در کجای اقتصاد منطقه ایستادهایم؟
شاید بد نباشد گاهگاهی با مراجعه به آمار و اطلاعات منتشره از نهادهای بینالمللی ـ و نه داخلی ـ نگاهی مقایسهای به وضعیت اقتصادی کشور بیندازیم و وضعیت عملکرد اقتصادی کشور را در مقایسه با کشورهایی گذاریم که هم به لحاظ موقعیت جغرافیایی، هم ساخت اقتصادی و هم شرایط عملیاتی تفاوت چندانی با ایران ندارند. این امر کمک شایانی میکند که درباره آنچه به دست نیاوردهایم، گزافه نگوییم.
در این میان رشد اقتصادی کشورهای منطقه، نرخ تورم، تولید ناخالص داخلی کشورها و همچنین عملکرد مالی ـ بودجهای دولتها میتواند آغاز خوبی باشد. بیگمان، بخش اعظمی از آمار و ارقام در این حوزه اقتصادی در این کشورها برگرفته از درآمدهای نفتی است؛ یعنی فصل مشترک بیشتر کشورهای منطقه.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که این درآمدهای نفتی در سال ۲۰۱۲ میتواند دورنمای اقتصادی خوبی برای صادرکنندگان نفت در منطقه خاورمیانه رقم بزند؛ البته تنشهایی که با تحولات در کشورهای عرب خاورمیانه آغاز و منجر به افزایش بهای نفت شد، با تنش میان ایران و غرب ادامه پیدا کرد و در پایان همچنان بهای نفت را در میانگین ۱۱۰ دلار نگه داشته است.
در این باره باید گفت، در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه از این افزایش درآمد نفتی سود میبرند، کدام یک از این کشورها، این سود را مستقیم متوجه ساختارهای اقتصادی خود میکنند؟
کشورهای صادر کننده نفت در منطقه خاورمیانه، عموماً از افزایش بهای نفت در سال ۲۰۱۱ سود فراوانی بردند؛ اما به رغم این امر، تکانههای اقتصادی ناشی از بحران در اروپا و اقتصاد جهانی تأثیرات منفی خود را بر بیشتر این کشورها، به ویژه آن دسته که وابستگی تجاری بسیاری با اروپا داشتند، بر جای گذاشت.
بنا بر آمار نهادهای بینالمللی در شماری از کشورهای منطقه از جمله ایران و عراق و کویت و لیبی در سال ۲۰۱۱ میزان تولید ناخالص داخلی به مرز ۴ درصد نزول کرد. در این میان، بسیاری از کشورهای صادر کننده نفت در منطقه، شاهد رشدی سریعتر در تولید ناخالص داخلی غیر نفتی بودهاند که علت اصلی آن هزینه کرد، بیشتر دولت در این بخشها بوده است.
نرخ رشد تولید ناخالص داخلی کشورهای صادر کننده نفت منطقه از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ و پیش بینی ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳
از سویی بسیاری از صادرکنندگان نفت در این منطقه، میزان نرخ تورمی کمتر از ۵ درصد را در سال ۲۰۱۱ به ثبت رساندهاند، ولی در کشورهایی مانند یمن، لیبی و سودان به نظر مسائلی همچون کاهش ارزش پول علت اساسی نرخ تورم بالا بوده و تا مرز ۲۰ درصد هم رسیده است.
بنا به گزارش صندوق بینالمللی پول در آوریل سال جاری، نرخ تورم ایران در سال ۲۰۱۱ به دلیل افزایش بهای ناشی از اجرای طرح هدفمندی یارانهها به بیش از ۲۱ درصد رسیده است.
میزان نرخ تورم (بهای مصرفی کالاها) در کشورهای صادر کننده نفت منطقه
مقایسه میانگین نرخ تورم کشورهای ایران، لیبی، سودان و یمن با دیگر صادر کنندگان نفت در منطقه
در این میان، تشدید خواستهای معطوف به خدمات اجتماعی به همراه افزایش بهای نفت، منجر به بالا رفتن هزینههای دولت در کشورهای منطقه شده است. این امر خود منجر به آن شد که به رغم بهای نفت بیش از صد دلاری، هزینه جاری دولت در این کشورها به طور میانگین یک سوم افزایش پیدا کرده و کسری بودجه به اندازه ۱ درصد از تولید ناخالص داخلی در این کشورها افزایش پیدا کند.
