فاصله چند برابري سوخت خودروها با استاندارد
غزل حضرتی در گزارشی در روزنامه «اعتماد» آورده است: سوخت مصرفي در شهرهاي كشور يكي از بزرگترين عوامل تهديدكننده سلامتي شهروندان است؛ تهديدي كه ذرات معلق به خورد مردم ميدهد و سرطان ميآورد و قلبشان را از كار مياندازد، نفسها را ميبرد و جنينهاي نارس به بار ميآورد، جنينهايي كه با نفس آلوده مادر رشد ميكنند. اما سوخت مصرفي كه جز بنزين و گازوييل نيست و جز توليد داخلي هم نيست و اگر بخواهيم از تحريمهاي ديگر بگذريم، بيش از چهار سال است سوخت مصرفيمان تحريم شده، مردم چارهيي جز مصرف بنزين داخلي كه زماني به نام افتخار ملي توليد شد، نداشتند و هنوز هم شايد ندارند. سوختي كه بيش از 80 درصد ذرات معلق سوغات به همراه دارد و ابري سياه روي شهر درست كرده است.
شركت كنترل كيفيت هواي پايتخت هر سه ماه يكبار فاكتورهاي سوخت را مورد بررسي قرار ميدهد، فاكتورها را به شركتي در آلمان ميفرستد و آنها با استانداردهاي جهاني ميسنجند و براي ما باز پس ميفرستند. اما آخرين عددهايي كه آلمانيها براي ما فرستادند، مربوط ميشود به برآورد سوخت سال 91. اما فاكتورها را ديگر نسنجيدند و به خاطر تحريمي كه روي ايران بود، بدون بررسي باز پس فرستادند و ما مانديم و هواي آلودهمان. اما شركت كنترل كيفيت ميگويد در شرايط جديدي كه قرار است تحريمها برداشته شود، شركت آلماني قبول كرده دوباره فاكتورها را بسنجد و بازپس بفرستد؛ فاكتورهايي كه با استاندارد جهاني فاصلهيي به اندازه سال نوري دارد.
گوگرد گازوييل، 160 برابر استاندارد
بنزن، گوگرد و عناصري كه در سوخت مصرفي ما، در بنزين و گازوييل باعث آلايندگياند، فراوان هستند و آنقدر زيادند كه مسوولان مرتبط معتقدند 80 درصد ذرات معلق هواي شهرها ناشي ازسوخت ديزل است. ظاهرا شركت نفت براي سوخت اتوبوسهاي شركت واحد استثنا قايل شده و سوختي پاكتر به آنها ميدهد؛ سوختي كه فاصله دو تا سه برابري تا استاندارد دارد و در مقايسه با آنچه در ديگر ماشينآلات سنگين ديزلي كه فاصله 150 تا 160 برابري دارد، پاك محسوب ميشود. بسطامي، سخنگوي شركت كنترل كيفيت هواي تهران آماري از آخرين برآورد بنزن، گوگرد و عدد اكتان بنزين و گازوييل ميدهد؛ آماري كه نشان ميدهد مشكلات آلودگي هوا اگر تنها در همين نقطه مرتفع شود، مردم ميتوانند روزي آسمان تهران را ببينند.
او از بنزين و گازوييلي سخن ميگويد كه عناصرآلايندهاش هركدام چندين برابر استانداردند، او در اين خصوص به «اعتماد» گفت: «بنزن بنزين كه مادهيي سمي است در همه جاي دنيا استانداردي دارد كه نبايد بيشتر از يك درصد در بنزين باشد و اين در حالي است كه در بنزينهاي مصرفي ما اين عدد تا 5/2 برابر استاندارد هم ميرسد. آزبست از ديگر عناصر آلاينده هوا و سرطانزاست كه استاندارد بينالمللياش در هواي پاك صفر است، در سال گذشته در تهران اين ميزان به 15 برابر حد استاندارد رسيد و مقدارش به 15 فيبر بر ميلي ليتر رسيد با تمهيداتي كه در اين زمينه در نظر گرفته شد از ميزانش كاسته شد. »
فيلتر DPS روي اتوبوسهاي شركت واحد
سخنگوي اين شركت از فيلتري سخن ميگويد كه با نصب بر اگزوز ماشينهايي با سوخت ديزلي ميتوان تا حد زيادي از ورود ذرات معلق در هواي شهر جلوگيري كرد. او سهم توليد ذرات معلق را توسط اتوبوسهاي شركت واحد، 3 درصد ميداند و 80 درصد را سهم مينيبوس، ديگر اتوبوسها، كاميون و كاميونت ميداند، خودروهاي سنگيني كه با گازوييل حركت ميكنند. بر اساس گفتههاي اين مدير شهري، سوخت اتوبوسهاي شركت واحد، توسط وزارت نفت بهطور جداگانه تامين ميشود و اين سوخت از سوختي كه به ديگر وسايل نقليه سنگين تعلق دارد، پاكتر است. اما به گفته بسطامي، اتوبوسهاي بيآر تي كه در شهر زياد هم شدهاند سوخت يورو4 و يورو 5 ميسوزانند.
