شرطی که عربستان وارد مذاکرات ایران و غرب می‌کند

در چند سال گذشته و همزمان با بالا گرفتن مسأله هسته‌ای ایران، همواره از شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی به عنوان یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر این موضوع یاد شده است. اکنون نیز اخبار رسیده از کشورهای منطقه، حاکی از تغییر شرایطی است که طبیعتاً در تغییر رویکرد ایران به مذاکرات بازتاب خواهد یافت.

به گزارش «تابناک»، جدید‌ترین اخبار منتشره در این باره، از قصد علنی عربستان سعودی برای دامن زدن به موضوع «رقابت تسلیحاتی» در منطقه حکایت دارد.

در همین راستا، «دنیس راس»، دیپلمات ارشد سابق ایالات متحده و عضو سابق شورای امنیت ملی این کشور، امروز سخنانی از ملک عبدالله، پادشاه عربستان را نقل کرده که در آن آشکارا خواهان در اختیار داشتن سلاح هسته‌ای شده است.

بنا بر این گزارش، راس در مراسم رونمایی از کتاب جدیدش در نیویورک ضمن اشاره به این موضوع گفته است، ملک عبدلله علنی هشدار داده در صورت دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، عربستان نیز در پی دستیابی به آن برخواهد آمد.

به گفته راس، ملک عبدالله در دیداری خصوصی در سال ۲۰۰۹ به وی گفته: «اگر آن‌ها به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند، ما نیز به سلاح هسته‌ای دست خواهیم یافت».

گفتنی است، این برای نخستین بار است که مقاصد رقابت جویانه عربستان سعودی در موضوع هسته‌ای، به طور علنی و رسمی بیان می‌شود. هرچند پیش از این نیز تحلیل‌ها از همین موضوع حکایت داشت و در حقیقت، اظهارات راس دربردارنده موضوع شگفت‌انگیزی نیست؛ اما این ماجرا شامل نکات ناگفته مهمی است!

در این رابطه، باید توجه داشت که موضوع رقابت تسلیحاتی و این فرضیه که در صورت دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، بقیه کشورهای منطقه نیز در صدد دستیابی به آن برمی‌آیند، موضوعی است که در عین واقعیت داشتن، تاکنون به عنوان ابزاری از سوی غرب برای فشار بر ایران، مورد استفاده قرار گرفته است.

واقعی بودن این امر از آنجاست که با توجه به ماهیت آشکار رقابت و دشمنی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، به ویژه عربستان، قطر و امارات با ایران، این کشور‌ها همواره در پی رسیدن به برابری استراتژیک و حتی برتری استراتژیک بر ایران هستند و قاعدتاً از هیچ تلاشی در این راستا فروگذار نخواهند کرد.

اما ماهیت تبلیغاتی این امر از آنجاست که ایران همواره اعلام کرده، اصولاً در پی دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست، ولی غرب از این اهرم و طرح پی‌درپی فرضیه رقابت تسلیحاتی، برای القای موضوع خطرناک بودن برنامه هسته‌ای ایران سود جسته است.

اما نکته اینجاست که اکنون با مطرح شدن علنی این موضع‌گیری دولت سعودی، ایران می‌تواند با در پیش گرفتن رویکردی جدید در مذاکرات، شرط جدیدی به آن بیفزاید تا ضمن خلع سلاح غرب، عملاً از این سلاح علیه خود آنها و نیز متحدان منطقه‌ای‌شان بهره گیرد.

در این راستا، شرط جدید ایران می‌تواند تقاضای دریافت تضمینی از غرب باشد، مبنی بر اینکه در صورت موافقت ایران با هر سطحی از غنی‌سازی، کشورهای منطقه خاورمیانه حق نداشته باشند از این حد تجاوز کنند؛ شرطی که قاعدتاً شامل رژیم صهیونیستی نیز خواهد شد.

طرح چنین شرطی، از سویی می‌تواند وزن منطقه‌ای ایران را به همسایگان عرب و غیر عرب گوشزد کند (بعد تبلیغاتی) و از سوی دیگر، ایران می‌تواند یک تضمین امنیتی واقعی را نیز در بعد منطقه‌ای برای خود به دست آورد (جنبه واقعی).

بی‌‌گمان، طرح چنین ابتکاراتی از سوی ایران، می‌تواند به طرف غربی نشان دهد، آن گونه که به نظر می‌رسد، دست ایران در مسائل منطقه‌ای بسته نیست؛ افزون بر این، چنین شرطی دقیقاً در راستای سیاست کنونی جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر نگاه کردن به مسأله هسته‌ای به عنوان بخشی از یک مجموعه گسترده‌تر موضوعی و طرح مسائل هسته‌ای و غیر هسته‌ای در کنار هم قرار می‌گیرد.