مقایسه عملکرد بودجهای کشورهای صادر کننده نفت منطقه به درصد از تولید ناخالص داخلی (ارقام منفی، حاکی از کسری بودجه و ارقام مثبت به معنی مازاد بودجه است.)
جزییات عملکرد بودجه ایران از ۲۰۰۸ -سمت چپ - تا ۲۰۱۲ - سمت راست - (به سهم نفت و مالیات و مقایسه آن در درآمدهای بودجه توجه کنید)
چنانچه دیده میشود و در بسیاری از گزارشهای نهادهای اقتصادی بینالملل نیز آمده، کشورهای منطقه خاورمیانه در سالهای گذشته در شرایط یکسان و ساختارهای اقتصادی یکسان، عملکردهای متفاوتی در حوزه اقتصاد داشتهاند.
در این میان، نگاهی به وضعیت اقتصادی کشور، نشان میدهد که در سالهای اخیر، متأسفانه عملکرد اقتصادی کشور در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه، پذیرفته نیست. این امر حاکی از آن است که منابع درآمدی کشور با یک مدیریت کارامد اقتصادی همراه نبوده و میزان نرخ تورم و کسری بودجه دولت در چهار سال گذشته، منجر به کاهش رتبه اقتصادی ایران در منطقه خاورمیانه شده است
شما یک نگاه به نرخ ارز های بین المللی بندازی همه چیز می آید دستت 
| 
این خیلی ساده اندیشی هست، که شما بخواید با مقایسه نرخ تبدیل ریال به دیگر ارزها وضعیت اقتصادی کشور رو محاسبه کنی!اگه این جور باشه با حذف چهار صفر از پول ملی وضعیت اقتصادی ما ده هزار بار بهتر می شه!
کدام یک از این کشور ها این همه تحریم تهدید و فشار روشون هست ؟ تابناک تو واقعا نمیفهمی یا خودت رو ........... ؟! 
| دقیقا همین طوره !!من نمی دونم این سایت هایی مثل تابناک ... چرا توی تحلیل هاشون از وضعیت اقتصادی ایران تحریم ها (علت اصلی )رو کاملا فراموش می کنند
| خوب بايد از قبل فكري هم براي تحريم مي كرديم. تحريم اين وضع و اوضاع اقتصادي را توجيه نمي كند. اگر ما قرار است كاري بكنيم كه مي دانيم با مخالف قدرت ها روبرو مي شود بايد فكر همه جايش را بكنيم نه اينكه وقتي كه به مشكل برخورد كرديم همه ضعف مديريتها خود را با عوامل بيروني توجيه كنيم . نه پدر جان مشكل اصلي ما ضعف مديريت است | اکثر کسانی که به این کامنت منفی دادن از رویه منطق و استدلال نبوده و بیشتر از رویه نگاه حزبی سیاسی با چاشنی عناد منفی میدن . | مگه مقامات تو کشور ما نمیگن تحریم ها اثری نداشته!! (شما که نمی خواید بگید مسئولین دروغ می گن!؟). پس دیگه لزومی نداره تحریم ها رو ملاک قرار بدیم | کشور ما هم هشت سال قبل نه تحریم بود نه دوست امریکا و اسراییل.تحریم، کاهش رشد ناخالص داخلی، تورم همه به دلیل بی لیاقتی دولت است.