آقاي سخنگو از مصوبه شوراي شهر سخن ميگويد، مصوبهيي كه قرار است روي اتوبوسهاي شركت واحد يا همان سهم 3 درصدي آلودگي هوا، DPS نصب شود، فيلتري كه حكم تله يا جاذبي را دارد كه روي اگزوز جاسازي ميشود و ذرات دودهيي كه از سوخت حاصل ميشود را جذب ميكند و ذرات معلق را به صفر ميرساند. اما اين تنها 3 درصد از آلودگي را كم ميكند و قرار است توسط وزارت صنايع و محيط زيست به صورت پايلوت اجرا شود، ديگر خودروهاي سنگين بايد خودشان از اين فيلتر يا جاذب استفاده كنند.
نظارتي بر معاينه فني خودروهاي سنگين نيست
بهروز غروي، مديرعامل جمعيت ايمني راه از بيانگيزگي بخش خصوصي در سرمايهگذاري در توليد خودروهاي سنگين ميگويد، او معتقد است سيستم حمل و نقل ما سالهاست كه معيوب است. غروي به «اعتماد» گفت: «فرسودگي ناوگان حمل و نقل، سوخت غيراستاندارد و بيانگيزگي بخش خصوصي در سرمايهگذاري و بهبود اوضاع در اين بخش عواملي است كه اين سيستم روزبهروز به فرسودگي و ناكارآمدي نزديكتر ميشود. سيستم حمل و نقل توليدكننده خدمات نيستند واسطهيي شدهاند براي صدور بارنامه و اين به ضرر سيستم است. سيستمي كه 97 درصد خودروهايش خود رانندهاند و شركت حمل و نقل هيچ نظارتي بر آنها ندارد و تنها آنها را براي ساعاتي كرايه ميكند.»
او به پايانهها اشاره ميكند و ميگويد: «در طول 20 سال گذشته با پديدهيي به نام پايانهها مواجه شديم، اين نوعي ناهنجاري ساختاري است كه سالنهاي اعلام بار در آنها ايجاد شده و باعث ميشود شركت حمل و نقل هيچ نظارتي بر خودروها نداشته باشد. از سويي ديگر معاينه فني اين خودروها كه نظارتش با وزارت راه و راهداري است، درست انجام نميشود، چندي پيش يكي از ماشينها كه تاريخ تمديد معاينه فنياش به روز قبل بازميگشت، دچار سانحه شد، سانحهيي كه از مشكل فني نشات ميگرفت و در آن منجر به كشته شدن تعداد زيادي آدم شد چون ترمز بارگيرش كار نميكرد.»
به گفته اين مدير حمل و نقلي، براساس گزارش WHO رتبه ايران در تصادفات جادهيي و آلودگي محيط زيست سال به سال بدتر ميشود و كسي نيست كه پيگير اين سقوط به قعر جدولهاي بينالمللي شود و راهكاري بياورد. هواي شهرهاي بزرگ آنقدر بد است و سمي كه نوزادان هم از شر آن در امان نيستند، آدمهاي كوچكي كه بيشتر زمان زندگيشان را در محيطهاي ايزوله خانه به سر ميبرند و تنها كساني كه ميبينند و لمس ميكنند والدينشان است. در خبرها آمده شير مادران اصفهاني آلوده به سرب، جيوه، كادميوم و آرسنيك است. هر كدام از اين عناصر به تنهايي آدمهاي بالغ را به مرگ نزديك ميكند، چه رسد به آدمهاي دو، سه كيلويي كه هنوز دنيا را درست نميبينند.
