نگاه شما: حق خویشاوندی

صله رحم که می‌دونید چیه؟

سر زدن به دوستان و بستگان و رفت‌وآمد با آن‌ها.

راستی چند وقته خونه خاله، عمه، عمو، دایی و... نرفتید؟!

ببینم اصلا با عموزاد‌ها، خاله‌زاده‌ها و.... رفت وآمد دارید؟

چند وقت یه بار به برادر، خواهر، برادرزاده‌ها و خواهر‌زاده‌ها سر می‌زنید؟

اونایی که از پدر و مادر جدا شدید، آیا وقت می‌کنید در فواصل کوتاه مدت دست بوسشون برید؛ دست بوس پدر بزرگ و مادر بزرگتون چطور؟

به گمانم اگه این پرسش‌ها رو از بیشتر ما بپرسند، همه سری از روی افسوس تکون بدیم و سکوت کنیم و یا با دلایل واهی، کوتاهی خودمون رو توجیه کنیم.

متأسفانه بیشتر ما عادت کردیم، بستگانمون رو یا در مجالس ختم ببینیم و یا در مجالس عروسی.

حالا ببینیم بزرگان دینمون درباره این موضوع چه نظری دارند:

اسلام تحکیم پیوندهای خویشاوندی و استحکام روابط خانوادگی را به شدت مورد تأکید و توجه قرار داده و صله رحم و رسیدگی به بستگان را به عنوان یک ارزش الهی واجب کرده است و خدای متعال آن را در ردیف پرستش خویش قرار داده، می‌فرماید: «وَ اعبُدوا اللهَ وَ لاتُشرکُوا بِهِ شَیْئاً وَ بالوالِدینِ احساناً و بِذِی القُربی: خدا را بپرستید و هیچ چیز را شریک او قرار ندهید و به پدر و مادر و خویشان نیکی کنید.

در جای دیگر می‌فرماید: «و اتَّقوا اللهَ الَّذی تَسائَلونَ بِهِ‌ و الاَرحامَ انَّ اللهَ کانَ عَلیکُمْ رَقیباً»؛
بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست می‌کنید و درباره ارحام کوتاهی نکنید، همانا خداوند مراقب شماست.

رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ درباره اهمیت آن فرمود: به آنان که حاضرند و آنان که غایبند و آنان که از صُلب‌های مردان و رَحِم‌های زنان تا روز قیامت به دنیا می‌آیند، سفارش می‌کنم که صله رحم نمایند، هرچند مستلزم پیمودن یک سال راه باشد، زیرا صله رحم (یکی) از مسائل مهم دین است.

امیرمؤمنان ـ علیه السلام ـ نیز به فرزندش چنین سفارش می‌کند: «اَکرم عَشیرتَکَ، فَاِنَّهم جَناحُکَ الّذی بهِ تَطیرُ، وَ‌ اَصْلُکَ الّذی اِلیهِ تَصیرُ، وَ‌ یَدُکَ الَّتی بِ‌ها تَصوُلُ»: خویشانت را گرامی بدار، زیرا آنان بال و پَرِ تو هستند که با آنان پرواز می‌کنی و اصل و ریشه تو هستند که به ایشان بازمی‌گردی و دست (یاور) تو هستند که با آن‌ها (به دشمن) حمله می‌کنی (و پیروز می‌شوی).

این همه تأکید و سفارش نسبت به صله رحم در قرآن و احادیث، بیانگر ضرورت و نقش حیاتی آن است. در منابع فقهی ما نیز چنین آمده است: «صله رحم مطلقا واجب است؛ هر چند که خویشاوندان انسان مرتد یا کافر باشند»؛ به عبارت دیگر، کفر و فسق سبب سقوط حق خویشاوندی نمی‌شود، بلکه صله رحم در این گونه موارد نیز امری پسندیده است و چه بسا موجب هدایت و نجات آن‌ها از گمراهی شود.

راوی می‌گوید: به امام صادق ـ علیه السلام ـ عرض کردم: «کسانی با من خویشاوندی دارند، اما با من هم عقیده نیستند، آیا برای آنان بر عهده‌ام حقی است؟
فرمود: بلی؛ حق خویشاوندی را چیزی قطع نمی‌کند و اگر با تو هم عقیده باشند، برای آنان دو حق است؛ یکی حق خویشاوندی و دیگری حق اسلام

فرستنده: اسماعیل تقوایی