از پرونده موسوی و کروبی تا اعترافات کیهانی ظریف

با این که دو هفته از ماجرای سفر رئیس جمهور به نیویورک می‌گذرد، همچنان رگه‌هایی از تحولات این سفر را می‌توان در صفحه نخست روزنامه‌ها دید. البته این موضوع دیگر به شدت روزهای ابتدایی نیست که همه روزنامه‌ها را در برگرفته باشد، بلکه در کنار تیترها و سرمقاله‌های برخی روزنامه‌ها، می‌بینیم که همچنان ماجرای ارتباط با امریکا داغ است.

دو روزنامه‌ای که تیتر یک امروز خود را به ‌نحوی به این مسأله اختصاص داده‌اند، روزنامه‌های هم‌طیف کیهان و جوان هستند. در صفحه نخست جوان با تیتر «رقص قیمت‌ها در سایه مذاکره با امریکا» روبه‌رو می‌شویم که در بخشی از گزارش آن می‌خوانیم: «مستخدمین حسینی هم مانند خیلی از صاحب‌نظران بر این موضوع تأکید دارد که مذاکره یا رابطه با امریکا مشکلات را حل نمی‌کند. مستخدمین حسینی تأکید کرد: باید به جای امید بستن به مسائلی همچون رابطه با امریکا به تولید و ظرفیت‌های داخلی امید ببندیم و البته در کنارش به دیپلماسی سیاسی و اقتصادی توجه داشته باشیم.

این کار‌شناس مسائل اقتصادی در خصوص آسیب‌هایی که خوش‌بینی نسبت به رابطه با امریکا بر اقتصاد می‌گذارد، اظهار داشت: اگر این خوش‌بینی به صورت مفرط ادامه داشته باشد ما آن چیزی را هم که داریم از دست خواهیم داد؛ ما حداقل به این موضوع عادت کرده بودیم که یک قطع رابطه با برخی از کشور‌ها وجود دارد و با توجه به این مسئله کارمان را انجام می‌دادیم‌».

اما در کیهان با تیتر جالب‌تری مواجه هستیم که البته در روزنامه‌های دیگر بازتابی نداشته و تنها این روزنامه بود که از «برخورد صادقانه وزیر خارجه» چنین تیتر زده که «ظریف: مکالمه روحانی با اوباما و دیدار طولانی من با جان‌کری نابجا بود».

با مراجعه به صفحه سه این روزنامه در بخشی از گزارش این مطلب می‌خوانیم: «در جلسه روز یکشنبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی که به منظور توضیح و تشریح روند مذاکرات و اقدامات انجام گرفته، هیأت ایرانی در سفر نیویورک تشکیل شده بود، دکتر ظریف در پاسخ رئیس کمیسیون که نظرایشان را درباره اقداماتی پرسیده بود که رهبر معظم انقلاب آن‌ها را «به جا» ندانسته بودند، در کمال صداقت گفته بود «ما فکر می‌کردیم مکالمه‌ها و گفت‌وگو‌ها در حدی که انجام شده، در این حد مجوز داریم ولی وقتی حضرت آقا اشاره کردند، برداشت ما این است که ایشان اولاً؛ به گفت‌وگوی دکتر روحانی با اوباما انتقاد دارند و این را یکی از اقدامات نابجا می‌دانند و طولانی شدن مذاکرات بنده و جان‌کری را از اقدامات نابجای دیگر سفر می‌دانند‌».

