فلسطيني ها در نيويورک چه به دست آوردند؟!

سيدمحمد اسلامي در روزنامه خراسان نوشت:

به راستي در مجمع عمومي سازمان ملل درباره فلسطين چه اتفاقي افتاده است؟ اين پرسشي است که افکار عمومي جهان، آزرده از 8 روز خون و خونريزي در باريکه غزه، با آن مواجه هستند. به رسميت شناختن تشکيلات خودگردان فلسطين به عنوان يک "دولت ناظر غيرعضو" در سازمان ملل حاوي پيام هايي روشن و البته پرسش هايي همچنان مبهم است.

راي گيري نيمه شب 5 شنبه 9 آذر در مجمع عمومي سازمان ملل درباره پيشنهاد فلسطيني ها را بايد تصميم قاطع مردم کشورهاي جهان براي احترام به حق انسانيت و کرامت مردمي دانست که نزديک به يک قرن تحت ظلم سازمان يافته و هدفمند بوده اند. اتفاقي که به دور از ذهن نبود و سابقه نيز داشته است. سال گذشته نيز در روز 9 آبان 1390، کشور فلسطين با راي قاطع به عضويت کامل يونسکو، نهاد فرهنگي و آموزشي سازمان ملل متحد در آمده بود. بنابراين چون روز روشن است که مردم جهان حامي مردم فلسطين هستند و ساختار ظالمانه نهادهاي قدرت بين المللي – به ويژه شوراي امنيت - عامل اصلي تداوم قديمي ترين و اصلي ترين بحران منطقه خاورميانه است. واقعيتي که بي شک مي تواند نويد موفقيت هاي بيشتر براي مردمي باشد که چيزي جز حق حيات در سرزمين مادري خود نمي خواهند.

با اين حال واقعيت هاي حقوقي و سياسي نظام بين الملل اين پرسش را ايجاد مي کند که موفقيت تشکيلات خودگردان در مجمع عمومي سازمان ملل تا چه ميزان مي تواند به آرمان هاي فلسطيني کمک کند؟ موضوعي که گروه هاي فلسطيني نيز درباره آن اتفاق نظر ندارند و مواضع متفاوتي اتخاذ کرده اند. پس از عضويت تشکيلات خودگردان به عنوان دولت ناظر در مجمع عمومي سازمان ملل "خالد مشعل" دبير سياسي حماس آن را "يک راهبرد منحصر به فرد و شجاعانه" و "يک ابتکار ديپلماتيک براي ترفيع جايگاه فلسطينيان در سازمان ملل" دانسته است درحالي که رمضان عبدا...، دبيرکل جنبش جهاد اسلامي فلسطين گفته است که "ما اين طرح را تبريک نمي گوئيم اما با آن مقابله نيز نخواهيم کرد".

واقعيت اين است که هنگامي مي توانيم درباره آن چه در نيويورک رخ داده است قضاوت کنيم که بدانيم اين گام مقدمه چه گام هاي ديگري مي تواند باشد؟ به عبارت ديگر راي گيري در سازمان ملل درباره چه پرسشي بوده است! مواضع آمريکا، رژيم صهيونيستي و کشورهاي حامي اين رژيم به گونه اي است که گويي آن ها از رخداد نيويورک بسيار ناراضي هستند. البته اين نارضايتي قابل درک است. همان طور که اشاره شد، آن چه در مجمع عمومي سازمان ملل رخ داد مانور انسانيت عليه سال ها وحشي گري اسرائيلي ها بود. اما پرسش اين جاست که اين راي گيري چرا تا پيش از اين انجام نشده بود؟ چرا اين بار آمريکايي ها با اصرار و عتاب هاي هميشگي شان، محمود عباس را از گام نهادن در اين مسير باز نداشتند؟

پاسخ اين پرسش شايد در اين نکته نهفته باشد که راي گيري نيويورک در واقع راه حل 2 دولت را تقويت مي کند. اين موضوع ادعايي نهان نيست و محمود عباس، رئيس تشکيلات خودگردان فلسطين در مجمع عمومي به صراحت به آن پرداخت و تصريح کرد که "اين آخرين شانس براي نجات طرح 2 کشور مستقل است". طرحي که مبناي آن به رسميت شناختن "دولت اسرائيل" است. موضوعي که تشکيلات خودگردان به آن پايبند است و بسياري از دولت هاي عربي پيدا و پنهان آن را مي پسندند.

