رطب خورده منع رطب کی کند؟

تحمل بحران یک چیز است و زخم‌زبان خوردن در تحمل بحران، چیز دیگر. این روز‌ها شرایط اقتصادی در کشور را تقریباً همگان درمی‌یابند و با توجه به ملزومات آن، بیشتر افراد جامعه، از فعالان اقتصادی گرفته تا مردم عادی، همگی در راستای تحمل شرایطی که پدید آمده تلاش می‌کنند؛ اما آنچه باعث می‌شود، برخی از تحمل این شرایط ناامید و دلسرد شوند، سخنانی است که گاه برخی مسئولان می‌گویند؛ بدون آن که صغرا و کبرای استدلال خود را بررسی کرده باشند.

به گزارش «تابناک»، شرایط حساس اقتصادی کشور و وضعیت پیش آمده ـ که بدون استثنا، فضا و بستر و ساختار کلی اقتصاد کشور را با معضل روبه‌رو کرده است‌ ـ دیگر بر همگان مشخص و آشکار است و سخن پیرامون چیزی است تکراری.

بسیاری ـ شاید بتوان گفت همه ـ این شرایط را درک می‌کنند و به رغم شکایاتی که از وضع موجود دارند، تحمل این شرایط را به دلیل تحمیل شدن آن بر همه (از بالاترین تا پایین‌ترین) جامعه لازم می‌دانند.

اما نباید فراموش کرد که گاه سخنی از زبان مسئولی به میان می‌آید که ناخودآگاه فرد را از تحمل شرایط دلسرد می‌کند؛ سخنانی که در ماه‌های اخیر، چندین بار آنها را شنیده‌ایم.

بنا بر این گزارش، امروز مهدی معصومی، رییس مرکز صنایع نوین وزارت صنعت، معدن و تجارت گفته که تعطیلی برخی بنگاه‌های تولیدی به دلیل کوتاهی خودشان است. وی آشکارا گفته است: برخی صاحبان واحد‌های تولیدی، هیچ‌گونه سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه نکرده‌اند و در همین حال انتظار دارند در شرایط بحرانی، هیچ اتفاقی برای آن‌ها نیفتد.

معصومی گفته است: برخی بنگاه‌های تولیدی به دلیل کوتاهی خودشان در شرایط سخت اقتصادی از میان می‌روند. بدون سرمایه‌گذاری روی بحث کیفیت و تحقیق و توسعه تولید‌کنندگان نمی‌توانند انتظار داشته باشند که در شرایط بحرانی پابرجا بمانند.

به هر حال، ظاهراً این استدلالی است درست و منطق پشت آن نیز اساساً درست است. بی‌گمان، هر بنگاه تولیدی باید پیش بینی از شرایط آینده داشته باشد و با سرمایه گذاری روی مباحث مدیریتی و تحقیقات به روز در حوزه کاری خود بتواند از آخرین دستاورد‌ها برای بهبود کسب و کار و مدیریت بحران بهره گیرد.

اما به راستی این سخنی است که مسئولین دولتی باید بگویند؟ آیا مطرح شدن این استدلال از زبان مسئولان دولتی خود ناقض آن نیست؟

پیش بینی، مدیریت، سرمایه‌گذاری بر تحقیقات و فناوری‌های نوین در همه بخش‌های تولید از مدیریت منابع تا مدیریت سازمانی، همگی در جایی امکان‌پذیر و پاسخگوست که دست‌کم ثباتی در شرایط اقتصادی و ساختار اقتصادی کشور باشد.

در جایی که تنها همین یک ماهه اخیر کافی است تا خط بطلانی بزرگ بر ادعای ثبات در فضای اقتصادی کشور بکشیم، آیا سخن گفتن از این که تعطیلی بنگاه‌های تولیدی تقصیر خودشان است، استدلال درستی است؟ آیا مسئولین با کارکردهای خود در ماه‌ها و حتی سال‌های گذشته، زمینه‌ای را فراهم کرده‌اند که فعالان اقتصادی و مردم عادی در جامعه بتوانند برای یک ماه آینده خود تصمیم درستی بگیرند؟

روند کارکرد قوا در ماه‌های اخیر به گونه‌ای بوده که بدون هیچ شک و شبهه‌ای، جای هیچ تصمیم‌گیری و آینده نگری برای افراد باقی نگذاشته است. بعضاً کارکردهای انفعالی یا بر عکس کهکشانی مسئولان در همه قوا، کوچک‌ترین نشانی از ثبات را از فضای اقتصادی جامعه گرفته و توان پیش‌بینی و مدیریت درست را از افراد دریغ کرده است.

تحمل بحران یک چیز است و زخم زبان خوردن در حین تحمل، چیز دیگری. حتماً بنگاه‌های اقتصادی هستند که در این مدت بیش از همیشه به روش‌های نادرست مدیریتی خود پی برده‌اند و تاوان آن را نیز در این شرایط به سختی پس داده‌اند. هیچ کس در این میان مسئول نیست، جز خود کسانی که برای سالیان دراز به روش‌های مدیریتی نادرستشان ادامه داده بودند و شرایط به گونه‌ای نبوده که الزامی در تغییر روش ببینند.

سرزنش این دست از فعالان اقتصادی کاملاً بجا و درست است؛ اما نه از سوی مسئولینی که خود در پدید آمدن این شرایط یا وخیم‌تر کردن آن بی‌تقصیر نبوده‌اند. آیا یک چنین روشی در برخورد با مسائل، رفع مسئولیت و به معنای واقعی کلمه فرافکنی نیست؟