بگذارید نهال نوپای ورزش قهرمانی به بار بنشیند

ورزش بانوان كشورمان در گذشته ای نه چندان دور پشت ديواری از محدوديت ها مهجور مانده بود و در سال های نخستين بعد از پيروزي انقلاب اسلامي حضور ورزشكاران زن در مسابقات برون مرزي به يكي دو رشته مثل تيراندازي و شطرنج خلاصه می شد. 

به گزارش مهرخانه، با گذشت بيش از 3 دهه از انقلاب اسلامي وضعيت كاملاً فرق كرده است و به مرور زمان مسئولین دریافتند که بانوان کشورمان می توانند با رعایت احکام شرعی و موازین اسلامی در عرصه بین المللی حضور فعال تر و پررنگ تری داشته باشند و اکنون بجز در چند رشته كه استثنا هستند و امکان حضور زنان ما در آنها وجود ندارد، در سایر رشته های ورزشی بانوان ملی پوش توانستند حضوری سالم و درخشان داشته باشند و در مسابقات بین المللی با افتخار پرچم مقدس کشورمان را به اهتزار در آورند، تا تمام کشورها ضمن شناخت قابلیت ها و توانایی های بانوان کشورمان، با فرهنگ اصیل ایرانی- اسلامی آشنا شوند. موفقيت هاي بانوان ملي پوش کشورمان در عرصه هاي بين المللي نشان می دهد وقت آن رسيده كه با برطرف کردن موانع، مشکلات و کمبودها زمینه حضور فعال تر و موفق تر آنها در عرصه بین المللی فراهم شود. 

حضور بانوان ورزشکار کشورمان در مسابقات بین المللی از ابتدا، موافقان و مخالفانی داشته است و همواره جریاناتی سعی کردند به بهانه حفظ ارزش های اسلامی و احکام شرعی، از حضور زنان در این عرصه ها جلوگیری کنند. اما بانوان ما نشان دادند که می توانند با رعایت شاخص ‌های خاص برآمده از فرهنگ ایرانی- اسلامی و رد تبرج و خودنمایی، در مسابقات بین المللی حضور پررنگ و درخشانی داشته باشند. تنها با نگاهی به دستاوردهای مثبت حضور زنان در مسابقات بین المللی می توانیم به اهمیت حضور زنان مسلمان ایرانی در این عرصه ها پی ببریم.  

رهبر انقلاب نیز در سخنان خود بر اهمیت ورزش قهرمانی صحه گذاشته و تأکید می کنند: «اگر ورزش قهرمانى نباشد، اين ورزش همگانى اصلاً تحقق پيدا نخواهد كرد. هميشه بايستى يك قله داشته باشيم، تا در دامنه‌ها افراد زيادى حركت كنند؛ لذا ورزش قهرمانى به اين دليل واجب و لازم است. البته ورزش قهرمانى و شركت در ميدان ‌هاى بين ‌المللى، منافع ديگرى هم دارد و آن، سربلندى و اشتهار ملت است. نشان‌ دهنده اين است كه ملت ما با عزم و اراده است؛ چنين جوانانى دارد، چنين كارهايى مى‌ كند، چنين برنامه ‌ريزى ‌اى مى‌كند. اين در واقع بروز ملى در يك ميدان جهانى است. ورزش‌ هاى قهرمانى و شركت در ميدان ‌هاى بين ‌المللى، اين فوايد را هم دارد.» ایشان در زمینه ورزش بانوان نیز معتقدند «حضور بانوان با حجاب اسلامى در ميدان‌ هاى ورزشى در واقع بيان‌ كننده پيام معنوى به دنيائى است كه تلاش گسترده‌ اى براى مقابله با معنويت و ارزش‌ هاى دينى در آن انجام مى ‌گيرد.»

حضور شایسته بانوان ایرانی مسلمان در میادین رقابت خارجی، علاوه بر تقویت ورزش قهرمانی، دستاوردهای فرهنگی و سیاسی چشمگیری نیز برای کشور به دنبال دارد. البته تشویق و ترویج ورزش قهرمانی زنان باید با رعایت حدود و شاخص ‌های خاص فرهنگ ایرانی- اسلامی باشد. حضور زنان مسلمان ایرانی در رقابت ‌های جهانی می ‌تواند نشان‌دهنده توانمندی‌ های زنان کشور و خنثی‌کننده بخشی از تبلیغات منفی جهانی بر علیه وضعیت زنان در ایران باشد. 