اگر دوباره رییس جمهور عاقلی انتخاب بکنیم، خواهید دید ظرف چند سال خیلی از مشکلات فعلی حل خواهد شد.
| البته مسئولان که میگن تحریم ها اثر نداشته. تازه بعث پیشرفت اقتصاد هم شده!! | تحریمها رو که دور زدیم. فشارها هم که موثر نبودن!! شما می خوای بگی که بودن؟ | ناكارآمدي مديريت اقتصادي بخصوص در زمينه توليد كاملا مشهوده ولي اين واقعيت وجود داره كه اگه تحريم ها برداشته بشه ايران جهش چشمگير اقتصادي خواهد داشت. | مسئولين بلند پايه مگن تحريم اثري ندارد ،شما چي مگيد!!!!!!!!!!!!!!1 | هیجگاه فشار تحریم ها تا این اندازه شدید نبوده در این 33 سال و افرادی که ذره ای نگاه استراتژیک داشته باشن بخوبی میتوانند درک کنن که چرا مسئولین نمیاین بگن تحریم ها اثر داشته ! در هر صورت این که اوضاع اقتصادی مملکت میزون نیست درش حرفی نیست مشگل اینجاست که ما هیج وقت نتواتستیم جلوی فشار ها با هم متحد باشیم چه این سایت مثلا وزین با این همه ادعا که توی هیچ کدام از این آمارها فاکتور تحریم رو اصلا حساب نکینه و ادعای حرفه ای گری هم داره چه من و شما دوستان کامنت نویس که به زور نمیخواهیم هم دیگرو درک کنیم و فقط بفکر بکرسی نشاندن جرف خود هستیم این درد آوره برای من . | البته تحریم بوده ولی اختلاس و ریخت و پاش را نادیده نگیرید اگر تاثیر تحریم را 10 سال میتوانستیم تحمل کنیم مدیریت ناکارآمد با تشدید اثر تحریمها آستانۀ تحمل را 8 سال نزدیکتر کرد | اقتصاد ایران با اقتصاد دیگر کشورهای صادر کننده نفت منطقه اصلا قابل مقایسه نیست.اگه نگاهی به سهم صادرات نفتی در تولید ناخالص داخلی این کشورها و ایران بیاندازید متوجه می شوید که آن ها نصف اقتصادشون نفته، در صورتی که ایران تنها یک دهم اقتصادش نفته، که ان شاالله با این مشکلاتی که پیش اومده این عدد کمتر هم می شه.
| بسیاری از مشکلات، ناشی از سوء مدیریت است و تحریم ها نیز به طور قابل توجهی ناشی از ماجراجویی های بین المللی است که ربطی به پرونده اتمی ندارند | خوب اولا که تحریم تاثیر داشته، بدجورم تاثیر داشتهالبته بگذریم که دوستان میگن تحریم ها ما را قوی تر می کنه؟؟؟
باید به این نکته توجه کرد که آیا دلیل تحریم ها و ضعف اقتصاد به خاطر ضعف تصمیات سیاسی نیست!
در جواب دوستانی که از تابناک گله کردند؛کشور هایی هم که مقایسه شدند از لحاظ پتانسیل های اقتصادی و حتی نفتی با ایران خیلی قابل نیستند برای نمونه سودان! که تو خیلی از آمارها بهم شبیه هستیم
| مگر تحریم ها هم تاثیر داره؟!!! همه مسئولین که چند سال تحریم ها هیچ اثری نداره بسیار عالی بود. ببینیم اینارو چطور میخوان انکار کنن! | خیلی راحت سلام جالب بود . علت اين مشكلات انتصاب مديران ناتوان و رابطه اي ميباشد . اميد وارم در دوره بعدي رياست جمهوري جديد از مديران كار آمد استفاده شود.
| تا وقتی که انتخابها جناحی و سیاسی باشه اوضاع همینه ناهمگني كشورها در استراتزي آينده مقبوليت اين آماررا بي ا عتبار مي كند | به زبون پشتو نوشتي برادر؟ برای قضاوت کردن باید چیزهای دیگه ای رو هم در نظر گرفت این آمار جامع نیست كساني كه اين تورم را به مردم تحميل كردنند كه سود آن به جيب قشر با درآمد بالا دارند و هر روز بر درآمد انها افزوده ميشود چه خواهند گفت ؟آيا به فكر مردم هستند يا باز هم جناح انها مهم است كه فقط همه را حذف كنند و خود به قدرت برسند