشمرد و گفت: با این نوع نگاه اقداماتی صورت گرفته که مهمترین آن تهیه منشور اخلاقی نمایشگاه است. فضای نمایشگاه در عین تفرجگاه پارک نیست. اگرچه فضای نمایشگاهی است اما نمایشگاه کتاب نمایشگاه مد و لباس نیست. هر مجلس شان خود را دارد. هیچ یک از ما در مجلس عزا لباس نامناسب تن نمی‌کنیم. نمایشگاه کتاب شان فرهنگی دارد.

معاون فرهنگی وزیر ارشاد بیان کرد: فرصت‌سازی نمایشگاه کتاب برای دیپلماسی فرهنگی از دیگر موارد مهم است. معتقدیم نمایشگاه باید فرصتی برای ایجاد دیپلماسی فرهنگی بر مبنای کتاب باشد. امسال انواع و اشکال گوناگون این مهم را در نمایشگاه مشاهده خواهید کرد.

عالی‌رتبه‌ترین مقام مسئول در معاونت فرهنگی به حضور ویژه کشور افغانستان به عنوان مهمان ویژه در نمایشگاه کتاب خبر داد و گفت: طی سفری که در ماه اسفند به این کشور داشتیم به تفاهمات خوبی رسیدیم که منتهی به تشکیل دو دبیرخانه میان دو کشور شد. نقشه راهی تهیه شده که گام به گام آن را پیش می‌بریم. افغانستان مهمانی ویژه است زیرا تحرک‌های مختلفی را در حوزه دیپلماسی فرهنگی داشته است. هدف این است که در دو حوزه اولویت دارد ایران فرهنگی و جهان اسلام.

وی در ادامه گفت: مصلای تهران مکان برگزاری مناسبی برای نمایشگاه کتاب نیست البته 75 هزار متر مربعی که ساخته می‌شود شهری است که پس از 10 روز ویران می‌شود، متناسب با آنچه باید اتفاق بیفتد نیست اما چه می توانستیم بکنیم وقتی به ارشاد آمدیم تنها گزینه ما مصلا بود مکانی که دست و پای ما را می‌بندد البته به تمام معنا! تا پس از عید یک ریال هم به پیمانکاران نداده بودیم. دوستانمان با اعتبارات شخصی پای به میدان گذاشتند زیرا منابع مالی ما اسفبار است. هنوز درگیر بدهی‌ها هستیم. منابع مالی ما اگر شرایط بهتری داشت کمتر شرمنده می‌شدیم ولی شرایط مالی ارشاد خوب نیست. از این رو بسیاری طرح‌های خود را کنار می‌گذاریم.

*شهرام‌نیا: برای نمایشگاه کتاب یک شهر کوچک در مقیاس 130 هزار متر مربعی آماده می‌شد

در ادامه این نشست امیر‌مسعود شهرام‌نیا مدیرعامل موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران به نمایشگاه کتاب اشاره کرد و گفت: با وجود اینکه سالهای طولانی‌ است که نمایشگاه کتاب برگزار می‌شود با غنای فرهنگی و بضاعت بسیار قابل توجهی که در صنعت نشر داریم اما مکان دائمی نداریم. نمایشگاه کتاب به تحقیق پرجمعیت‌ترین نمایشگاه کتاب دنیا است. هیچ نمایشگاه کتاب دنیا به جهت جمعیت قابل قیاس با نمایشگاه ما نیست البته چند نمایشگاه قد و قواره مخاطبان نزدیک نمایشگاه کتاب ما دارند اما باز هم ما بالاتریم. نمایشگاه کتاب تهران از حیث بین‌المللی مهم است چون مهمترین رویداد سال شمرده می‌شود و مخاطبان بسیار دارد.

وی افزود: با تدبیر آقای صالحی و آمدن من به موسسه نمایشگاه‌ها بار دیگر موسسه مجری نمایشگاه کتاب موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی شد. طبعا با وجود اینکه از زمانی که من آمدم کارها انجام شده بود زمانی را نداشتیم از این رو با دوستان همکاری کردیم تا کارها ادامه یابد.