مرضیه اکبرآبادی معاون امور بانوان و توسعه ورزش همگانی وزارت ورزش و جوانان کشور در گفتگو با مهرخانه می گوید: دولت از سال 88 برنامه ریزی ای را در حوزه ورزش زنان با اختصاص یک بخش معاونتی با عنوان معاونت ورزش بانوان شروع و سرمایه گذاری کرد. تا قبل از آن اعتقادی به حضور جدی زنان در ورزش نبود. از سال 89 تقویم ورزشی فدراسیون ها و استان ها را گرفتیم و در حوزه زنان، در بخش قهرمانی و با نگاه حرفه ای برنامه ریزی های بسیاری انجام دادیم. در هر رشته مسابقات کشوری و انتخابی تیم ملی برگزار کردیم تا نشان بدهیم نگاه ما به حضور زنان جدی است. اردوهای تیم های ملی ما در رشته های مختلف و در رده سنی های مختلف شکل گرفت. 

ما در بازی های آسیایی 2010، توانستیم با 120 خانم در قالب مربی، سرپرست و ورزشکار، در رشته های متنوع در چین حاضر شویم و برای اولین بار توانستیم 25 درصد از مقام هایی که در حوزه کاروان جمهوری اسلامی کسب شده بود را به زنان اختصاص دهیم، و به همین دلیل از ششمی آسیا به چهارمی ارتقا پیدا کردیم. در صورتیکه زمان برنامه ریزی، آنچه که کارشناسان ورزش در سال 88 پیش بینی می کردند، این بود که ما خوشبینانه هفتم یا هشتم آسیا می شویم چون رقبای ما هم به شدت فعالیت می کردند. با این فضا ما توانستیم کا را شروع کنیم، 25 درصد مقام ها را کسب کنیم و ایران چهارم آسیا شد. این گام موفقی بود یعنی با برنامه ریزی حرفه ای، دیدیم در حوزه زنان جواب می گیریم و خانم ها مشتاقانه با حداقل امکانات، حداکثر نتیجه را کسب می کنند. لازم است بگویم ما در پاراآسیایی هم 14 مقام توانستیم کسب کنیم. 14 مدال در آسیا و 14 مدال در پاراآسیا جمعا 28 مدال. 

مسئول ورزش بانوان به برنامه ریزی های صورت گرفته بعد از مسابقات آسیایی اشاره کرده و می گوید: ما در برنامه ریزی بعدی مان، دیگر از صرافت بازی های آسیایی خارج شدیم و شروع به برنامه ریزی برای المپیک 2012 لندن کردیم. همه رشته هایی که در آسیا بازی می شود، در المپیک نیست. ضمن اینکه میزبان هم اختیار دارد چند رشته کم و زیاد کند. با رصدی که داشتیم، رشته هایی را که می توانستیم حضور پیدا کنیم، مشخص کردیم. ما در واقع نگاه مان، نگاه مدیریتی بود نه جنسیتی. یعنی گفتیم اگر زنان در این زمینه مستعدند، سرمایه گذاری می کنیم. با این نگاه توانستیم 8 سهمیه در المپیک و 8 سهمیه در پارالمپیک بگیریم. ما در المپیک مدال نگرفتیم، اما فاصله مان را با مدال ها خیلی کم کردیم. این کار هم انجام شد. اینها همه با توجه به زیرساخت ها بوده است. یعنی رفتار حرفه ای داشتن. رفتار حرفه ای در حوزه قهرمانی، یعنی برگزاری لیگ در رشته هدف. ما تقریباً الان در 43 فدراسیون فعالیم و در اکثر رشته ها، لیگ برگزار می کنیم. 

وی می افزاید: مسئله مهم دیگر جدی گرفتن ورزش قهرمانی بانوان است. از سال 89، این کار انجام شد. ما مسابقات آسیایی دوحه قطر را داشتیم و فاصله انفجارگونه مان با مسابقات چین. این شرایط را در مسابقات لندن هم داشتیم. ما در المپیک پکن سه تا شرکت کننده داشتیم که یکی از آنها با وایلد کارت بود. ولی در لندن، همه سهمیه ای بودند. 8 تا سهمیه. تعداد جمعیت کاروان کشورمان خیلی افزایش پیدا کرده بود. تنوع رشته ای داشتیم و به هر حال ما ثابت کردیم که برای حضور در المپیک نیازی به وایلد کارت و لطف مجامع بین الملل نداریم. این گام اول ما بود نه هدف نهایی مان. اینها نشان می دهد که ما باید مطابق قوانین جمهوری اسلامی در حوزه زنان، برای حوزه قهرمانی زنان برنامه ریزی کنیم. علاوه بر آن ما باید مربی حرفه ای درجه یک و تجهیزات سخت افزاری استاندارد جهانی برای زنان داشته باشیم.