از به رسميت شناخته شدن تشکيلات خودگردان به عنوان يک دولت ناظر، تا هنگام به رسميت شناخته شدن فلسطين به عنوان يک دولت مستقل و عضو رسمي سازمان ملل هنوز يک گام حقوقي جدي باقي مانده است و آن چيزي جز شوراي امنيت سازمان ملل نيست. مرحله اي که آمريکايي ها و اسرائيلي ها درباره آن نگراني ندارند و اين فلسطيني ها هستند که بايد خود را براي "چانه زني سياسي" در شوراي امنيت بر سر صلح و حق حيات آماده کنند.

شبکه بي بي سي در تحليل رخداد نيويورک نوشته است: «از اين پس فلسطيني ها قادر خواهند بود تا در برابر ساخت و سازها در کرانه باختري رود اردن و بسياري از موارد اختلاف با رژيم صهيونيستي به نهادهاي بين المللي شکايت کنند.» بنابراين به نظر مي رسد فلسطيني ها در سازمان ملل يک فرصت حقوقي براي شکايت رسمي به نهادهاي بين المللي عليه اسرائيل به دست آورده اند. فرصتي که به اعتقاد برخي از جمله بي بي سي "ترفيعي به ظاهر کوچک" است اما "مي تواند براي اسرائيل پيامدهاي جدي در پي داشته باشد".

اما در مقابل، آن ها چه چيز را ممکن است از دست بدهند؟ اين فرصت حقوقي هم مي تواند آغاز تحولات آزادي بخش باشد و هم مي تواند به علت متوقف بودن به نهادهاي بين المللي که در بي طرفي آن ها ترديد بسيار است، تبديل به ابزاري براي جلب تمرکز و توان فلسطيني ها به بازي هاي حقوقي بي پايان بشود. نهادهايي بين المللي که اگر قصدي براي جانبداري از مردم فلسطين داشتند، کار فلسطيني ها به وضعيت امروز کشيده نمي شد. ممکن است بگوييم اين موفقيت مي تواند مقدمه اي براي آزادسازي مردم فلسطين و دستيابي به "آرمان فلسطين" باشد. با اين حال بايد به نکته مهمي در اين باره اشاره کنيم. فلسطيني ها در راهي که محمودعباس آن را رهبري مي کند در وضعيتي قرار مي گيرند که در اصطلاح انگليسي به آن "reality check" مي گويند. به اين معنا که از اين پس هدف "آرماني" براي آزاد سازي فلسطين جاي خود را با ابتلا به "واقعيت" هايي سياسي مي دهد. اينکه مردم فلسطين درگير اين پرسش شوند که کشور فلسطين قرار است در مرزهاي 1967 تشکيل شود؟ و يا در مرزهاي 1948؟ و يا در وضعيت مبهم فعلي؟! واقعيت اين است که در راي گيري نيويورک در عمل معلوم نيست که راي به کدام فلسطين و محدود به چه مرزهايي داده شده است. خوب است بار ديگر به گفته هاي "رمضان عبدا..." درباره رخداد مجمع عمومي سازمان ملل توجه کنيم: «در مورد کدام فلسطين سخن مي گوئيم؟ اگر سخن ما درباره فلسطين به طور کامل از درياي مديترانه تا رود اردن است پس طبيعي است که تبريک بگوئيم اما اگر منظور قرار دادن سقف براي حق فلسطينيان است ما صراحتا به تشکيلات خودگردان و برادران خود در مصر مي گوئيم که ما اين طرح را تبريک نمي گوئيم اما با آن مقابله نيز نخواهيم کرد.» در صورت ادامه مسير محمود عباس، اسرائيل در برابر اعطاي بخش ناچيزي از سرزمين فلسطين به فلسطيني ها، آن ها را در مسيري قرار مي دهد که بپذيرند براي هميشه با مقاومت خداحافظي کنند. اما نبايد فراموش کنيم که آرمان صهيونيست ها تشکيل يک کشور صهيونيستي از نيل تا فرات است! و پايان مقاومت در برابر صهيونيست ها آغاز سياست هاي متجاوزانه آن ها خواهد بود.