شهرام‌نیا توضیح داد: باید برای نمایشگاه کتاب یک شهر کوچک در مقیاس 130 هزار متر مربعی آماده می‌شد. حجم عملیات اجرایی مفصل است که طبعا برنامه‌ریزی خاص می‌طلبد.

وی با اشاره به اینکه واگذاری نمایشگاه به تشکل‌ها از دیگر موضوعات پیگیری بود گفت: ما در موسسه به استقبال این مهم می‌رویم اگرچه مثل هر تصمیمی ممکن است ایراد‌هایی داشته باشد اما همگرایی ناشران و تبدیل آنها به سندیکا مقدمه واسپاری کل امور نمایشگاه به تشکل متبوع را فراهم می‌کند.

وی به راه‌اندازی سایت نمایشگاه اشاره و پیرامون امکانات این سایت گفت: مخاطبان می‌توانند با مراجعه به این سایت جستجوی موضوعی داشته باشند البته در سالن یاس هم برای مخاطبان قابلیت جستجوی موضوعی فراهم شده است.

شهرام‌نیا در خاتمه سخنان خود شفافیت مالی و انضباط را از نکات برجسته نمایشگاه کتاب برشمرد و گفت: جستجوی کتاب در بخش فارسی، لاتین و عربی از بخش‌های مهم سایت نمایشگاه است.

* اللهیاری: 237 هزار نفر در راستای بن‌کارت پرداخت وجه یارانه دانشجویی داشته‌اند

محمد اللهیاری معاون فرهنگی و اجرایی نمایشگاه کتاب پیرامون حضور ناشران در این دوره گفت: 1296 ناشر داخلی، 623 ناشر دانشگاهی، 283 ناشر کودک و نوجوان، 128 ناشر کتاب‌های آموزشی و مجموعا 2330 ناشر داخلی در نمایشگاه امسال حضور دارند. این تعداد از ناشران با 266 هزار و 429 عنوان کتاب فعالیت می‌کنند.

وی در ادامه به بخش بین‌المللی اشاره کرد و گفت: رئیس گمرک امسال همکاری ارزشمندی با معاونت فرهنگی داشته است از این رو ارزش ورودی کتاب‌ها به ازای هر کیلو کتاب پیش از این 6 دلار بود به یک دلار کاهش یافت. همچنین اجاره غرفه ناشران بین‌الملل همانند ناشران داخلی محسوب می‌شود. اللهیاری با اشاره به اینکه بازار جهانی کتاب پتانسیل عرضه بهترین آثار بین‌المللی را دارد گفت: در بخش لاتین 107 هزار عنوان کتاب، در بخش عربی 25 هزار عنوان کتاب وجود دارد البته با توجه به وصول کتاب‌ها آمار در نوسان است. 15 درصد آثار چاپ سال 2013 تا 2014 هستند و 60 درصد حدفاصل سال 2010 تا 2014 محسوب می‌شوند. 41 کشور نیز در حوزه کشورهای غیرعرب شرکت می‌کنند.

وی در پایان سخنان خود ضمن بیان اینکه در مراسم افتتاحیه شاهد معرفی ناشران برتر سال خواهیم بود گفت: با جدا شدن موضوع غرفه برتر و ناشر برتر سال از کمیته ناشران داخلی آئین‌نامه به روز شده است و در مراسم افتتاحیه شاهد معرفی ناشران برتر سال خواهیم بود اما غرفه برتر پس از نمایشگاه معرفی می‌شود ضمن اینکه 237 هزار نفر در راستای بن‌کارت پرداخت وجه یارانه دانشجویی داشته‌اند. 47 درصد از دانشگاه‌های دولتی، 20 درصد دانشگاه آزاد و 10 درصد معروف به دانشگاه پیام نور هستند.