حال که  نهال کوچک ورزش قهرمانی بانوان در آستانه شکوفایی و به بار نشستن است، منتقدان حضور زنان در مسابقات بین المللی به بهانه قربانی شدن اخلاق در پای رقابت و از بین رفتن ارزش های اسلامی، تیشه به ریشه آن می زنند. 

در صورتی که حضور زنان در میادین بین المللی همواره با رعایت شئونات و موازین اسلامی بوده و خواهد بود. حتی بانوان ورزشکار ایرانی با پوشش اسلامی خود توانستند الگوی شایسته ای برای جوامع اسلامی، باشند.

نحوه پوشش بانوان ورزشکار ایرانی در مجامع بین المللی آنقدر تأثیرگذار بوده که برخی کشورهای اسلامی نیز از آن استفاده کردند. 

اکبرآبادی، معاون سابق ورزش بانوان در سازمان تربیت بدنی در زمینه پوشش بانوان می گوید: با توجه به حساسیت این موضوع و نگاهی که جمهوری اسلامی به آن دارد، یک تشکیلات مستقلی را برای خانم ها در بحث اجرا و عملیات، در نظر گرفتیم و مثل همه کشورها، قوانین جهانی را قبل از ورود به کشور، مطابق با فرهنگ، سنن، ارزش ها و باورهای اجتماعی بومی سازی کردیم و در واقع یک باکس مستقل اجرایی و عملیاتی در حوزه بانوان تشکیل شد. اینکه خانم ها باید در اماکن ویژه بانوان فعالیت می کنند، با کادر فنی و مدیریتی زن. این در جمهوری اسلامی اصل است. بر همین مبنا هم سعی شد برنامه ریزی صورت گیرد حتی در حوزه بخش خصوصی. حتی باشگاه های نیمه حرفه ای. این شکل عمومی کار، در حوزه همگانی است. در حوزه قهرمانی هم همینطور.

وی افزود: قوانین بومی ما برای داخل کشور اعتبار داشت. برای اینکه بتوانیم به خارج از مرزها ورود پیدا کنیم، نیاز به ابزار جدید داشتیم. در عرف بین الملل ما نمی توانستیم بگوییم که زنان در اماکن ویژه زنان فعالیت می کنند. ما در آنجا حوزه مسئولیت و مدیریتمان، تیم خودمان بود نه تیم های دیگر. ضمن آنکه کشور میزبان هم براساس آن قوانین بین الملل که مورد نظر همه بود، با ما برخورد می کرد. پس یا ما باید فضا را ویژه خانم ها می کردیم و از لباس عرف استفاده می کردیم و یا باید در لباس تغییر می دادیم. لذا از آن سیاست های کلی خارج شدیم و برای تیم و فرد فرد بازیکنانمان سیاست گذاری کردیم. یعنی یک پوشش مناسب که هم چارچوب ها را رعایت کرده باشد و هم اجازه حضور داشته باشد. لازمه این کار این بود که ما با جوامع بین الملل تعاملی داشته باشیم. 

می گویم جوامع نه جامعه؛ به خاطر اینکه در هر رشته ای که می خواستیم فعالیت کنیم، یک باکس مستقل بین الملل برای خودش داشت. باید از آن مجرا و کانال وارد می شدیم و با ادبیات مخصوص آن رشته صحبت می کردیم. و اگر به توافق می رسیدیم مصوبه پوشش آن رشته را به دست می آوردیم نه سایر رشته ها را. با این چانه زنی ها، ما در حال حاضر، در 44 تا رشته این مصوبه را گرفته ایم. وقتی هم مصوبه گرفته می شود باز هم یک قانون عام بین المللی است؛ یعنی نمی گویند فقط جمهوری اسلامی،. می گویند این پوشش برای همه خانم ها مجاز است. مثلاً در والیبال تیم مصر، یک تعدادشان با عرف بین الملل می آیند و یک تعداد با لباس اسلامی. یا در فوتبال در اردن داشتیم. 

وی با اشاره به تغییرات و تلاش های صورت گرفته درخصوص پوشش بانوان ورزشکار می گوید: از سال 88 با جدیت و توجه به اصل حجاب، مجدد پوشش ها را بازنگری کردیم و نواقصشان را برطرف کردیم. چون در برخی رشته ها، پوشش ورزشکار، به دلخواه خود ورزشکار، به مرور زمان تغییراتی کرده بود؛ یکی آستینش را کوتاه کرده بود، یکی قدش را. لذا ما سال 88 تمام لباس هایمان را بازنگری کردیم. با یک تیم مجرب خانم از اساتید فیزیولوژی، طب، مدیریت ورزشی، مد و لباس، و کارشناس علوم دینی و اصول فقه. رئیس فدراسیون ها را دعوت کردیم، لباس ها را بیاورند با یک ورزشکار که در استیل آن ورزشکار دامنه حرکت، چارچوب ارزش ها، میزان تبادل هوا، خروج رطوبت و وزن لباس را سعی کردیم لحاظ کنیم. تقریبا 8 یا 9 لباس را در همین مدت 2-3 ساله اخیر مصوب کردیم.