این برخورد صادقانه و درخور تحسین وزیر امور خارجه کشورمان، در حالی است که برخی از جریانات سیاسی بدسابقه و شماری از دولتمردان محترم از گفت‌وگوی تلفنی دکتر روحانی و اوباما به ‌«شکسته شدن تابو»، گام اول برای آغاز مذاکرات و رابطه با آمریکا یاد می‌کردند.
پس از برخورد خصمانه اوباما، ‌‌جان‌کری، کنگره و برخی دیگر از مقامات آمریکایی با خوشبینی و صداقت ارائه شده از سوی هیأت ایرانی، انتظار می‌رفت که جریانات و دولتمردان مورد اشاره با عبرت گرفتن از این واکنش خصمانه و پی ‌بردن به این واقعیت که دولت آمریکا شایسته اعتماد نیست، به اظهارنظرهای یاد شده خاتمه دهند، ولی با کمال تعجب مشاهده شد که نه فقط به این واقعیت ملموس کمترین توجهی نکردند بلکه پا را فرا‌تر نهاده و حتی از گفت‌وگوی روحانی و اوباما با عنوان «عنایت الهی»! یاد کردند‌».

اما به جز کیهان و جوان، امروز علی محقق هم سرمقاله ابتکار را با تیتز «زلف این دو پرونده به هم گره خورده است؟» نوشته که در بخش ابتدایی آن می‌خوانیم: «این روز‌ها کلیدواژه‌های «برقراری رابطه»، «مذاکره مستقیم»، «پرونده هسته‌ای»، «تماس تلفنی»، به همراه چهار نام «روحانی»، «اوباما»، «ظریف» و «جان کری» و چهار شهر «نیویورک»، «تهران»، «واشنگتن» و «ژنو» در کنار هم، به وفور لابلای اخبار و تحلیل‌های رسانه‌ای فارسی زبان و خبرهای بین‌المللی در خصوص ایران به چشم می‌خورد.

هر جا که سخن از مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ به میان می‌آید، چند سطر پایین‌تر یا بالا‌تر، بحث احتمالات از‌سرگیری روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور ایران و آمریکا پس از ۳۴ سال تیرگی روابط مطرح می‌شود. بالعکس هر تحلیل و گزارشی که موضوع قطعی مناسبات تهران و واشنگتن و اگر و اماهای آن را به میان می‌آورد، زلف این ماجرا را به گونه‌ای به سرنوشت پرونده هسته‌ای گره می‌زند‌».

و در ادامه این مطلب می‌خوانیم: «ذهنیت بدبینانه مخالفان و نگاه خوشبینانه موافقان به ویژه پس از گفت‌و‌گوی تلفنی دکتر روحانی و باراک اوباما در آخرین ساعات حضور رئیس جمهور در نیویورک تقویت شد و سرنوشت دو پرونده بیش از قبل در هم تنیده تفسیر شد. اما بدیهی است که این همهٔ واقعیت موجود در معمای مناسبات دو کشور نیست و رشته پر‌راز و رمز خصومت و تقابل چند دهه‌ای تهران و واشنگتن سری دراز‌تر از حل و فصل پرونده هسته‌ای به عنوان یکی از ده‌ها مانع سر راه دارد. حتی نشستن پای میز مذاکره مستقیم یا هفت جانبه (ایران و ۱+۵) در خصوص پرونده هسته‌ای هم تازه خوان اول از هفت خوان دشوار برطرف سازی بی‌اعتمادی‌ها در این پرونده به خصوص است. دشواری‌های خوان‌های پیش رو تا توافق کامل هسته‌ای به فاصله فقط چند روز بعد از مذاکره مستقیم ظریف و کرسی و گفت‌و‌گوی تلفنی روسای جمهور دوکشور آشکار شد؛ آنجا که اوباما در دیدار بنیامین نتانیاهو و برای بدست اوردن دل شریک صهیونیست خود، با تغییر جهتی ۱۸۰ درجه‌ای نسبت به گفته‌های مسالمت آمیزش از تریبون سازمان ملل، ادعا کرد که «تحریم‌های بین‌المللی بر مواضع ایران اثرگذار بوده و رهبران تهران را به سازش کشانده است، ضمن اینکه همچنان گزینه نظامی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای روز میز بررسی‌های کاخ سفید قرار دارد‌».‌

اما این‌ها تنها مطالب مرتبط با ماجرای ایران و آمریکا در روزنامه‌ها نیست. روزنامه‌های ایران، بهار و تهران امروز هم از بسته جدید هسته‌ای ایران در مذاکرات پیش روی خبر داده‌اند که ایران آن را با تیتر «بسته پیشنهادی ظریف و جان کری برای ژنو» در صفحه نخست خود آورده است.

