آیین‌نامه داخلی، مجلس را در برابر دولت خلع سلاح کرد!

هرچند‌ در ماده ۲ آیین‌نامه داخلی کمیسیون تلفیق، نحوه رسیدگی به لایحه بودجه را بررسی کلیات و سپس جزییات می‌داند، ‌آیین نامه داخلی نباید ناقض قانون باشد و شیوه مدیریت جلسه را تنظیم می‌کند. گویا، کمیسیون تلفیق بودجه برابر قانون حق رسیدگی به کلیات بودجه را ندارد و تنها مسئول رسیدگی به گزارش‌های کمیسیون‌ها و ارائه آن به صحن علنی مجلس است!

به گزارش «تابناک»، علی اصغر یوسف‌نژاد ضمن بیان این مطلب ‌گفت: آیین نامه داخلی مجلس، از مبحث چهارم و از ماده ۲۱۳ تا ۲۱۸ نحوه بررسی بودجه سالیانه کشور و نظارت بر اجرای بودجه را مشخص کرده است در ماده ۲۱۳ ترکیب اعضای کمیسیون تلفیق را معین می‌کند که وظیفه آن تنظیم اصول و مفاد لایحه بودجه و ایجاد هماهنگی بین کمیسیون‌های تخصصی مجلس پس از تقدیم لایحه بودجه است.

این عضو کمیسیون تلفیق مجلس هشتم در ادامه خاطرنشان کرد: در بند ۲ ماده ۲۱۶ وظیفه کمیسیون‌های تخصصی تهیه گزارش بودجه و تقدیم آن به کمیسیون تلفیق در فرصت محدود پانزده روزه معین شده ‌و تقدیم آن مجلس شورای اسلامی در فاصله زمانی پانزده روزه است.

وی با بیان اینکه مشاهده می‌شود، قانونگذار وظیفه کمیسیون تلفیق را صرفا رسیدگی به گزارش‌های کمیسیون‌های تخصصی و تهیه گزارش نهایی دانسته و بحث بررسی کلیات را از وظایف کمیسیون تلفیق ندانسته است، گفت: ولی در بند ۴ ماده ۲۱۶ رسیدگی به کلیات بودجه را وظیفه جلسه علنی مجلس می‌داند که پس از تصویب کلیات، پیشنهادهای مربوط به درآمد‌ها و سایر منابع اعتبار بودجه رسیدگی و سقف آن به تصویب می‌رسد و بعد پیشنهادهای مربوط به تبصره‌ها و ردیف‌ها رسیدگی می‌شود.

این استاد دانشگاه در تشریح دلایل خود برای این که کمیسیون تلفیق حق تصمیم‌گیری درباره کلیات لایحه بودجه را ندارد، گفت: دلیل دیگری که می‌توان گفت وظیفه کمیسیون تلفیق بودجه رسیدگی به کلیات بودجه نیست، بند ۲۱۴ آیین نامه داخلی است که وظیفه کمیسیون تلفیق را بررسی لایحه برنامه‌های توسعه (مثل برنامه پنجم) مشخص کرده ‌در این بند وظیفه کمیسیون تلفیق برنامه رسیدگی به کلیات و جزییات است. با وظیفه مقایسه کمیسیون تلفیق بودجه در هنگام بررسی بودجه و کمیسیون تلفیق برنامه هنگام بررسی برنامه پنج ساله، در‌می‌یابیم که اگر قانون‌گذار می‌خواست کلیات بودجه در کمیسیون تلفیق بودجه بررسی شود، باید در هنگام تنظیم وظیفه کمیسیون تلفیق بودجه آن را عنوان می‌کرد؛ کاری که هنگام تنظیم وظایف کمیسیون تلفیق برنامه انجام داد و وظیفه آن را بررسی کلیات برنامه دانسته است.

یوسف‌نژاد ‌در ادامه افزود: قیاس دیگر آن که اگر قرار بود بحث و بررسی لایحه بودجه همچون دیگر لوایح باشد، دیگر شرایط ‌و مبحث خاص در آیین نامه برای لایحه بودجه جایگاهی نداشت و حتی اگر قرار بود، بحث گزارش رد لایحه بودجه مثل دیگر طرح‌ها و لوایح (ماده ۱۴۲ و تبصره آن) مطرح باشد، باید در موارد مربوط به بررسی بودجه به آن اشاره می‌شد. چنانکه در ماده ۱۴۳ به نظر کمیسیون‌ها مبنی بر رد یا مسکوت ماندن در طرح و لوایح را اشاره کرده است.

وی با تأکید بر اینکه وظیفه کمیسیون تلفیق صرفا گزارش دهی است، گفت: مطلب دیگر آنک ه در مبحث رسیدگی به لایحه بودجه در آیین نامه داخلی وظایف کمیسیون‌های اصلی و کمیسیون تلفیق صرفا گزارش دهی عنوان شده است و فقط در صحن علنی مجلس (بند ۴ ماده ۲۱۶) کلیات بودجه ‌بررسی و تصویب می‌شود.

نماینده سابق ساری در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اهمیت لایحه بودجه‌ تأکید کرد: بی‌گمان همه می‌دانند بحث درباره لوایح بودجه و کلیات آن‌ها در مجلس، ضروری‌ترین و با اهمیت‌ترین مسأله قابل طرح سالانه در مجلس است که شامل عدد و رقم و چگونگی درآمد‌ها و هزینه‌هاست؛ بنابراین، گمان می‌کنم با توجه به صراحت آیین نامه و همچنین قانون اساسی مبنی بر عدم تنفیذ حق قانون‌گذاری، کمیسیون تلفیق بودجه استحقاق قانونی برای رسیدگی به کلیات را ندارد.