سایت خبری انصارحزب الله اخیراً با یکی از نمایندگان مجلس، لاله افتخاری، گفتگویی انجام داده و از قول ایشان به حرام، غیرقانونی بودن و شرعی نبودن اعزام بانوان ورزشکار به خارج از کشور اشاره کرده است.

در همین زمینه گفتگویی انجام دادیم با لاله افتخاری و صحت این حرف ها را از زبان ایشان جویا شدیم. 

افتخاری نماینده مجلس در گفتگو با خبرنگار مهرخانه می گوید: من به دلیل اهمیت ورزش بانوان در مجلس هفتم کارگروه ورزش و جوانان را انتخاب نموده و 4 سال در آن کارگروه فعالیت کردم. تأکید من در دولت های هشتم و نهم نیز بر ورزش بانوان بوده است و جایگاه خاصی برای ورزش بانوان قائل هستم و معتقدم تمام بانوان باید ورزش کنند. حال اگر بانوان ورزشکار ما بتوانند در برنامه ها و مسابقات بین المللی شرکت کرده و رتبه بیاورند، ارزش آن چند برابر می شود. زیرا حضور بانوان با رعایت موازین شرعی در عرصه های بین المللی می تواند به منزله تبلیغی برای فرهنگ دینی ما در نظر گرفته شود و باید از ورزش بانوان در مسابقات بین المللی که با رعایت احکام اسلامی صورت می گیرد، حمایت شود. 

وی افزود: من در صحبت های اخیر اشاره کردم که بانوان باید با رعایت احکام اسلامی در زمینه های مختلف ورزشی در عرصه ملی و بین المللی حضور داشته باشند و زمینه حضور آنان در این عرصه ها باید فراهم شود. من تنها بر رعایت احکام شرعی تأکید داشته و دارم. حال ممکن است آن خبرنگار متوجه منظور من نشده باشد و یا اشتباه برداشت کرده باشد. 

وی در پایان خاطرنشان کرد: ورزش بانوان در سال های اخیر پیشرفت بسیار خوبی داشته است. بانوان، امسال نیز در عرصه بین الملل رتبه آوردند. این نشان می دهد که باید به ورزش قهرمانی بانوان بهای بیشتری دهیم و با مدنظر قرار دادن حساسیت های موجود و رعایت احکام شرعی و قوانین اسلامی برنامه ریزی های دقیقی برای حضور زنان در عرصه های بین المللی داشته و با برطرف کردن کمبودها و موانعی که بر سر راه ورزش قهرمانی بانوان وجود دارد، الگویی باشیم برای سایر کشورهای اسلامی.

سلامت زنان به عنوان نیمی از نیروی فعال جامعه و مادران نسل های آینده یکی از ابزار و اهداف مهم رشد و تعالی جامعه محسوب می شود و زنان در ساختار خانواده نقش کلیدی در ترویج فرهنگ سلامت ایفا می کنند. 

ورزش قهرمانی بانوان می تواند بستری برای رشد سلامت و ارتقاء سطح توانمندی بانوان ورزشکار فراهم کرده و سایر مردم را به ورزش از طریق الگوسازی ترغیب کند. علاوه بر آن ورزش قهرمانی زمینه توسعه نیروی انسانی ماهر در هر رشته را فراهم می کند و منجر به افتخارآفرینی برای کشور می شود. از طرف دیگر، حضور زنان در میادین ورزشی بین المللی در ابعاد مختلف سیاسی و فرهنگی تأثیرات بسیار زیادی بر جای خواهد گذارد. 

در سیاست گذاری ها و برنامه های مرتبط با ورزش، ورزش همگانی و قهرمانی بانوان باید به موازات هم مورد توجه قرار گیرند. با سیاست گذاری در وزارت ورزش و جوانان ورزش به ویژه ورزش بانوان و بازخوانی ابعاد مختلف مسئله ورزش و زنان و تلاش برای توصیف هر چه واقعی تر شرایط موجود و ایده آل مطلوب، می توان زمینه را برای حضور فعال بانوان ورزشکار در عرصه بین المللی فراهم کرده و نسبت به رفع کمبودها و مشکلات آن اقدام کرد.