دولت آينده به داد مردم زلزله‌زده ارسباران برسد

زلزله در ايران گويي بين فقير و غني، شهرنشين و روستايي تفاوت قائل است چون جان شهرنشينان را كمتر مي‌گيرد و فقيرها را بيشتر در كام خود مي‌كشد. پس از زلزله بخصوص براي روستاييان و فقيرترها فقط مشتي خاك مي‌ماند و خاطراتي دور از زندگي شان. اما واقعيت اين است كه زندگي جريان دارد و بازماندگان به زندگي مي‌انديشند و تعلقاتش و به هر آنچه غم را سبك‌تر كند. در روزهاي اول زلزله، خيلي‌ها داوطلب همكاري هستند، اما با گذشت چند روز همه چيز فراموش مي‌شود، حتي وعده‌هاي كمك و اميدواري‌ها. 21 مردادماه سال گذشته كه زمين در آذربايجان شرقي لرزيد، بيش از 5500کيلومتر مربع از وسعت استان تكان خورد و حدود 30 هزار خانه با جمعيت 400 هزار نفر تخريب شدند. خانه‌هايي که بيشتر آنها روستايي بودند. در زلزله آذربايجان شرقي و مناطق هريس، ورزقان و اهر حدود 17 هزار واحد مسكن روستايي تخريب شد و دولت به ظاهر ساخت مسكن در اين مناطق را در دستور كار خود قرار داد. پس از آن بود كه تفاهم‌نامه ساخت 2700 واحد در مناطق زلزله‌زده ‌مابين انجمن انبوه‌سازان استان آذربايجان شرقي و بنياد مسکن انقلاب اسلامي استان در اواسط شهريورماه به امضا رسيد و مقرر شد در فاز اول 1700 واحد مسکوني به صورت دستمزدي و 1000 واحد نيز با مصالح کامل توسط انبوه‌سازان ساخته شود. در اين‌باره ايرج رهبر، رئيس كانون سراسري انبوه‌سازان كشوري گفت: «700 واحد براي ساخت در مناطق زلزله‌زده به انبوه‌سازان معرفي شد، از سويي ساخت تعدادي واحد ديگر نيز به كاردان‌هاي ساختماني واگذار شد.»


2700 واحد با ساخت صنعتي در تعهد انبوه سازان

وي با اشاره به اينكه ساخت 2700 واحد در اين مناطق در تعهد كانون سراسري انبوه‌سازان است، گفت: «با توجه به اينكه در اين واحدها از اسكلت‌هاي پيش‌ساخته استفاده مي‌شود و به صورت صنعتي‌سازي ساخته خواهند شد، نزديك به نيمي از اين واحدها توسط انبوه‌سازان در حال ساخت است.» وي وعده داد: «تمام روستاهاي کشور که خانه‌هاي مقاوم ندارند را مي‌توانيم 10 ساله بسازيم.» در صورتي كه عمليات ساخت خانه‌هاي روستايي در كل كشور در دستور كار دولت قرار گرفت، اما همچنان روستاهاي ديگر كشور نيز در نگراني حادثه‌اي ديگر و مشابه همانند حوادث بم و ورزقان بودند.


زلزله‌زدگان سرما را با آتش و يخبندان گذراندند

عليرضابيگي، استاندار آذربايجان شرقي، نيز از بازسازي 9500 واحد مربوط به ساکنان دايمي مناطق زلزله‌زده خبر داد. اين در حالي بود كه با آغاز فصل سرما بسياري از زلزله‌زدگان در چادر ساكن بودند و اين تبليغات با آتش‌ گرفتن چادرهاي زلزله‌زدگان رنگ باخت و علاوه بر خاك، آتش به استقبال مردم آمد. از سويي برخي واحدهاي ساخته شده با پس لرزه‌ها تخريب شده و ترك برداشتند. همين بود كه مقاوم‌سازي جاي خود را به واژه «بساز و بفروش» داد. اين بود كه گفته شد؛ پس‌لرزه‌هاي پرشمار کار ساخت و ساز شهري را با مشکل مواجه کرده است.


مسئولان وام را به همه مردم ندادند

همين باعث شد دولت تصميم بگيرد مردم را در کانکس‌هاي آهني اسکان دهد. پس از آن قرار شد دولت به خانوارها وام‌هاي يک ميليون توماني بلاعوض بدهد. بودجه اين وام‌ها نيز به گفته الله‌وردي دهقان، نماينده اين شهر، به حساب استانداري ريخته شد. اما مسئولان استانداري اين وام را به همه مردم ندادند و به‌طور سليقه‌اي بين مردم تقسيم كردند. گويا هيچ نظارتي نيز بر اين جريان صورت نگرفته و کم و کاستي‌هاي بسياري در اين تقسيم بودجه وجود داشت. اما اكنون در بازسازي و ساخت واحدهاي جديد نيز مردم با مشكلاتي رو‌به‌رو هستند. وام 20 ميليوني به واحدهاي تخريب شده اختصاص داده شد، اما با توجه به افزايش بهاي مصالح ساختماني، اكنون ديگر آن وام نيز کفاف ساخت و ساز را به مردم زلزله‌زده ارسباران نمي‌دهد. اين تا جايي ادامه پيدا كرده است كه اين روزها الله‌وردي دهقان، نماينده مردم ورزقان در مجلس شوراي اسلامي، مي‌گويد: «امکاناتي که به مناطق زلزله‌زده اختصاص يافته است، پاسخگوي نيازهاي مردم مناطق زلزله‌زده نيست.» وي با بيان اينکه بنياد مسکن به‌عنوان يکي از بخش‌هاي ستاد مديريت بحران در مناطق زلزله‌زده عملکرد مطلوبي داشته است گفت: «در بخش تامين زيرساخت‌هاي آب‌رساني، گازرساني و اجراي طرح‌هاي هادي روستايي، فعاليت‌هاي مطلوبي در اين مناطق صورت نگرفته است.»


95درصد ساختمان‌ها صرفا اسكلت‌بندي دارند

نماينده مردم ورزقان در مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: «در بيش از 95 درصد از ساختمان‌هاي ساخته شده در مناطق زلزله‌زده، صرفا شاهد اسکلت‌بندي و ساخت ديوارهاي خانه هستيم که به‌عبارتي فقط به‌عنوان جان پناه مورد استفاده قرار مي‌گيرند.» امر ديگري كه اين نماينده به آن اشاره كرد نوع ساخت و سازهايي بود كه با معيارهاي روستايي هماهنگي ندارد. دهقان با بيان اين‌که در زندگي روستايي حياط خانه به‌عنوان يکي از عناصر اصلي در بافت مسکن است گفت: «متاسفانه در مناطق زلزله‌زده ارسباران دولت توجه چنداني به ساخت ديواره‌هاي حياط منازل مسکوني روستاييان ندارد.» به گفته نماينده مردم ورزقان در مجلس شوراي اسلامي از مجموع 91 روستاي شهرستان ورزقان، در قريب به 15 روستا، هيچ‌گونه اقدامي براي بازسازي صورت نگرفته و روستاييان اکثرا در خانه‌هاي مخروبه و ترک خورده ساکن هستند. خانه‌هايي كه نه تنها اميدي به تكميل آنها و بهبود شرايط مردم آسيب ديده نيست، بلكه غمي تازه را به دل‌هايشان سنگين كرده است كه خانه‌هاي خود را نه آباد كه چگونه تكميل كنند.