اما به جز ماجرای پر دامنه ایران و آمریکا، ‌دعوای ورزشی دیگری نیز همچنان در صفحه نخست روزنامه‌ها جولان می‌دهد؛ ماجرای دعوای چند مرحله‌ای دایی و مایلی کهن در کنار ماجرای داوری قهرمانی، موضوعی است که غیر از صفحه نخست روزنامه‌های ورزشی در روزنامه‌های سیاسی هم جولان می‌دهد.

اما روزنامه آرمان تیتر نخست امروز خود را به «تحقق وعده‌های رئیس جمهور» اختصاص داده که در آن از «بررسی پرونده موسوی و کروبی در شورای عالی امنیت ملی» خبر داده که در بخشی از آن می‌خوانیم: «اکنون به نظر می‌رسد با تکیه علی شمخانی که از مدیران میانه‌رو کشور است بر کرسی دبیری شورای عالی امنیت ملی و همراهی او با رئیس‌جمهوری که شعار اعتدال دارد، بسیاری از این مطالبات پاسخ داده شود. ۲۰ شهریور هم زمزمه‌هایی مبنی بر سپرده شدن پرونده موسوی و کروبی به شورای عالی امنیت ملی منتشر شد تا اینکه روز گذشته مصطفی پورمحمدی، وزیر دادگستری در مورد آخرین وضعیت عفو و آزادی زندانیان امنیتی گفت: «داستان عفو در کشورمان یک موضوع جدی و نهادینه شده است، ‌ ما قرار نیست انسان‌ها را در زندان‌ها بپوسانیم. زندان برای تأدیب، برای اصلاح و برای بازگشت موفق و سالم به جامعه است. این روند اصلاحی ما از ابتدای انقلاب تاکنون بوده است. پیوسته با زندانیان در سلول‌هایشان گپ و گفت داشتیم و هر موقع متوجه می‌شدیم که رفتارشان تغییر کرده در رابطه با آزادیشان اقدام می‌شد، در حقیقت اصرار بر آزادیشان بوده است و با عناوین مختلف از جمله، عفو، آزادی مشروط، زندان باز و... کمک می‌کردیم زندانی از زندان آزاد شود. ما معتقدیم که زندانی نباید زیاد در زندان بماند. زندان برای تأدیب، مجازات و اصلاح افراد است و پس از آن بازگشت به جامعه است. این سیاست ادامه دارد و نسبت به زندانیان امنیتی نیز این روند ادامه خواهد داشت‌».

وی افزود: «وقتی فضای سیاسی و اجتماعی جامعه آرام و متعادل شد، خوش‌بینی‌ها جای بدبینی‌ها را گرفت، اصطکاک‌ها از بین رفت و فضای معقولی در روابط اجتماعی و سیاسی به وجود آمد، طبعا زمینه عفو و تخفیف مجازات زندانیان امنیتی هم فراهم می‌شود. این کار‌ها در راستای حفظ حقوق شهروندی است. تلقی ما این است که انسان‌ها از عزت و شرافت برخوردار باشند و حتی حقوق مجرمین و متخلفین باید حفظ شود و نباید انسانیت آن‌ها مخدوش شود و زیر سؤال برود. متخلف باید به ‌اندازه جرمش مجازات شود ولی انسانیتش نباید لگدمال شود‌». اصلی‌ترین جمله پورمحمدی آنجا بود که گفت: «بنده به عنوان وزیر دادگستری جزو اصلی‌ترین رسالت‌هایم تعقیب این‌گونه مسائل است و به طور جدی هم در دولت و هم در قوه قضائیه این مسائل را پیگیری می‌کنم، ضمن این که پرونده آقایان موسوی و کروبی در شورای عالی امنیت ملی از سوی دوستان بزرگوارمان تحت بررسی است‌».‌